İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/1654 K.2025/726

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

02/07/2019 tarihinde ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası nedeniyle müvekkillerinin anne ve babası olan ... ile ...'nun vefat ettiğini, ... plakalı aracın davalı nezdinde Kasko poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili ...'ın evli ve çalışan olduğundan çocuklarının mesai saatleri içindeki bakım ve gözetiminin annesi tarafından karşılandığını, annesinin vefatından sonra bu ihtiyacın bakıcı tarafından ücret karşılığında yerine getirildiğini, bu nedenle müvekkilinin destekten yoksun kaldığını, müvekkili ...'nun reşit olduğunu, anne ve babasının tek oğlu olduğunu, şu an bekar olduğunu,

evlilik masraflarının genel olarak aile tarafından karşılandığını, müvekkilinin anne ve babası hayatta olsa idi bu konuda ekonomik destek olunacağını, ancak müvekkilinin işbu destekten yoksun kaldığını, sigorta şirketine yapılan başvurunun sonuçsuz kaldığını, müvekkillerinin anne ve babalarını kaybetmeleri nedeniyle acı dolu günler yaşadıklarını belirterek davacı ... için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat, 20.000,00 TL manevi tazminat, ... için şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat,

20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 02/07/2019 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı araç müvekkil şirket nezdinde 10.12.2018-10.12.2019 vadeli ihtiyari mali mesuliyet teminatlarını havi Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu,

bu poliçede yer alan İMMS (ihtiyari mali mesuliyet sigortası) teminatı ise ancak olay tarihi itibari ile cari olan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi teminatı limitinin bittiği yerden yani Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçe limitlerini aşan bir zararın varlığı halinde devreye girebilecek ve poliçe limitleriyle sınırlı kalacak nitelikte olduğundan destekten yoksun kalma talepler bakımından müvekkil şirketin sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, manevi tazminat talepleri bakımından müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, manevi tazminat talepleri,

bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın (kombine) yıllık azami limitinin % 25'i ile sınırlı olmak üzere teminat kapsamına dahil edildiğini ancak bu tutar herhalükarda, kişi başı bedeni zarar tutarının % 50'sini aşamayacağını, poliçe teminat limitinin 25.000,00-TL olduğunu, kaza tespit tutanakları ile de sabit olduğu üzere... plakalı, muhtemelen 5 kişilik araçta 3 kişilik araçta 7 kişi yolculuk edilmiş olup aracın istiap haddinin aşıldığı sabit olduğundan tazminatta indirim yapılması gerektiğini, kusurun tespiti için ATK'dan kusur raporu alınması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,

"Maddi tazminat istemine ilişkin davanın reddine, manevi tazminat istemine ilişkin davanın kabulü ile; davacı ... için, 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın temerrüt tarihi olan 02/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle;

manevi tazminat talepleri bakımından sorumluluklarının teminat limitleri ile sınırlı olduğunun gözetilmediğini, manevi tazminat taleplerinin, bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın (kombine) yıllık azami limitinin % 25'i ile sınırlı olmak üzere teminat kapsamına dahil edildiğini, bu tutarın herhalükarda, kişi başı bedeni zarar tutarının % 50'sini aşamayacağını, poliçe teminat limitinin 25.000,00 TL olduğunu, müvekkil şirket aleyhine 40.000,00 TL üzerinden manevi tazminata hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu, kararın istinaf incelemesi sonrasında kaldırılması gerektiğini,

söz konusu kazada istiap haddi aşılmış olduğundan bu durum tazminatta indirim sebebi olduğunu, başvuru sahibi istiap haddi aşılmış olarak araca bindiğinden emniyet kemeri takması beklenemeyeceği gibi başvuru sahibinin maluliyetinin aracın içinde savrulması dolasıyla oluşan darbe ve kesilere dayalı olduğu da göz önüne alındığında araç içerisindeki sıkışıklığın da etkisi ile oluştuğunu, tazminatta indirim sebebi yapılmamış olmasının hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava,

ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından,

02.07.2019 günü saat 12.45 sıralarında davadışı sürücü ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracı ile Refahiye ilçesi istikametinden Erzincan ili istikametine D 100-24 Karayolu sağ şerit üzerinde seyrederken Refahiye ilçesi ... köyü ayrımına geldiğinde sola ... köyüne giriş yapmak istediği sırada aracının sol arka yan kısımlarıyla aynı istikamete seyreden davadışı sürücü ...'ın kullandığı ... yabancı plakalı aracın ön kısımlarına çarpması sonucu ölümlü ve yaralanmalı dava konusu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır.Davacıların murislerinin ... plakalı kamyonet içerisinde yolcu oldukları ve bu araç sürücüsünün olayda asli

kusurlu olduğu belirlenmiştir.

Kaza tespit tutanağında vefat edenlerin emniyet kemerlerinin takılı olup olmadığı belirsiz olarak gösterilmiştir.Ancak Ceza Mahkemesi gerekçesinde, vefat eden yolcuların emniyet kemerlerinin takılı olmadığından her birinin kendi ölümlerinden sorumlu olduklarını belirleyen Ankara ATK Trafik İhtisas raporunu hükme esas almış olup, kararın, istinaf edilmesi üzerine bu maddi vakıanın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. CD 05/03/2021 tarih 2021/15 Esas 2021/853 Karar sayılı istinaf talebinin reddi kararı ile kesinleştiği Uyap üzerinden yapılan inceleme ile anlaşılmıştır.

Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına ve öğretideki genel kabule göre, maddi olgunun tespitine ilişkin ceza mahkemesi kararı hukuk hakimini bağlar. Ceza mahkemesinde bir maddi olayın varlığı ya da yokluğu konusundaki kesinleşmiş kabule rağmen, aynı konunun hukuk mahkemesinde yeniden tartışılması olanaklı değildir. (Yargıtay HGK'nun 11/10/1989 gün ve E:1989/11-373, K:472, 27/04/2011 gün ve E:2011/17-50, K:2011/231 sayılı ilamları).

Somut uyuşmazlıkta vefat edenlerin emniyet kemerlerinin takılı olmamasına ilişkin kesinleşen maddi vakıa yönünden müterafik kusur indirimi yapılması gerekirken İlk Derece Mahkemesince bu hususun gözetilmemiş olması doğru olmamıştır.

Her ne kadar istiap haddinin aşıldığı ileri sürülmüş ise de kamyonet içerisinde şoför dahil 5 kişi bulunduğu ve aracın koltuk sayısının da 5 olduğu poliçeden anlaşıldığından bu yöne ilişkin istinaf yerinde bulunmamıştır.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 99. maddesinde, sigorta şirketlerinin zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde maddi tazminattan sorumlu olduğu düzenlenmiştir. İMMS poliçe limiti,ZMMS limitinin tüketilmesi ile devreye girecektir.

Ancak sigorta şirketlerinin sorumluluğu teminat limitleri ile sınırlı olacaktır.

Somut uyuşmazlıkta davalı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç için düzenlenen 10.12.2018-10.12.2019 vadeli ihtiyari mali mesuliyet sigorta poliçesinde manevi tazminat klozuna da yer verilmiş, manevi tazminat talepleri, bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın (kombine) yıllık azami limitinin % 25'i ile sınırlı olmak ve ancak bu tutar herhalükarda, kişi başı bedeni zarar tutarının % 50'sini aşmayacak şekilde düzenlenmiştir.

Bu halde davalı sigorta şirketinin manevi tazminat sorumluluğu limiti 25.000,00 TL olacağından bu miktar ile sınırlı olarak manevi tazminata hükmedilmelidir.İlk Derece Mahkemesince poliçe limitini aşacak şekilde manevi tazminata hükmedilmesi doğru olmamıştır.

TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu, emniyet kemerlerinin takılı olmaması nedeni ile desteğin müterafik kusuru ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları,

manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelerle birlikte dikkate alındığında davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının İMMS poliçe limitini aştığı aynı vakıa ve ilkeler ile emniyet kemerlerinin takılı olmaması da nazara alınarak yapılan değerlendirmeye göre her bir davacı için 12.500,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinin uygun olacağı kanısına varıldığından davalı vekilinin, manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf itirazı yerindedir.Bu nedenlerle;

davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.