Davacı vekili dava dilekçesi ile.
07/10/2015 günü müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu, dava dışı sürücü...'nın sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi neticesinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında kalıcı maluliyeti doğacak şekilde yaralandığını, kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle geçerli taşımacılık poliçesi bulunmadığını ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla (kısmi dava) 100,00-TL geçici iş göremezlik, 100,00-TL daimi maluliyet tazminatının kaza tarihinden itibaren,
kabul görmediği takdirde dava tarihinden itibaren işleyecek ticari ya da yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında sunduğu dilekçe ile kalıcı maluliyet tazminatını 92.276,45-TL'ye artırdığını bildirerek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; kazaya karışan araca ait ......sigorta poliçesi bulunması nedeniyle müvekkili kurumun husumeti bulunmadığını, sıralı sorumluluk prensibi gereğince taşımacılık sigortası olmaması halinde ....... sigortacısına başvurulması gerektiğini, ayrıca zorunlu taşımacılık sigortasının yurtiçi ve uluslararası yolcu taşımacılığı kapsamında seyahat eden yolcuların maruz kalacakları kazaların sonuçlarını teminat altına aldığını, dava konusu kazaya karışan taşımanın ilçeden köye yapılan taşıma olması nedeniyle taşımacılık sigortası yapılmasının zorunlu olmadığını, taşımanın biletsiz ve taşıma sözleşmesiz yapılamayacağını,
bu kurala uyulmaması nedeniyle de zararın teminat kapsamında olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesinin "Davanın KISMEN KABULÜ ile.
Kalıcı daimi iş göremezlik zararı 92.276,45-TL'nin dava tarihi 20/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geçici iş göremezlik zararına ilişkin talebin reddine" dair kararının, davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Dairemizin 23.02.2023 tarihli 2020/208 Esas ve 2023/293 Karar sayılı ilamı ile "...soruşturma/ceza dosyası getirtilerek öncelikle kazaya karışan aracın zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası yaptırması gereken taşıtlar (kapasite-güzergah) kapsamında kalıp kalmadığı yasa ve yönetmelik hükümlerine göre araştırılmalı, ......
İl Trafik Komisyonu veya...... İlçe Trafik Komisyonunun bu hususta alınmış bir kararı olup olmadığı sorularak sonucuna göre karar verilmesi..." gerektiği gerekçesi ile kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı sonrasında ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde; " "Davanın KISMEN KABULÜ ile.
Kalıcı daimi iş göremezlik zararı 92.276,45-TL'nin dava tarihi 20/01/2016 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geçici iş göremezlik zararına ilişkin talebin reddine" dair kararına karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemizin 08.05.2025 tarihli 2025/497 Esas ve 2025/742 Karar sayılı ilamı ile;
"...yasa koyucu zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı ile trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk değil sıralı bir sorumluluk öngörüldüğü ve davaya konu kazaya karışan minibüs için dava dışı .........A.Ş. nezdinde trafik sigorta poliçesi düzenlenmiş olduğu göz önüne alındığında, mahkemece hükmün gerekçesinde;
davaya konu kazaya karışan ...plaka sayılı aracın Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırması gereken araçlardan olmadığı gerekçesine yer verilmesine rağmen yapılan tespitin ve gerekçenin aksine davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olması hatalıdır.
Dairemizin 23.02.2023 tarihli 2020/208 Esas ve 2023/293 Karar sayılı ilamı ile; kazaya karışan aracın zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası yaptırması gereken taşıtlar (kapasite-güzergah) kapsamında kalıp kalmadığının araştırılması, .......İl Trafik Komisyonu veya ....
İlçe Trafik Komisyonunun bu hususta alınmış bir kararı olup olmadığı sorularak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği açıklanmış ise de, ilk derece mahkemesince kaldırma kararının gereği yerine getirilmemiştir. İlk derece mahkemesince Dairemizin kaldırma kararı gereğince ..... İl Emniyet Müdürlüğü, ...İlçe Emniyet Müdürlüğü, .... Valiliği ve .....
Belediye Başkanlığı'na müzekkere yazılmış ise de, müzekkere içeriklerinde kaza tarihinin bildirilmediği, bu nedenle ilgili kurumlar tarafından kaza tarihine ilişkin olarak araştırma yapılmadığı, davaya konu kazaya karışan aracın cevabi yazı tarihinde tescil kaydının aktif olmaması nedeniyle verilen cevapların da yeterli olmadığı görülmüştür.
Bu durumda mahkemece, Dairemizin kaldırma kararında da belirtildiği üzere, 4925 Sayılı Taşımacılık Kanunu'nun 2. maddesinde İl ve ilçe trafik komisyonlarına taşımaların düzenlenmesi konusunda yetki verildiği de göz önünde bulundurularak, ..... İl Trafik Komisyonu, ......İlçe Trafik Komisyonu, ..... Belediye Başkanlığı ile.... Belediye Başkanlığı'na yeniden müzekkere yazılarak kaza tarihi itibariyle ... ilçe merkezi ile ..
Köyü arasında öğrenci servisi olarak çalıştığı anlaşılan ...plaka sayılı araç ile ilgili olarak münferiden veya aynı güzergahta çalışan sürücü dahil 10-17 koltuklu minibüs niteliğindeki araçlar yönünden genel olarak zorunlu karayolu taşımacılık sigortası yaptırmaları gerektiği yönünde alınmış herhangi bir karar bulunup bulunmadığı hususunun yeniden sorulması ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir...." gerekçesi ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Dairemizin kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılama neticesinde, ilk derece mahkemesince; istinaf mahkemesinin kaldırma kararı doğrultusunda yapılan araştırma neticesinde gelen cevabi yazı içeriklerinde, kazanın meydana geldiği güzergaha ilişkin kayıtlı bir hat bulunmadığı, zorunlu olarak sigorta yaptırılmasına yönelik alınmış bir karar bulunmadığının bildirildiği, mevcut durumda davalı ........ sorumluluğunu doğuracak şekilde kazaya sebep olan araç yönünden karayolunda taşımacılık mali mesuliyet sigortası yaptırılması zorunluluğu bulunmadığından,
diğer bir deyişle taşımacılığa dair zorunlu bir şeklide sigorta yapması gereken araç bulunmadığından ...... da sorumluluğu doğmayacağı, aracın zorunlu (trafik) mali mesuliyet sigortası da bulunmakla sırasıyla yapılacak başvuruda öncelikle...... (birleşmeden dolayı .....) sigorta şirketinin sorumluluğu bulunduğu gerekçesi ile, "Davanın REDDİNE" karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
Davacı vekilinin istinaf nedenleri; davaya konu kazaya karışan aracın servis aracı olması nedeniyle zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası yaptırmak zorunda olduğu, müvekkilinin, kaza tarihinde ...... ilçesindeki okulundan ... Köyündeki evine gitmek için söz konusu araçta olduğu, aracın kullanım amacı ve kaza anında kullanım amacına uygun kullanıldığı tespit edildiği hususlarına yöneliktir. Dava, trafik kazasına bağlı cismani zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesine dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dosya kapsamında yer alan cevabi yazı içeriklerine ve mahkemece yapılan inceleme ve araştırmaya göre kazaya karışan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmadığının belirlenmiş olmasına göre yazılı şekilde karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin HMK m. 353/1-b/1 hükmü gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Her ne kadar, davanın, davacı ...'a velayeten açıldığı, yargılama aşamasında davacının reşit olduğu göz önüne alındığında, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararının başlığında davacı sıfatı ile davacının anne ve babasının adlarına yer verilmesi hatalı ise de, söz konusu hususun mahallinde düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde olması nedeniyle bu husus kaldırma nedeni yapılmamıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ / Gerekçe uyarınca,
1/Usul ve yasaya uygun olan ve yukarıdaki başlıkta yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına yönelik olarak davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince ESASTAN REDDİNE,
2/İstinaf eden davacı tarafça peşin yatırılan istinaf karar ve ilam harcı yeterli olduğundan başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
4/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.27/03/2026