İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/2434 K.2024/2225

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz heyetince yapılan ön inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, dava dışı sigortalı ...

Şti. ile davacı şirket arasında ... plakalı araç için 03/10/2022-2023 tarihli ... genişletilmiş kasko poliçesi imzalandığını, 22/05/2023 tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın,Sultangazi Belediyesi park alanına gireceği sırada davalının bakım ve onarımından sorumlu olduğu yolda bulunan eğim nedeniyle aracının ön kısımları ile demir dubalara çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, eksper raporuna göre sigortalı araçta meydana gelen hasar miktarı için toplam 91.815,80TL ödendiğini, sigorta poliçesi kapsamında ödenen söz konusu bedelden davalı tarafın sorumlu olduğunu,

davacı şirket tarafından davalıya dava dışı sigortalıya ödemiş olduğu bedeli ödemesi hususunun ihtar edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine davalı aleyhine ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiğini belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, Gaziosmanpaşa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/218 Esas sayılı dosyası üzerinden açılmış olup, 2024/208 Karar sayılı karar ile "Somut olayda, davacının anonim şirket vasfında tüzel kişilik olduğu, davacının dava dışı sigortalısının ...

Şti. olduğu, dava konusu alacağın sigorta poliçesinden kaynaklandığı, bu durumda uyuşmazlığın sigorta hukukundan kaynaklandığı anlaşılmakla davanın asliye ticaret mahkemesi görev alanı içinde bulunduğu kanaatine varılarak Mahkemenin görevsizliğine, davaya bakmaya İstanbul Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna" karar verilmiştir.

Bu kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi üzerine dosya İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/543 Esas sayısına kayıt edilmiştir.İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesi 19/09/2024 tarih, 2024/543 Esas, 2024/601 Karar sayılı kararı ile "Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın, mahkemenin görevli olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, davaya bakmaya Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine,

mahkemece verilen işbu kararın taraflarca kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü ve yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın HMK'nın 21/1-c, 22/2. maddeleri uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine gönderilmesine" karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesinde; mahkemece verilen usulden red kararına ilişkin olarak istinaf kanun yoluna başvurma zarureti doğduğunu, dava dışı sigortalı ...

Şti. ile davacı şirket arasında ... plakalı araç için 03/10/2022-2023 tarihli ...genişletilmiş kasko poliçesi imzalandığını, 22/05/2023 tarihinde sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, Atatürk Bulvarı'ndan Sultangazi Belediyesi park alanına gireceği sırada davalının bakım ve onarımından sorumlu olduğu yolda bulunan eğim nedeniyle aracının ön kısımları ile demir dubalara çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, sigortalı araçtaki hasar bedelinin müvekkili sigorta şirketi tarafından ödendiğini,

davanın Gaziosmanpaşa 1.Asliye Hukuk Mahkemesine 2024/218 Esas sayılı dosya ile ikame edilmiş ise de mahkemenin "görevsizliğine, davaya bakmaya İstanbul Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğuna," karar verdiğini, görevsizlik kararı sonucunda İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/543 Esas sayılı dosyasında davanın görüldüğünü, halefiyete dayalı olarak dava açıldığını, müvekkili şirketin sigortalısı ile davalı arasındaki hukuki ilişki haksız fiilden kaynaklandığından davada genel görevli mahkeme olarak Asliye Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğunu,

davaya konu kazanın "...'ndan Sultangazi Belediyesi park alanı" sınırları içinde meydana geldiğinden yetkili mahkemenin Gaziosmanpaşa Mahkemeleri olduğunu, İstanbul 18.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/543 Esas sayılı dosyasının 19/09/2024 tarihli tensip tutanağında olduğu gibi Gaziosmanpaşa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli mahkeme ilan edilmesini ve neticeten haklı davanın kabulünü, aksi kanaat halinde ise hangi mahkemenin yetkili olduğuna karar verilmesini talep ettiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur..

HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda:Dava, sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.HMK'nın 1.maddesine göre göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.

HMK'nın 114/1-c bendi ile mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş olup 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır.Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davalarında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda.

22/03/1944 tarih, 37 Esas, 9 Karar sayılı (03/07/1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "sigortacının halefiyete dayalı açtığı davanın aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir.

Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.Somut olaya bakıldığında; davacının sigortalısı olan dava dışı... Şti. tüzel kişi olmakla birlikte davalı Belediye kamu kurumu olup tacir değildir. Bu durum karşısında, haksız fiilden doğan davada genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olacaktır.

Bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine dair kararda isabetsizlik bulunmadığı ancak Gaziosmanpaşa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/218 Esas ve 2024/208 Karar sayılı görevsizlik kararının yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, Gaziosmanpaşa 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunun kabulü ile dosyanın Gaziosmanpaşa 1.Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.