İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1454 K.2025/1038

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile.

21/08/2017 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç seyir halinde iken sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, kaza nedeniyle ... plaka sayılı araçta yolcu konumunda bulunan müvekkili ...'in yaralandığını, müvekkilinin söz konusu trafik kazası nedeniyle, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesi tarafından düzenlenmiş olan 10/01/2022 tarihli rapora göre %15 oranında malul kaldığını, ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, ZMMS kapsamında ... plakalı araç ...

Sigorta A.Ş'nin sorumluluğunda olduğunu, davacı tarafça davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak taraflarına herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek maluliyet oranı dahil olmak üzere fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla.

500 TL sürekli iş göremezlik, 250 TL geçici iş görmezlik, 250 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere şimdilik toplam 1.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından daha önce Sigorta Tahkim Komisyonu'nda dava açıldığını, başvuru neticesinde görevlendirilen Uyuşmazlık Hakem Heyeti yaptığı yargılama neticesinde başvurunun reddine karar verdiğini, kararın taraflara tebliğ edildiğini ve yasal süresi içinde Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davacı tarafça itirazda bulunulduğunu, İtiraz Hakem Heyeti itiraz sonucunda, karara itiraz eden davacı vekilinin itirazlarını redderek kesin karar verdiğini, Ankara Polatlı CBS'nin 2017/4647 soruşturma sayılı dosyasında dava konusu trafik kazası için davacı tarafla uzlaşma yoluna gidildiğini,

uzlaşma sağladıktan sonra tazminat davası açılamadığını belirterek kesin hüküm nedeniyle dosyanın reddine, uzlaşma olması sebebiyle dosyanın reddine, TRH 1.8 hesaplama yönteminin aktüer bilirkişi tarafından uygulanmasına, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebinin teminat dışı olması nedeniyle reddine, davacının emniyet kemeri gibi koruyucu tertibat kullanmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davacı tarafça açılan davanın HMK 114/1-i maddesi gereğince daha önce kesin hükümle sonuçlanması nedeniyle HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; söz konusu trafik kazası nedeniyle Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesi'nden 10/01/2022 tarihinde alınan maluliyet raporuna göre %15 oranında malul kaldığını, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı ancak kendilerine herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu sebeple maluliyet oranı dahil olmak üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla.

500 TL sürekli iş göremezlik, 250 TL geçici iş göremezlik, 250 TL bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 1000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkile ödenmesi için bu dava ikame edildiğini, mahkemece, davalının sunmuş olduğu tahkim kararına istinaden davanın kesin hüküm sebebiyle reddine dair verdiği bu kararda hukuka ve usule aykırılıklar olduğunu, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesi'nden 10/01/2022 tarihli maluliyet raporundaki oranlar ile müvekkilin uzlaşma sağladığı tarih göz önünde bulundurulduğunda müvekkilde maluliyet artışının olduğunu,

sonradan ortaya çıkan maluliyet artışına istinaden tekrar dava açılabildiğini, İşbu kazada uzlaşma tarihi 25/11/2017 tarihi olup uzlaşmanın sağlandığı tarihte müvekkilinin maluliyet durumunun hesaplanmadığını, 02/03/2018 tarihli KTÜ Adli Bilimler Enstitüsü Müdürlüğü'nün raporuna göre müvekkilde maluliyet oranının % 12,1 sürekli iş göremezlik olarak belirlendiğini, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Hastanesi'nden 10/01/2022 tarihli rapora göre ise %15 maluliyet oluştuğunu, bu sebeple mahkemece bu husus araştırılmadan usulden red kararı verilmiş olmasının hukuka ve usule aykırı olduğunu,

ilk derece mahkemesince kesin hüküm olarak nitelendirilen sigorta tahkim kurulu kararı incelendiğinde görüleceği üzere müvekkili ile ... plakalı araç sürücüsünün Ceza Muhakameleri Kanunu 253.

Maddesi gereği uzlaştığından bahisle red kararı verildiğini, ancak uzlaşmanın taraflar arasında hüküm doğurduğunu, işbu davada müvekkil lehine tazminat talebini kazaya karışan aracın ZMMS kapsamında sigortasını yapan sigorta şirketine yaptıklarını, Sigorta Tahkim Kurulu'nun sınırlı inceleme yapmakta olup eksik inceleme neticesinde karar verdiğini, maluliyet artışı hususları göz önünde bulundurulmadan davanın kesin hüküm sebebiyle usulden reddedilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin maluliyet artışı bulunduğunu, mahkemece bu durum araştırılmadan karar verildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dava konusu uyuşmazlığın daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması (derdest olmaması) ve daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması dava şartıdır ( HMK m.114/1-i) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir (6100 sayılı HMK m.115/2).

HMK'nın 303/1. maddesine göre, bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerekir. Konuya ilişkin Yargıtay HGK'nun 2019/(7)9-759 Esas ve 2021/1663 Karar sayılı kararında " Kesin hüküm, hükmü veren mahkeme de dâhil bütün mahkemeleri bağlar.

Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse mahkemeler aynı konuda, aynı dava sebebine dayanarak, aynı taraflar hakkında verilmiş olan hüküm ile bağlıdırlar; aynı uyuşmazlığı bir daha (yeniden) inceleyemezler; bu hâliyle kesin hüküm bir def’i değil itirazdır. Bu bağlılık kural olarak hüküm fıkrasına münhasırdır ve gerekçeye sirayet etmez.

Ancak gerekçe hükme ulaşmak için mahkemece yapılan hukukî ve mantıki tahlil ve istidlallerden (delillerden yargıya varma) ibaret kalmayıp, hüküm fıkrası ile ayrılması imkânsız bir bağlılık içinde bulunuyor ise istisnaen bu kısmın da kesin hükme dâhil olduğunu kabul etmek gerekir. Hangi gerekçenin hüküm fıkrasına sıkı sıkıya bağlı olduğu her olayın özelliğine göre belirlenir (HGK'nın 06.05.2018 tarihli ve 2017/19-1628 E.-2018/1098 K. sayılı kararı).

Maddi anlamda kesin hükmün amacı da bu hâli ile mahkeme kararlarına güvenilmesini ve uyulmasını sağlamak, taraflar arasındaki uyuşmazlığı kararın maddi anlamda kesinleştiği andan itibaren geleceğe yönelik olarak sona erdirmek ve nihayet çelişkili kararlar verilmesini önleyerek toplum hayatında hukukî istikrar ve güvenliği tesis etmektir." açıklamasına yer verilmiştir.

Polatlı CBS'nin 2017/4647 soruşturma dosyasının UYAP üzerinden gönderildiği, dosyanın incelemesinde 21/08/2017 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle müştekiler ..., ... ve ...'in yaralanması nedeniyle şüpheliler ... ve ... aleyhine taksirle birden fazla kişinin yaralanmasına neden olma suçundan soruştura başlatıldığı,

Polatlı CBS'nin 2017/4647 soruşturma 2018/103 karar numaralı kararı ile uzlaşma nedeniyle kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.Dosya kapsamından, davacının yolcu olarak bulunduğu ... plakalı araç ile ... plakalı aracın yaşamış olduğu trafik kazası sebebiyle geçici ve sürekli iş göremezlik zararı ve bakıcı gideri talebi ile ... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasını üstlenen davalı sigorta şirketine başvurduğu, başvuru sonucunda davalı tarafından 13/02/2020 tarihinde 38.492,00 TL ödeme yapıldığı,

ödemenin yetersiz olması nedeniyle davacı tarafça Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Heyeti'ne başvuru yapıldığı, başvuru sonucunda Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Heyeti'nin zarar veren ile zarar gören arasında CMK'nın 253. maddesine uygun olarak uzlaşma sağlandığından CMK'nın 253/19. maddesine göre uzlaşmanın sağlanması halinde tazminat davası açılamayacağından başvurunun reddine karar verildiği, bu karara itiraz edilmesi üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Heyeti'nin 17/10/2022 - 2022/İHK-50939 sayılı kararı ile kesin olmak üzere itirazın reddine karar verildiği,

bu karara karşı temyiz yoluna başvuru yapılmadığı anlaşılmıştır.Mahkemece, kararın itiraz yoluna başvurulmayarak kesinleştiği, kararın davalı sigorta şirketi yönünden kesin hüküm oluşturduğu anlaşıldığından davanın HMK 114/1-i maddesi gereğince daha önce kesin hükümle sonuçlanması nedeniyle HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine dair karar verilmiştir.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253. maddesinin 19. fıkrasının 5. cümlesi olan "Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz" bölümü, 18/10/2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 26/07/2023 tarih,

2023/43 Esas ve 2023/141 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta dava dilekçesinde 21/08/2017 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında yaralanan davacı için Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi'nden 10/01/2022 tarihinde alınan maluliyet raporuna göre %15 oranındaki maluliyeti nedeniyle maddi tazminat talep edilmiş, kaza ve tedavi tarihlerinden bu yana gelişen bir durumdan bahsedilmediği gibi davacı da dava dilekçesinde gelişen durum ileri sürülerek açıkça artan maluliyet nedeniyle tazminat talep edilmemiştir.

Eldeki dava ile Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasında aynı vakıalara dayanılmış ve aynı tazminat taleplerinde bulunulmuş (geçici iş göremezlik, kalıcı iş göremezlik ve bakıcı gideri) olmasına, davanın taraflarının ve konusunun aynı olmasına,

her ne kadar 5271 sayılı CMK'nın 253. maddesinde ki "Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz" bölümü Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmiş ise de bu hususun Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Heyeti kararının temyizi halinde Yargıtay tarafından incelenebileceği, kaldı ki Anayasa Mahkeme kararlarının geriye yürüyemeyeceği, istinaf mahkemesinde Sigorta Tahkim Komisyonu kararı hakkında yasa yolu incelemesi yapılamayacağı,

bu nedenle davacının tazminat talepleri bakımından şekli anlamda kesinleşen hükmün HMK'nın 303/1. maddesi gereğince de maddi anlamda kesin hüküm oluşturduğunun anlaşılmasına göre İlk Derece Mahkemesince davanın kesin hüküm nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.