İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/198 K.2025/2082

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

05/09/2015 tarihinde Kadıköy Osmanağa Mah. Hasıcıbaşı Caddesinde davalı ...'ın kullanmakta ... plakalı araç park halindeyken, davacı tam aracın arkasından geçerken ani olarak geriye hareket ettirilmek suretiyle davacıya çarpmış olduğunu, müvekkilinin durumun aciliyetinden dolayı, polis ekibi beklenmeksizin hemen GATA'da tedavi altına alındığını, kaza sonucu davacının kalçasında meydana gelen kırık nedeni ile protez takıldığını, kaza nedeniyle davacının bütün davranışları kısıtlanmış olduğunu, günlük olağan hayat aktivitelerini sürdürebilmesi için sürekli bağımlı hale gelmiş olduğunu, davacının kaza sebebiyle, işgücü kaybına uğradığı gibi,

ilaç, tedavi giderleri ile bakıcı masraflarını da yapmak zorunda kalmış olduğunu belirterek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla meydana gelen kaza nedeniyle hasta bakıcı ve ilaç giderleri olarak toplam 8.393,00 TL maddi, işgücü kaybı için şimdilik 2.000,00 TL maddi, çektiği elem ve ızdırap için 30.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiillin gerçekleştiği ve ödemelerin yapıldığı tarihlerden itibaren uygulanacak faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;

... plakalı aracın trafik sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalının sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, geçici iş göremezlik ve tedavi masraflarından davalının sorumlu olmadığını belirtmiş; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının kazada kusuru olmadığını, davacının iddia ettiği zararların oluşmadığını, davalıların davacının ailesi ile ilgilendiğin belirtmiş; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Dahili davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; işbu davanın, konusu ve tarafları aynı olan İst.

Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2016/79 Esas sayılı dosyasında birleştirilmesini, meydana gelen trafik kazasında, araç şoförünün %100 kusurlu olarak ...'ın yaralanmasına ve %25 oranında sürekli engelli kalmasına neden olduğundan, ilk davada talep dışı kalmış olan 7.346,51 TL sürekli iş göremezlik maddi zararının olay tarihi olan 05.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte, müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacı mirasçılara verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Mahkememiz 2016/79 Esas sayılı dosyası yönünden. 1-Davacı muris ... tarafından, davalılar ... - ... Pazarlama - ... Sigorta aleyhine açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne.

Muris ...'ın uğramış olduğu bedensel zararlar için hesaplanan 9.603,87 TL geçici iş göremezlik zararı, 12.613,42 TL sürekli iş göremezlik zararı ve 4.047,00 TL belgesiz bakıcı ve tedavi gideri olmak üzere 26.264,29 TL toplam maddi tazminatın; davalılar ... - ... Pazarlama - ... Sigorta'dan (290.000,00 TL sağlık gideri ve 290.000,00 TL sakatlanma gideri poliçe teminat limiti ile ayrı ayrı sınırlı sorumlu olmak üzere) müteselsilen tahsiline, davaya devam eden mirasçılar ...

(1 pay) - ... (1 pay) - ...'a (1 pay) miras payları oranında ödenmesine, aşan istemin reddine, Kabul edilen tutara davalılar ... ve ... Pazarlama için 05/09/2015 kaza tarihinden itibaren, davalı ... için 22/01/2016 dava tarihinden itibaren ticari avans faizi uygulanmasına, 2-Davacı muris ... tarafından davalılar ... ve ... Pazarlama aleyhine açılan manevi tazminat davasının kabulüne.

30.000,00 TL manevi tazminatın 05/09/2015 kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte anılan davalılardan müteselsilen tahsiline, davaya devam eden mirasçılar ... (1 pay) - ... (1 pay) - ...'a (1 pay) miras payları oranında ödenmesine,Birleşen İstanbul Anadolu 13. ATM. 2020/912 Esas sayılı dosya yönünden. Davacı muris ... tarafından, davalılar ... - ... Pazarlama - ... Sigorta aleyhine açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulüne.

Muris ...'ın uğramış olduğu 8.793,27 TL sürekli iş göremezlik tazminatının; davalılar ... - ... Pazarlama - ... Sigorta'dan (290.000,00 TL sağlık gideri ve 290.000,00 TL sakatlanma gideri poliçe teminat limiti ile ayrı ayrı sınırlı sorumlu olmak üzere) müteselsilen tahsiline, davaya devam eden mirasçılar ... (1 pay) - ... (1 pay) - ...'a (1 pay) miras payları oranında ödenmesine, aşan istemin reddine," karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar ...

Holding A.Ş. ile ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalılar ... Holding A.Ş.

İle ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kusur oranının hatalı tespit edildiğini, keşif yapılmadan eksik yargılama ile hüküm kurulduğunu, davacı mirasçıların kusurunun incelenmediğini, kaza nedeniyle oluşan gerçek maluliyetin tespit edilmediğini, eksik yargılama ile hüküm kurulduğunu, davacının maluliyetinin kazadan önce de mevcut olduğunu, raporlara itirazlarının da değerlendirilmediğini, ilk ıslah talebinden sonraki artırmalar ve dolayısı ile hesaplamaların hukuka aykırı olduğunu, davacının ilk ıslah dilekçesine dayanak olan raporlara itiraz etmemiş olduğunu,

bu nedenlerle ilk bu raporda yer alan hesaplamanın üzerinde talep içeren ek davası ve ikinci ıslahı kabul edilemeyeceğini, usuli kesinleşmiş haklara riayet edilmediğini, manevi tazminat miktarlarının fahiş olduğunu, faiz türünün hatalı belirlendiğini, vekalet ücretinin de hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Davalılar vekili, kusur raporları arasında çelişki olduğunu belirterek istinaf itirazında bulunmuştur.

Mahkemece alınan kusur bilirkişi raporunda sürücü Mustafa'nın %25 asli, yayanın %75 kusurlu olduğu bildirilmiştir. İlk Derece Mahkemesince itiraz üzerine alınan 2. kusur raporunda araç sürücüsü Mustafa'nın %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda aynı olay nedeniyle mahkemece alınan kusur bilirkişi raporları arasında kusur oranlarında çelişki ortaya çıktığı halde İlk DereceMahkemesince kusur oranları bakımından bilirkişi raporları arasında oluşan çelişkinin giderilmesi için ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden, çelişkiyi giderecek şekilde kazanın oluşumunda kusur dağılımını belirleyen gerekçeli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.

Trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davalarında maluliyete ilişkin alınacak raporların nasıl düzenleneceğine ilişkin ne Karayolları Trafik Kanun’un da ne de Türk Borçlar Kanun’unda düzenleme yapılmamış, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatları ile kaza tarihine göre dönemsel olarak uygulanması gereken Yönetmelikler açıklanmıştır.

Buna göre maluliyete ilişkin alınacak raporların, 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, 01/09/2013 tarihi ile 01/06/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine,

20/02/2019 tarihinden sonrada Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/3323 E. - 2024/5474 K., 2021/11515 E. ve 2022/5238 K. sayılı kararları).İlk Derece Mahkemesince tazminatın belirlenmesinde kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenen ATK İhtisas Dairesi Raporunda açıkça " Kurulumuzun 30 Mart 2018 tarih ve 2492 Karar numaralı müzekkeresinde olay tarihli grafilerin temin edilmesi istenmekle beraber, dava dosyası içerisinde mevcut olmadığı, istenen grafilerin temin edilip gönderilmesi halinde yeniden değerlendirilebileceği " belirtilmesine,

davalılar tarafından davacının kaza öncesinde de maluliyeti olduğu iddia edilmesine rağmen bu yönde araştırma yapılmamış olması doğru olmamıştır.Dosya kapsamında yargılama sırasında alınan 08/01/2018 tarihli bilirkişi raporuna davacı vekili tarafından süresi içerisinde itiraz dilekçesi sunulmadığı, 12/01/2018 tarihinde ıslah dilekçesi sunulmuş olduğu açıktır.

Bu doğrultuda 08/01/2018 tarihli bilirkişi raporundaki hesaplama ve tespitler yönünden davalılar lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Mahkemece usuli kazanılmış haklar gözetilmeden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde faiz talep edilmiş ancak türü belirtilmemiştir.

Buna göre mahkemece talepten fazlası olacak şekilde avans faize hükmedilmesi doğru olmamıştır.İlk Derece Mahkemesince davacı ... davalılar lehine kabul ve red edilen dava değerine göre tek vekalet ücreti belirlenmiş olduğundan bu yöne değinen istinaf yerinde görülmemiştir.O halde İlk Derece Mahkemesince yapılması gereken;- Kusur oranları bakımından bilirkişi raporları arasında oluşan çelişkinin giderilmesi için ATK Trafik İhtisas Dairesi'nden,

çelişkiyi giderecek şekilde kazanın oluşumunda kusur dağılımını belirleyen gerekçeli rapor alınması,- Davacının kaza öncesi tıbbi evrakları ile olay tarihli grafilerin temin edilmesi ile birlikte tüm tıbbi evrakları ile birlikte ATK ihtisas Dairesi'nden kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun olarak davacıda var olduğu ileri sürülen yaralanmaya bağlı geçici iş göremezlik oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise süresi, kalıcı işgöremezlik durum ve oranının ne olduğu ve tespit edilecek maluliyetin kaza ile illiyet bağı ve kaza öncesi maluliyetinin bulunup bulunmadığı,

bakıcı ihtiyacı olup olmadığı konularında, denetime elverir nitelikte maluliyet raporu alınması, Kusur ve maluliyet oranının değişmesi halinde 08/01/2018 tarihli bilirkişi rapor tarihindeki verilere göre ek rapor alınarak, usuli kazanılmış haklara riayet edilerek karar verilmesi gerekmektedir.-Manevi tazminatın belirlenmesinde kriterlerden biri de tarafların kazanın meydana gelmesinde kusur oranlarıdır. Daire kararının kapsam ve şekline göre.

Kusur oranları konusunda bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğu ve çelişkinin giderilmesi için rapor alınması gerektiğinden kusur durumu netleşmeden manevi tazminatın belirlenmesi de eksik incelemeye dayalı olduğundan manevi tazminatın miktarına ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle, davalılar ... Holdıng A.Ş.

İle ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.