İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1961 K.2024/926

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu ... plakalı aracın yaptığı kaza sonucunda araç içerisinde yolcu olarak bulunan ... yaralanması sebebiyle İstanbul 47. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/293 Esas -2014/27 Karar sayılı maddi ve manevi tazminat talepli davası sonucunda davacı şirket tarafından ... için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına 9.110,83 TL ile 110,33 TL bakiye harç ödendiğini, İstanbul 46. ATM'nin 2010/169 Esas- 2014/202 Karar sayılı dosyası ile de aynı aracın yaptığı kaza sonucunda araç içerisinde yolcu olarak bulunan ...' ün yaralanması sebebiyle maddi ve manevi tazminat istemli dava nedeni ile davacı şirket tarafından İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına 7.229,98 TL ile 1.392,85 TL bakiye karar harcı ödendiğini, her iki dosya nedeni ile toplam 17.843,00 TL ödendiğini, ... plakalı aracın ZMMS poliçesi ile davalı ... tarafından sigortalandığını, İstanbul ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazının iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın davalı ... tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, davalının tanzim ettiği İMMS ve ZMMS poliçeleri kapsamında manevi tazminat ve tedavi gideri yönünden sorumlulukları doğrultusunda ödeme yapıldığını, ancak davalının kazanç kaybı yönünden ZMMS Genel Şartlar gereğince sorumluluğu bulunmadığını, İstanbul 46. ATM'nin 2010/169 Esas sayılı dosyası kapsamında kazalı ... için İstanbul ....

İcra Müdürlüğü dosyasına 30/10/2014 tarihinde 104.906,00TL ödeme yapıldığını, davalı ... şirketinin sorumluluğunun trafik poliçesindeki limitler ve sigortalısının kusuru ve kaza tarihinde 100.000,00 TL kombine tek limitle sınırlı olduğundan her halde yapılan ödeme sonucunda teminatın tükendiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kısmen kabulüne, Davalının Beykoz İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 17.843,00 TL asıl alacak, 2.551,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 20.394,38 TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, Alacak likit olmakla hüküm altına alınan 20.394,38 TL nin %20 si oranında inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili ve davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Davalı tarafından ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına ödeme yapıldığının belirtildiğini ancak ödeme ile ilgili herhangi bir dekont bulunmadığını, İMMS kapsamında sigorta limiti içerisinde kaldığından asıl alacak ve asıl alacağa bağlı tüm feri alacaklardan da davalının sorumluluğu bulunduğunu, mahkemenin hükmettiği manevi tazminat yönünden alacağın 50.000,00 TL olup hükmedilen bu tutarın İMMS kapsamında sigorta limiti içerisinde kaldığını, uyuşmazlığın TTK’da düzenlenen ve mutlak ticari işlerden olan sigorta sözleşmesinden kaynaklandığını, mahkemece talep gibi ticari faiz niteliğindeki reeskont faiz oranına hükmedilmesi gerektiğini,

tedavi giderleri ve tazminat tutarları belli olduğu için %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalının, davacının ödemek zorunda kaldığı tutarı ödemeyerek ve inkar ederek temerrüde düştüğünü, asıl alacağa bağlı olan tüm feri ödemelerden davalı yanın sorumlu olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

bilirkişinin raporunda 5.000,00 TL manevi tazminata işletilen faiz ile müvekkilinin sorumlu olduğu faiz tutarını ayırmadığını, faiz belirlemesinin hatalı olduğunu, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu haklarının KTK'nın 109. maddesinin 4. fıkrasına göre, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrayacağını, davacı açısından ticari işin söz konusu olmadığını, TTK'da yapılan değişikliğin gözden kaçtığını, sigortalının tacir olması hallerinde ticari faize hükmedildiğini,

dava konusu talebin yargılamayı gerektirdiğini, birden çok bilirkişi raporu alındığını, dosya alacağının likit bir alacak olmayıp, icra inkar şartlarının oluşmadığını, hesaplanan vekalet ücreti, harç ve yargılama giderlerinin hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığının incelenmesinde.

Dava, davacının maliki olduğu davalı ... şirketine ZMMS ve İMMS poliçeleri ile sigortalı ... plakalı aracın kaza yapması sonucu araç içinde yolcu olarak bulunan ... ve ...'ün yaralanması nedeniyle müteselsilen sorumlu oldukları tazminatın ödenmesi nedeniyle davalı ... şirketinden her iki poliçe kapsamında rücuen tazmini için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. maddesinde,

sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir. Limitin kapsamı belirlenirken asıl alacak (tazminat) miktarı esas alınacak işlemiş faiz ve mahkeme harç, giderleri ile vekalet ücreti dahil edilmeyecektir.

Bu nedenle davalı vekilinin limitin tükendiğine ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir. ZMMS Genel Şartları C-8 maddesine göre ve 2918 sayılı KTK'nın 109/4. maddesinde "Motorlu araç kazalarında tazminat yükümlülerinin birbirlerine karşı rücu hakları, kendi yükümlülüklerini tam olarak yerine getirdikleri ve rücu edilecek kimseyi öğrendikleri günden başlayarak iki yılda zamanaşımına uğrar" hükmü yer almaktadır.

Yine 6102 sayılı TTK'nın 1420. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482. madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar" hükmü yer almaktadır.Davacı işleten, dava dışı ... için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına 14/10/2015 tarihinde, dava dışı ... için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına 08/12/2014 tarihinde ödeme yapmış, ödediği miktarların rücuan tazmini için İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine 06/12/2016 tarihinde takip başlatmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacının yaptığı ödeme tarihinden itibaren takip tarihlerine kadar KTK'nın 109/4. maddesinde düzenlenen 2 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından aksi yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

İstanbul 47. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/293 Esas - 2014/27 Karar sayılı dosyasında; davacı 24/09/2009 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması ile meydana gelen trafik kazası sonucu davalı ... şirketine ZMMS poliçesi ve İMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçta yolcu olan ... yaralanması nedeniyle çalışamadığı süre için oluşan ekonomik kaybı nedeniyle kazanç kaybı ve tedavi giderleri ve manevi tazminat talep edilmiş olup, mahkemece alınan maluliyet raporunda ...'un yaralanması sonucu kalıcı işgöremezliği bulunmadığı,

6 ayı süreyle geçici işgöremezliği bulunduğu tespit edilmiş, mahkemece 6 ay olan tıbbi şifa süresi için hesaplanan 3.363,14 TL kazanç kaybı altında geçici işgöremzelik tazminatı ile 360,00 tedavi gideri ve 5.000,00 TL manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Anlaşılacağı üzere dava dışı yaralanan ...'un maddi tazminat talebini oluşturan çalışamadığı günler için talebini oluşturan kazanç kaybı, mahiyeti itibariyle geçici iş göremezlik tazminatıdır.

Geçici iş göremezlik zararı bedeni zarar teminatı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında olup, 6111 sayılı yasa uyarınca tedavi gideri kapsamında da değerlendirilemez (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 14.10.2014 tarih, 2014/ 16455 E. ve 2014/13330 K. sayılı kararı). Bu nedenle davalı ... vekilinin hükmedilen ve ödemesi yapılan kazanç kaybının teminat dışı olduğuna ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir.

İstanbul 46. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/169 Esas - 2014/202 Karar sayılı dosyasının incelenmesinde. Davacılar ... vekilinin, davalılar ... Tic. Ltd.

Şti. ve ... aleyhine,davacı 24/09/2009 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı aracın çarpışması ile meydana gelen trafik kazası sonucu davalı ... şirketine ZMMS poliçesi ve İMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçta yolcu olan ... yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açtığı, yargılama sonunda mahkemece, "maddi tazminata ilişkin davanın HMK'nun 150 m. gereğince açılmamış sayılmasına,... manevi tazminat davasının kısmen kabulüne, davacı ... için 30.000,00 TL,

... için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi 24/09/2009 tarihinden itibaren dava konusu aracın ticari faaliyette kullanılması dikkate alınarak değişken oranda ticari avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline," karar verildiği görülmüştür. Bu ilam İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe konulmuş olup davacı sigortalı takip borcunu ödemiştir.

İlk Derece Mahkemesince hükme esas ek raporda davalı ... şirketinin yapmış olduğu ödemenin mahsup edildiği anlaşıldığından aksi yöndeki istinaf talebi yerinde değildir. Davacı tarafından talep edilen rücuan alacak miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp, gerçek alacak miktarının tespiti ile davacının davalı tarafa rücusu için gerekli şartların oluşup oluşmadığının saptanması, yargılama ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasını gerektirmektedir.

Bu nedenle, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır. Dava konusu kaza, haksız fiile sebebiyet verse de kazadan kaynaklanan alacağın sigorta şirketinden rücu edilebilmesi sigorta şirketi ile dava konusu şirket arasındaki sigortacılık sözleşmesine dayandığından eldeki davada borcun asıl sebebi haksız fiil değil sigorta sözleşmesidir.

Aynı zamanda tacir olan taraflar arasındaki uyuşmazlık, TTK’da düzenlenen ve mutlak ticari işlerden olan sigorta sözleşmesinden kaynaklandığından, işlemiş faiz hesabının avans faizine göre hesaplanması gerekir. Bu nedenle Mahkemece alınan bilirkişi raporunda işlemiş faizin yasal faiz uygulanmak suretiyle belirlenmesi doğru olmamıştır.

İstanbul 47. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/293 Esas sayılı dava dosyasında dava, davalı ... şirketine ihbar edilmiş, sigorta şirketi dosyaya 15/07/2011 havale tarihli cevap dilekçesini sunmuştur. Ancak ihbar dilekçesinin tebliğine ilişkin tebligat parçası dosyada görülememiştir. Bu takip bakımından davalı ... ihbar tarihinde temerrüde düşmüş olacağından ihbar tarihinden sigortalının ödeme tarihine kadar işlemiş faizden sorumluluğu bulunmaktadır.

İstanbul 46. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2010/169 Esas - 2014/202 Karar sayılı dosyasında ise davalı ... şirketine dava ihbar edilmemiştir. Davacı tarafından yapılan ödemenin rücu için başvuru bulunup bulunmadığı ise dosya kapsamına göre tespit edilememiş hükme esas alınan bilirkişi raporunda ödeme tarihinden faiz işletilmiştir.

O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken; davalı ... şirketinin bahsi geçen dava dosyalarında tazminat kalemleri yönünden temerrüde düşüp düşmediği ve temerrüde düşmüş ise belirlenen temerrüt tarihlerinden takip tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden işlemiş faiz tutarının hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.