İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2433 K.2024/591

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

19/07/2017 tarihinde, ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı tırın aşırı hızla seyrettiği sırada önünde ve yol kenarında yaya olarak bulunan müvekkiline çarpması sonucu müvekkilinin ağır yaralandığını, kazanın oluşunda davalı taraf sürücüsünün kusurlu olduğunu, müvekkilinin mevcut yaralanması nedeniyle uzun süre yatarak tedavi gördüğünü, sol ayağına platin takıldığını, geçici ve sürekli olarak malul kaldığını, özel bakıma ihtiyaç duyduğunu, ayrıca ağır acılar çektiğini, psikolojinin ciddi şekilde etkilendiğini beyanla 1.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan , 50.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ile davalı ...

Sigorta A.Ş.'dan müteselsilen tahsilini, olay tarihinden faiz işletilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karıştığı bildirilen ... plakalı aracın ... nolu ZMMS poliçesi gereğince müvekkili şirket tarafından teminat altına alındığını, dava konusu kaza ile ilgili olarak davadan önce müvekkili şirkete başvurulduğunu ancak devlet hastanesinden alınması gereken sağlık kurulu raporu eksik olduğundan tazminat talebinin reddedildiğini,sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul etmediklerini, davacıların maluliyetini, maluliyet oranını,

iş bu kaza ile illiyet bağını ve kusur durumunu ispat etmesi halinde müvekkili şirketin sorum- luluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu ,ayrıca davacıların tazminat talebine esas tüm belgelerin ibrazı suretiyle usulen yapılmış başvurusu bulunmadığını belirterek davanın davanın reddini savunmuştur.Davalı ...n Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde Ticari Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun manevi tazminat dahil ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinin limiti ile sınırlı olduğunu,

sigortalı araç sürücüsünün kusur durumunun, maluliyet oranının, davacının zararının ve illiyet bağının ispatlanaması gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "açılan maddi tazminat davasının kabulüne, 26.610,78 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 19/07/2017 tarihinden, davalı ...Sigorta şirketi yönünden dava tarihinden (11/05/2018) itibaren işleyecek yasal faizi (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulüne,1-Davacı için 6.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... yönünden haksız fiil tarihi olan 19/07/2017 tarihinden davalı ...

Şirketi yönünden dava tarihinden (11/05/2018) itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsili ile müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 2-Fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Müvekkili yönünden tespit edilen maluliyet oranının düşük olduğunu, müvekkilinin davaya konu olayda ciddi yaralandığını, özel özürlülük oranını %7 tespit edilip genel özürlülük oranını % 4 olarak tespitinin olaya ve hakkaniyete aykırı olduğunu, olayda müvekkiline kusur verilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, hesaplamaya esas alınan ücretin somut olaya, müvekkilin yaptığı işe ve tecrübesine,emsal ücret araştırmalarına aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda ücretin hatalı hesaplandığını, mahkemenin manevi tazminata ilişkin kabulün ise hak arama hürriyetini açıkça ihlal ettiğini,

6.000,00 TL gibi yargılama masraflarını ancak karşılayabilen oranda takdir edilen manevi tazminat miktarının düzeltilmesini talep ettiklerini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Mahkemece ATK'dan alınan kusur bilirkişi raporuna göre sürücü ...''in % 80, davacının ise % 20 oranında kusurlu olduğu, aynı olay nedeniyle ceza yargılamasının yapıldığı Bakırköy 12. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/412 Esas sayılı dosyasında hükme esas alıan bilirkişi raporuna göre sürücü ...'in asli derecede, davacının tali derecede kusurlu olduğunun belirtildiği görülmektedir.

Bu durumda Mahkemece alınan kusur raporu ile ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporlarının birbiriyle örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davalarında maluliyete ilişkin alınacak raporların nasıl düzenleneceğine ilişkin ne Karayolları Trafik Kanun’un da ne de Türk Borçlar Kanun’unda düzenleme yapılmamış, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatları ile kaza tarihine göre dönemsel olarak uygulanması gereken Yönetmelikler açıklanmıştır.

Buna göre maluliyete ilişkin alınacak raporların, 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, 01/09/2013 tarihi ile 01/06/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine,

20/02/2019 tarihinden sonrada Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. (Yargıtay 4.Hukuk Dairesinin 2021/12907 E. ve 2022/6237 K., 2021/12288 E. ve 2022/6235 K., 2021/11515 E. ve 2022/5238 K. sayılı kararları).

İlk Derece Mahkemesince tazminatın belirlenmesinde kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen maluliyet raporunun hükme esas alınmış olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına göre, desteğin ölüm tarihindeki gelir durumunun ve malul olan davacının kaza tarihi itibariyle gelir durumunun davacı tarafça kanıtlanması gerekir.

Bunun kanıtlanmaması halinde ise maddi destek tazminatının hesabında asgari ücretin esas alınacağı kabul edilmektedir.

Sadece tanık beyanları ile kazanç tespiti mümkün olmayıp bunun bir takım belge ve kayıtlarla desteklenmesi gerekmektedir.Kişi belirli bir iş yerine bağlı olmaksızın belirli bir meslek icra eden kişilerden ise SGK kayıtları olup olmadığı da araştırılarak ekonomik ve sosyal durumu ile ilgili zabıta araştırması yanında o meslek odasından o mesleği icra edenlerin kaza tarihi itibarı ile ortalama ücretleri sorulmalıdır (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2018/910 Esas ve 2019/12325 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, davacı tarafından asgari ücret üzerinde geliri olduğunun somut veriler ile ispatlanamadığı nedenle, SGK kayıtlarına göre gelir durumunun tespit edilerek tazminat hesaplanmasında isabetsizlik bulunmamaktadır. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda aktif dönem hesaplamasında AGİ dahil asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmış olmakla bu yöne değinen istinaf yerinde değildir.

Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." TBK’nın 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, davacı lehine verilen manevi tazminat miktarının bir miktar az olduğu kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacılar vekili istinaf talebi de yerinde görülmüştür.

Bu çerçevede, dosya kapsamı, olay tarihi, davacının maluliyet oranı, kusur ve tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları değerlendirilerek, manevi tazminat müessesinin amacı ve hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak, takdiren davacı lehine 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanısına varılmıştır.

Bu nedenle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.