İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/566 K.2024/1709

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 25/06/2017 tarihinde müvekkili şirket yetkilisi ...nin eşi ...'nin kendi şeridinde ilerlerken, kaza mahallinde düşürdüğü plakasıyla belirlenen ... plakalı araç sürücüsünün, trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirdiğini ve önce ... plakalı araca çarptığını, akabinde müvekkili şirkete ait ... plakalı araca çarptığını ve dava konusu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini yasal süre içinde kasko sigortacısı ...

Sigorta'ya bildirdiğini, bildirim üzerine hasar dosyası oluşturduğunu, kaza sonrasında aracın davalı ... şirketinin anlaşmalı bayisi olan ... Tic.

A.Ş'nin Oto Bostancı servisinde hasar incelemesi sonucunda aracın onarım ve tamiratı için 19.511,30 Euro masraf bildirilmesi üzerine davalı ... şirketi aracı perte çıkaracaklarını ve yetkili servis tarafından işçilikte dahil tamir ve onarım masraflarını karşılayamayacaklarını beyan ettiğini, aracının haksız yere perte çıkartılarak trafikten men edilmesini istemeyen müvekkilinin aracı ... Gıda San. Tic. Ltd.

Şti'nde toplamda 72.570,00 TL masrafla tamir ettirdiğini, araç tamir edildikten sonra müvekkili şirkete davalı kasko sigorta şirketi tarafından ibraname ve feragatname başlıklı bir yazı gönderildiğini ve sigorta kapsamında ödenecek bedelin 29.056,00 TL 'den ibaret olduğunun belirtildiğini, gerçeği yansıtmayan tespitin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davalı ... şirketine 30/01/2018 tarihinde ihtarname gönderildiğini,

kaza tarihine kadar kazasız olan aracın özellikle ön kısmından ağır hasar alması ve hasarın otomobile ait tramer kaydından da kolayca anlaşılabilir olması nedeniyle müvekkili şirkete ait aracın piyasa değerinin düştüğünü ve emsallerine göre fazlaca değer kaybettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla değer kaybı olarak şimdilik 100,00 TL belirsiz alacağın araç sahibi ...'den tamamının ve ...

Sigorta A.Ş'den ise trafik sigortası poliçe limitine kadar ki kısmının kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, kaza sonucunda araçta meydana gelen fatura ile kayıt altına alınan 72.570,00 TL maddi zararın ... Sigorta A.Ş ve ...'den tamamının, ...

Japan Sigorta A.Ş'den ise trafik sigortası poliçe limitine kadarki kısmının kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracın tamiri için geçen üç aylık sürede kullanılamamış olması nedeniyle oluşan zarar için şimdilik 100,00 TL belirsiz alacağın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, davacı tarafın hasar bedeli için tazminat talebine ilişkin olarak dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuru yapmadığını sadece değer kaybı için başvuru yaptığını, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini,

davacı tarafın aracında meydana gelen değer kaybı talebi ile ilgili müvekkili şirkete başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından yapılan değerlendirme neticesinde dosyadan eksper atandığını ve eksper raporuna göre ...'e 22/12/2017 tarihinde 3.629,00 TL değer kaybı tazminatı ödemesi yapıldığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ...

Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile davacı adına sigortalı olduğunu, hasar ihbarı üzerine müvekkili şirket tarafından ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, hazırlanan uzman raporunda sigortalı aracın onarımının belirtildiği şekilde orijinal ve sıfır parçalar ile değil fakat çıkma parçalar ile yapıldığı tespit edildiğinden davacının tazminat talebinin müvekkili şirket tarafından haklı olarak reddedildiğini, dava konusu hasarın onarımı yapılan parçaların ihtilaflı olduğunu, sigortalı araçta meydana geldiği iddia edilen onarımın, sıfır ve ornajinal parçalar ile yapılmasının teknik olarak mümkün olmadığı tespit edildiğini,

yapılan araştırmalar ile, araçta yapılan onarımın ikinci el ve çıkma parçalar ile yapıldığı ve davacının haksız kazanç elde etmek amaçlı hareket ettiği sabit olduğundan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin olaya dahil olduğunu gösterir somut tek bir delil dahi bulunmadan ve yokluğunda düzenlenen trafik kazası tespit tutanağı dikkate alınarak açılan dava dayanaksız olup, Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı açıkça hatalı ve somut durumu yansıtmaktan uzak düzenlendiğini, bahsi geçen faturanın yapılan işlemlere yönelik harcamaları, alınan malzemeler gibi harcama kalemlerini ihtiva etmediği ve bu suretle 72.570,00 TL’nin dayanağını oluşturan kalemleri yansıtmaktan uzak olduğunu, davacı şirketin zararının en fazla 24.623,00 TL olduğu,

kaza tarihinden itibaren 3 ay boyunca aracı kullanamaması nedeni ile tazmin talebinde bulunulmasının haksız kazanç elde etme gayesi olup davacı şirketin maliki olduğu araçta meydana gelen değer kaybının en fazla 20.000,00 TL olduğunun araç malikinin de kabulünde olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Açılan davanın kısmen kabulü ile, 19.000,00 TL değer kaybı tazminatının davalı ...Ş'den (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 12/01/2018 tarihinden, davalı ...

Sigorta A.Ş'den (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 06/03/2018 tarihinden itibaren, davalı ...'den ise 25/06/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 48.672,86 TL hasar bedeli tazminatının davalı ...Ş'den (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 12/01/2018 tarihinden, davalı ...

Sigorta A.Ş'den (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 06/03/2018 tarihinden itibaren, davalı ...'den 25/06/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 1.500,00 TL kazanç kaybı tazminatının davalı ...'den 25/06/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya ilişkin talebin reddine, " karar verilmiştir.

Bu karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı ...Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kasko poliçe limitlerine müracaat edebilmek için ilk olarak Trafik Sigorta Poliçe limitlerinin tüketilmesi gerektiğini ayrıca meydana gelen kazada Kasko sigortalı araç sürücüsü kusursuz olduğunu, ilk öncelikle husumetten reddi yerine aleyhe kurulmuş olan kararın kaldırılması gerektiğini, ...plakalı aracın trafik sigortacısı ...

Sigorta olup, trafik poliçesinden arta kalan kısmın için davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ödeme yapması mümkün olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, davalı ... şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğundan, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen bir kusur bulunmadığından kasko poliçesi kapsamında herhangi bir tazminat ödenmesi mümkün olmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili katılma yoluyla istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından hesap edilen tazminat tutarı fahiş ve hatalı olup aracın kaza nedeniyle uğramış olduğu değer kaybı, ikinci el rayiç piyasa değerine göre çok daha fazlasına hükmedildiğini, davacı şirket kazalı araç üzerinden herhangi bir kazanç elde etmediği halde mahkeme tarafından davacı lehine kazanç kaybı bedeline hükmedilmesi yönündeki kararı hukuka aykırı olduğunu, kazaya konu araç, davacı şirket yetkilisinin eşinin özel kullanımına tahsis edilmiş olup, ticari amaçla kullanılmamakta ve araçtan kira bedeli edinilmediğini,

dolayısıyla aracın onarım süresince kullanılamaması nedeniyle davacının kazanç kaybına uğraması da söz konusu olmadığını, normal şartlarda bir kazanç elde ediyor olması ve tamirat aşamasında şirketin o aracın yokluğunu doldurabilmek adına ikame araç edinmesi ve/veya o süre zarfında başkaca taşıtlar kullanarak araç yokluğunu gidermesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ...

Sigorta A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı tarafın hasar bedeli için tazminat talebine ilişkin olarak dava yoluna gitmeden önce sigorta şirketine başvuru yapmamış sadece değer kaybı için başvuru yaptığını bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, değer kaybı talebi ile ilgili müvekkil sigorta şirketine başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından yapılan değerlendirme neticesinde dosyadan eksper atanmış ve eksper raporuna göre ...'e 22/12/2017 tarihinde 3.629,00 TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, yapılan bu ödeme ile müvekkili şirketin başkaca bir borcu kalmadığını, talebin reddi gerektiğini,

müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu sigortalısının kusuru oranında olduğundan, konusunda uzman bilirkişiden kusura ilişkin rapor alınması ile yapılacak değer kaybı tazminatı hesaplamasında aracın güncel kilometresi ve 2. el rayiç rakamı (kilometre yoğunluğu ve pazarlık payı ile birlikte) ile Trafik Sigortası Genel Şartları Ek-1’de yer alan hesaplama yönteminin esas alınması gerektiğini, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartların poliçeden doğan işbu uyuşmazlıkta uygulanması gerekeceğinden, mahkemece dosyada Genel Şartların varlığı gözetilmeksizin rapor alınması hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; karara esas alınan raporlar hasar değerlendirmesi yönünden objeftikliften ve denetimden uzak olup hükme esas alınabilir nitelikte olmadığını, subjektif bir değerlendirme yapıldığını, tarafınca sunulan ...

Gıda San Tic Ltd Şti tarafından tanzim edilmiş olan 72.570,00 TL bedelli faturanın ayrıntı içermediği gerekçesiyle dikkate alınmamış olması hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, bilirkişilerin belirttiği ayrıntıların faturada yer alması faturanın geçerlilik koşulu olmadığını, yetkili servislerin sunduğu listelere göre sunulmuş olan faturanın makul ve gerçekçi olduğunu, dikkate alınması gerektiğini, kaza sonrasında aracı bizzat inceleyip liste oluşturan ... Oto Servis ve Tic.

A.Ş’ nin ve sonrasında dosyaya emsal olarak sunulmuş olan yetkili servislerin fiyatlandırmalarına rağmen mezkur raporlarda ısrarla Hadi Burak Irmaklar tarafından hazırlanan ekspertiz raporu dikkate alındığını, bu hususta gerekli araştırma ve inceleme yapılmadan rapor hazırlandığını, Yargıtay içtihatlarına göre gerçek zararın tespiti gerektiğini, bilirkişi raporunda 115.000,00 TL’nin en az 4 firmadan alınan fiyat ortalaması olduğu belirtilmiş olmasına rağmen bu firmaların kimler olduğu ve verdikleri fiyatların ne kadar olduğuna raporda yer verilmediğini, bu haliyle objektiflikten ve elverişli bir denetimden uzak olduğunu,

kilometresi müvekkilin aracından daha fazla olan araçların ortalama değeri dahi 148.250,00 TL olduğunu, tarafça dosyaya sunulan emsaller gözetilmeksizin rayiç bedel belirlendiğini, hesaplamada dikkate alınan rayiç bedel çok düşük olduğunu, dolayısıyla bu durum değer kaybı hesabını da müvekkil aleyhine etkilediğini, mahrum kalma bedeli hesabında dikkate alınan 150,00 TL’lik günlük araç kira bedeli de çok düşük olduğunu, bilirkişi raporunda aracın onarım süresinin 10 iş günü süreceği belirtildiğini, oysaki müvekkilin aracı 3 ay boyunca onarımda kaldığını,

aracın onarımı için yapılan masraflar ve araçta kaza sonrasında meydana gelen değer kaybı için 30.01.2018 tarihinde davalı ...Ş. başvurulmuş dava dilekçesinde ekinde yer alan başvuru dilekçesine rağmen başvurunun yapılmamış sayılması ve faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olarak kabul edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasave dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, 25/06/2017 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı ve çift taraflı kazada hasara uğrayan davacıya ait ... plakalı aracın hasar, değer ve kazanç kaybının, davacıya ait aracın kasko sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş. ile kusurlu olduğu iddia edilen ... plakalı aracın malik, sürücü ve trafik sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'den tazmininin talep edildiği anlaşılmıştır. Davalı ...Ş. vekilinin istinaf başvurusunun incelemesinde.

Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen Kasko Sigortası Genel Şartları 'nınA/1 maddesine göre; gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bütününün sigortanın teminat kapsamındadır.

Kasko Genel Şartları A.5.4.maddesinde aracın gerekli sürücü belgesine sahip olmayan kimseler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararlar. A.5.5.Aracın, uyuşturucu madde veya Karayolları Trafik Yönetmeliğinde belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar.

A.5.10.Zorunlu haller (tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma vb) hariç olmak üzere bu maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bentlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması teminat dışı hal olarak sayılmıştır.

Diğer taraftan 6102 sayılı TTK'nın 1409/1 ve 1410. maddeleri uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi aynı Yasanın 1409/2. maddesi hükmüne göre kural olarak rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir.

Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

Somut uyuşmazlıkta, Dava dilekçesinde davacının ... plakalı aracının şirket ... no.lu kasko poliçesi kapsamında ...'den teminat altına alındığı, kaza nedeniyle yapılan bildirim sonrası ... plakalı araca ilişkin hasar dosyası oluşturulduğu açılanarak tazminat talebinde bulunulmuştur.

Davalı ... sigorta A.Ş. şirketi ile davacı arasında ... plakalı araç için kaza tarihini kapsar şekilde15.12.2016/15.12.2017 vadeli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile kasko poliçesi düzenlenmiştir.

Bu nedenle davalı ... sigorta A.Ş.'nin kendi sigortalısının zararından kasko poliçesine dayalı sorumluluğu için sigortalının kusurlu olması gerekmediğinden kazada sigortalısının kusuru olmadığından sorumluluğu bulunmadığına ve ... plakalı aracın ZMMS tükendikten sonra sorumluluğunun başlayacağına ilişkin istinaf talebi yerinde görülmemiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun incelemesinde.

HMK'nun 357/1. maddesi uyarınca, Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında, İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez, yeni delillere dayanılamaz. Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili tarafından yargılama safahatı sürecinde kusur ve hesap bilirkişi raporuna karşı süresinde itiraz ya da talepte bulunmamış ve bu suretle kusur oranları ve hesaplama yöntemi bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nın 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden kusura ve değer kaybı hesaplama yöntemine ilişkin istinaf itirazı değerlendirilmeye alınmamıştır.

Kaldı ki, hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda yargısal içtihatlara uygun olarak fark yöntemine göre değer kaybı hesaplanmasında isabetsizlik görülmemiştir. Yine davacı tarafından dava dilekçesine ekli başvuruda aracın maddi zararının ve değer kaybının talep edildiği görülmekle sadece değer kaybı yönünden başvuruda bulunulduğuna ilişkin istinaf itirazı da yerinde değildir.

Ayrıca davalı vekili istinafında, değer kaybı için ...’e 3.629,00 TL ödeme yapıldığını bu nedenle davalı ... şirketinin başka herhangi bir borcu kalmadığını belirterek istinaf talep etmiş ise de; cevap dilekçesi ekinden, kazaya karışan diğer dava dışı ... plakalı araca ait ödemeye ilişkin dekont olup, davacının aracı .... plakalı araç olup davacıya yapılan ödeme bulunmadığından bu yöndeki istinaf itirazının da reddi gerekmiştir.

Davacı vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde: İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan 2.bilirkişi heyet rapor ve ek raporun aracın hasar ve değer kaybı , kazanç kaybı yönünden itirazları da karşılar şekilde ekspertiz raporuna, kasko değer ve çok sayıda emsal araştırması, fotoğraflar göz önüne alınarak açıklayıcı ve ayrıntılı olup bu yöndeki itirazlar yerinde değildir.

Ayrıca davalılar gerçek zarardan sorumlu olup, davacının faturasına bağlı kalınmayacaktır. Kaldı ki onarım faturasının da ayrıntı içermediği anlaşılmış olup bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre davaya konu kaza sebebiyle araçtaki hasarın giderilmesi için gereken makul onarım süresi belirlenerek ikame araç bedeli tespit edilmelidir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da aracın onarımının ekonomik olduğunun tespiti ile makul onarım süresinin 10 gün olacağı tespitine göre kazanç kaybı hesaplanmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının B.3.3.4.1-son cümlesi gereği hasar ihbarından sonraki 45. gün sonunda alacağın muaccel olacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacının davadan önce davalı kasko şirketine başvuruda bulunduğu ve dosyada mevcut hasar dosyasında ekspertiz rapor tarihinin 29/06/2017 olduğuna göre 45.gün sonrası olan 13/08/2017 tarihinin faiz başlangıç tarihi olması gerekirken mahkemece davalı ...Ş. bakımından dava tarihinden faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun davalı ... için faiz başlangıç tarihi yönünden kabulü ile HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilmesine, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.