İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/564 K.2024/575

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi ara kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ölümlü trafik kazası nedeni ile destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiştir. Davacılar vekili 26/01/2024 tarihli dilekçesi ile, davalı ... Ticaret Ltd. Şti.aleyhine menkul ve gayrimenkul malları üzerine teminatsız olarak dava değerleri miktarınca teminatsız olarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir. Davacılar vekili 02/02/2024 tarihli dilekçesi ile, davalı ... Gıda İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti.aleyhine menkul ve gayrimenkul malları üzerine teminatsız olarak dava değerleri miktarınca teminatsız olarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.Mahkemece 26/01/2024 tarihli ara karar ile "... ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddine ..." dair karar verilmiştir. Mahkemece 02/02/2024 tarihli ara karar ile "... ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddine ... " dair karar verilmiştir.

26/01/2024 tarihli ara karara karşı davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığının incelenmesinde.

İİK'nun 257/1. fıkrasına göre “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hüküm gereğince alacaklı, bir para alacağı için ancak vadesinin gelmesi hâlinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İİK'nun 258/1. fıkrası gereğince “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur…” Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi gerekmez. Bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir.

Başka bir anlatımla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat kuralı gereğince mahkemenin alacaklının alacağı hakkında kanaat sahibi olması yeterlidir. Davacılar tarafından iddia olunan zarar, haksız fiilden kaynaklandığından, tazminat, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmektedir. Buradaki "muacceliyet" kavramı, alacaklı tarafından talep ve dava edilebilir hale gelmiş olma anlamındadır.

(Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2019/2782 Esas ve 2019/11935 Karar 12/12/2019 tarihli kararı) Somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamı, tarafların kusur oranı, kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu ve diğer deliller ile yaklaşık ispat kuralına göre değerlendirme yapılmak suretiyle ihtiyati haciz talebi hakkında karar verilmesi gerekirken Mahkemece yazılı gerekçeyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.Talep teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi olmakla birlikte teminatsız ihtiyati haciz verilmesi koşulları bulunmadığından bu yöndeki istinaf istemi yerinde bulunmamıştır.HMK'nın 389 ve devamı

maddeleri gereğince mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya tamamen imkansız hale geleceği veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi halinde ihtiyati tedbirin, dava açılmadan önce esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden istenebileceği, talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden karar verilebileceği düzenlenmiştir.

HMK'nın 389. maddesi gereğince taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun, "uyuşmazlık konusu hakkında" diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (m. 389/1). Ancak özellikle dikkat edilmesi gereken husus, diğer geçici hukuki korumaların alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilmemesidir. (Pekcanıtez/Atalay/Özekes, a.g.e., s. 877).

İhtiyati tedbire ilişkin yasal düzenleme, dava konusu, dava dilekçesindeki talep, dosyadaki deliller ve İlk Derece Mahkemesinin gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde dava ile para olarak tazminat talep edildiğinden ve üzerine ihtiyati tedbir konulması talep edilen malvarlığı uyuşmazlık konusu olmadığından, İlk Derece Mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde de usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.