İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1598 K.2025/591

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

21/09/2017 tarihinde, davalı ...'nin maliki olduğu ... plaka sayılı otomobilin davalı ...'in sevk ve idaresinde iken ... plaka sayılı motosiklete arkadan çarpması sonucu, motosikletteki yolcu olarak bulunan davacının yaralandığını, fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydı ile şimdilik davacı için 50.000.00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, telafisi güç ve imkansız zararlara uğrayan davacı için 100.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsilini,

tazminatlara 21/09/2017 kaza tarihinden itibaren aksi halde dava tarihinden işleyecek yasal faizi işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle.

KTK 97 uyarınca sigorta şirketine mevzuatta belirtilen belgelerle müracaat edilmediğini, kusur durumunun tespiti gerektiği, geçici iş göremezlik tazminatının poliçe teminatı kapsamında olmadığını, müvekkili şirketin faiz sorumluluğunun dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 8 iş günü geçmesi ile söz konusu olacağını beyan ile,

başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle reddini, kusur, maluliyet ve tazminat miktarının tespitini, belirlenen tazminattan müterafik kusur ve hatır taşımacılığı durumları nedeniyle %20 indirim yapılmasını karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,"1-Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile.

10.328,39-TL geçici iş göremezlik zararı 210.981,49-TL sürekli iş göremezlik zararı 2.666,25-TL geçici bakıcı gideri 10.000-TL estetik tedavi gideri olmak üzere toplam 233.976,13-TL maddi tazminatın davalılar ...ve ... yönünden kaza tarihi olan 21/09/2017 tarihinden, diğer davalı ...

A.Ş yönünden 12/02/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin 85.603,96 TL maddi tazminat istemin reddine, 2-Davacının özel hastane tedavi giderleri, diş tedavi gideri, fizik tedavi giderleri, tedavisi için yaptığı eczane-market giderlerine ilişkin taleplerinin feragat nedeniyle reddine, 3-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 21/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili ile davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Bilirkişinin tazminat hesaplamasında seçenekli hesaplama yaptığını, bu hesaplamalardan iş gücü kaybına ilişkin olarak %14 üzerinden yapılan hesaplamaya göre karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarının az belirlediğini, kararın kaldırılarak hükme bilirkişi raporunda belirtilen 2. seçeneğin esas alınmasını ve buna göre maddi tazminat miktarının belirlenmesini talep ettiklerini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... A.Ş.

Vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Hesaplamada progresif rant yönteminin esas alınmasının hatalı olduğunu, poliçe tanzim tarihi itibariyle geçici iş göremezlik geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatının poliçe kapsamında olmadığını, hiçbir şekilde geçici iş göremezlik, geçici bakıcı gideri ve tedavi gideri tazminatının poliçe teminat kapsamında olduğunu kabul anlamına gelmemek üzere itirazlarının reddedilmesi durumunda davacı ...'ın kaza dönemine ilişkin güncel ... hizmet dökümünün dosyaya sunulması ve geçici iş göremezlik süresi boyunca maaş almaya devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddi gerektiğini,

... hizmet dökümünün dosyaya kazandırılması sonrasında geçici iş göremezlik süresinde kesintisiz maaş almaya devam ettiğinin tespit edilmesi durumunda geçici iş göremezlik tazminatı talebinin reddinin gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Davalı ... vekili tarafından istinaf süre tutum dilekçesi verildiği ancak gerekçeli istinaf dilekçesi sunulmadığı nedenle istinaf talebi değerlendirilmemiştir.Dava,

yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davalarında maluliyete ilişkin alınacak raporların nasıl düzenleneceğine ilişkin ne Karayolları Trafik Kanun’un da ne deTürk Borçlar Kanun’unda düzenleme yapılmamış, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatları ile kaza tarihine göre dönemsel olarak uygulanması gereken Yönetmelikler açıklanmıştır.

Buna göre maluliyete ilişkin alınacak raporların, 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, 01/09/2013 tarihi ile 01/06/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine,

20/02/2019 tarihinden sonrada Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/3323 E. - 2024/5474 K., 2021/12907 E.ve 2022/6237 K., 2021/12288 E. ve 2022/6235 K., 2021/11515 E. ve 2022/5238 K. sayılı kararları).ATK 2. İhtisas Kurulu'nun 29/01/2020 tarihli raporunda davacının 21/09/2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre kişinin tüm vücut engellilik oranının %10 (yüzdesıfır) olduğu,

İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (üç) haftaya kadar uzayabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

ATK 2. İhtisas Kurulu'nun 29/03/2021 tarihli raporunda davacının 21/09/2017 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik hükümlerine göre çalışma gücü kaybının %14 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (üç) haftaya kadar uzayabileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 29/01/2020 tarihli maluliyet raporunun dosya kapsamı ve davacının kaza nedeniyle düzenlenen tüm tıbbi belgeleri de incelenerek maluliyet oranının tespiti açısından kaza ile yaralanma arasındaki illiyet bağı da açıklanarak kaza tarihi itibari olan 21/09/2017 ile yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmiş olmasına göre mahkemece 29/01/2020 tarihli ATK raporunun hükme esas alınarak karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davacı vekilinin bu yöne değinen istinaf itirazı yerinde değildir.TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan iyileşme sürecindeki geçici bakıcı gideri, geçici işgöremezlik ve belgesiz tedavi giderlerine ilişkin zarardan sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine aittir.

Başka bir ifadeyle geçici iş göremezlik zararı bedeni zarar teminatı ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında olup, 6111 sayılı yasa uyarınca tedavi gideri kapsamında değerlendirilemez.

Bu nedenle geçici ve kalıcı bakıcı giderleri zararlarının, poliçedeki tedavi giderleri teminatından, kalıcı işgöremezlik zararının ise sakatlık ve ölüm teminatından karşılanması gerektiğinden davalıların sorumluluklarının sona erdiğine ilişkin istinaf talepleri yerinde değildir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/13975 E. - 2022/7544 K. ve 2021/15255 E. - 2022/7709 K. sayılı kararları).Davacının Uyap Sisteminden .... kaydının incelenmesinde kaza tarihinde çalışma kaydı bulunmadığı görülmekle geçici işgöremezlik döneminde tam maaş alıp almadığının araştırılmasına ilişkin istinaf yerinde değildir.Yargıtay 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa

Mahkemesinin 17/07/2020 tarih, 2019/40 Esas ve 2020/40 Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir.

Bu nedenle hükme esas alınan aktüerya raporunda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapılmasının içtihatlara uygun olmasına göre aksi yöndeki istinaf talebi yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/3323 E.- 2024/5474 K., 2023/12136 E. - 2024/5730 K., 2022/11212 E. - 2024/8084 K., 2021/16078 E. - 2022/10550 K. sayılı kararları).

Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir.22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun 23/06/2004 tarih, 13/291-370 E.-K. sayılı kararı).Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanması,

maluliyet oranı ve iyileşme süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, İlk Derece Mahkemesince davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının bir miktar düşük olduğu, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uymadığı,50.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanaatine varıldığından bu yöne değinen davacı vekili istinaf talebi yerinde görülmüştür.

Bu nedenle; davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.