İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2018/105 K.2019/246

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Dava dışı 3. Kişi davalının sigortalısı ... San. Tic. Ltd. Şti 'ye ait ... plakalı aracın 26/12/2016 tarihinde ... Ltd. Şti'ye ait ... plakalı araca çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza nedeniyle ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı alacağının 3. kişi ...Ltd.

Şti tarafından müvekkili ... temlik edildiğini, araçtaki değer kaybının bağımsız eksper tarafından 15.200,00 TL olarak tespit edildiğini, müvekkili tarafından 354,00 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, değer kaybının tazmin edilmesi için davalıya 16/03/2017 tarihinde ihtarname gönderildiğini ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza sebebiyle oluşan değer kaybı 15.200,00 TL ile ekspertiz ücreti 354,00 TL nin toplamı 15.554,00 TL alacaklarından şimdilik 654,00 TL' sinin kaza tarihinden itibaren en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden,

kabul görülmez ise ihtar tarihinden itibaren işleyecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle. Kazaya karışan ... plakalı aracın 30/12/2015-30/12/2016 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... San. Tic. Ltd.

Şti.adına kaza tarihi itibariyle maddi hasarda araç başına 31.000,00 TL'sine kadar azami sorumluluk hadleri ile müvekkili şirkete sigorta ettirildiğini, söz konusu maddi teminat miktarının müvekkili sigorta şirketinin işbu poliçeden doğan sorumluluğunun üst limiti olduğunu, davacı tarafın değer kaybına ilişkin maddi tazminat talebinin yerinde olmadığını, söz konusu kazanın müvekkili şirkete ihbarından sonra hasar dosyası açıldığını, davacıya ait araçta meydana gelen hasar miktarının tespiti için eksper ataması yapıldığını, eksper tarafından tanzim edilen raporda değer kaybı bedelinin 5.600,00 TL tespit edildiğini,

ilgili rapor doğrultusunda davacı vekilinin hesabına 30/03/2017 tarihinde 5.600,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin davacıya karşı başka bir sorumluluğu kalmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1-(d) ve 115/2.maddesine göre davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili, kanunen geçerli temlik sözleşmesi yapıldığı,

karara konu temlik sözleşmesi aranan şartları haiz olduğundan geçerli bir temlik sözleşmesi olduğunu, gerek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun alacağın devrine yönelik maddeleri gerekse Yargıtay kararlarından da görüldüğü üzere araçta oluşan değer kaybı alacağının devrine yönelik engel bulunmadığını, yapılan temlikin sigortacılık faaliyeti olmadığını, davalı vekili tarafından dahi temlik sözleşmesinin geçersiz olduğuna yönelik itirazda bulunulmadığı,dosyaya sunulan ekspertiz raporu incelendiğinde kusur oranlarının tespit edileceğinin görüleceğini değer kaybının da oluştuğunun tespit edildiğini,

bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Dava değer kaybı için maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 183/1. maddesine göre.

Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir. Aynı Kanun'un 184/1.maddesi ile alacağın devrinin geçerliliği, yazılı şekilde yapılmış olmasına bağlanmıştır.Alacağın temliki, bir alacağın alacaklı tarafından bir başka kimseye devredilmesidir.

Bu suretle borç münasebetinde alacaklının şahsında bir değişiklik vuku bulmakta, eski alacaklının (temlik edenin) yerini yeni alacaklı (temellük eden) almaktadır. Aynı zamanda, temlik edilen alacak eski alacaklının malvarlığından çıkarak yeni alacaklının mamelekine dâhil olmakta, alacağı talep etmek hakkı da yeni alacaklıya intikâl etmektedir. Alacağın temliki ile asıl haktan ayrı yalnız başına başkasına devredilemeyen dava hakkı da devredilmiş olur.

Bu anlamda davada taraf sıfatı da temlik alanda olmaktadır (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 21.02.2017 tarih, 2016/13540 E. ve 2017/1715 K. sayılı kararı). Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi, kural olarak o hakkın sahibine aittir. HMK'nın 114/1-d bendi ile "Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları" dava şartları arasında gösterilmiştir.

Bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin gerçekten o dava ile ilgili kimseler olması, bir başka ifade ile dava konusu sübjektif hak ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı, usul hukukunda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır. Uygulamada, "sıfat" yerine "husumet" terimi de kullanılmaktadır. Bir davada, taraflardan birinin, aktif ya da pasif husumet ehliyetini taşımadığı belirlenirse, davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir.Somut uyuşmazlıkta.

Dava dışı araç sahibi ile davacı arasında yazılı olarak yapılan temlik sözleşmesi ile TBK'nın 183. vd. maddeleri hükümleri uyarınca dava dışı araç sahibinin aracının hasara uğraması nedeni ile davalıdan talep edebileceği değer kaybı alacağı davacıya temlik edilmiştir. Bu nedenle dava dışı araç malikinin hak ve alacaklarını hukuken geçerli temlik sözleşmesi alan davacı, taraf sıfatını da kazandığından bu davayı açmak için aktif dava ehliyetine sahiptir.

Bu durumda Mahkemece, işin esasına girilip iddia ve savunma doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan usulden reddine karar verilmesi isabetsizdir.Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmiştir.