İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/614 K.2024/1885

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 16.12.2016 günü Haramidere bağlantı yolu kuzey yönünde davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalıların sigortalısı olan ... ve ... plakalı araçlar ve dava dışı ..., ... ve ...plakalı toplam 6 aracın karıştığı zincirleme trafik kazasının meydana geldiğini, davacının aracının ...

A.Ş.’ye ZMMS poliçesiyle sigortalı olduğunu, kazadan sonra davacının aracının sürücüsünün önündeki kazaya karışan ... plakalı aracın sürücüsü ile 16.12.2016 tarihli 12:00 saatli tutanak düzenlendiğini ve sigorta şirketine bildirildiğini, olaydan çok sonra davacıya ait araçla doğrudan kazaya karışmayan ... plakalı aracın sigortacısı olan davalı ...A.Ş.tarafından davacıya 03.05.2017 tarih ve ... no.lu yazının gönderildiğini ve rücuen 30.900,00 TL’nin talep edildiğini, aynı şekilde diğer davalı ...

A.Ş.’nin de 10.05.2017 tarihinde yazı göndererek sigortalısı ... plakalı aracın davacının çarpması sonucu hasara uğradığını ve araçta 56.000,00TL hasar oluştuğunu ileri sürerek 24.180,64 TL’nin mahsubu ile bakiye 31.819,36 TL’nin ödenmesini talep ettiğini, davacının doğrudan kazaya karışmadığı, kendileri ile herhangi bir tutanak düzenlemediği,

herhangi bir şekilde mutabakata varmadığı araçlara ilişkin davacının % 100 kusurlu olduğunun iddia edilmesinin kabul edilemeyeceğini, kazada 6 aracın hasar gördüğünü, davacının önündeki ... plakalı araca arkadan çarptığını, bu olayda % 100 oranında kusurlu olmasının mümkün olduğunu, ancak öndeki araçlara karşı % 100 kusurlu olamayacağını, en arkadaki araca çarparak 5 aracı birbirine çarptırmanın fizik kurallarına aykırı olduğunu,

çarpsa dahi en öndeki araçta 56.000,00 TL’lik hasar oluşmasının fizik kurallarına aykırı olduğunu belirtmiş ve olayda araç sürücülerinin kusur oranlarının ve dolayısıyla davacının davalı şirketlere karşı bu miktarda borcu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ...

A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan ... plakalı 2011 model ... marka aracın davalı şirketçe kasko poliçesi ile sigortalandığını, kazada araca 140.000,00 TL değer biçildiğini, bundan 84.000,00 TL sovtaj değeri düşüldüğünü ve bakiye 56.000,00 TL’nin sigortalısına ödendiğini, bu miktarın 24.180,64 TL’sinin davacının ZMM sigortacısından tahsil edildiğini, bakiye 31.819,36 TL’sinin ise davacıdan talep edildiğini, olayda davacıya ait ... plakalı aracın sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunu, yaptırılacak kusur incelemesiyle sonucun belirleneceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Birleşen Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1000 Esas sayılı dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalı...'in maliki olduğu ... plakalı araç adına ...

Poliçesi tanzim edildiğini, 16/12/2016 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde sigortalı aracın hasar alıp perte çıktığını, sigortalı aracın hasar onarımının ekonomik olarak uygun olmadığından ağır hasarlı aracın müvekkili firmaya bırakıldığını, davalıya ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödenen ödemelerin akabinde rücu bedellerinin tahsili amacıyla davalı aleyhine ... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini,

bu bağlamda davalı şirket tarafından İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/468 Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit davası açıldığını belirterek davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamına, bu talebi yerinde görülmezse şimdilik 15.450,00TL'nin 25/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1000 Esas sayılı dava dosyasında davalı ....

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle, aynı hususta açılmış derdest dava olduğunu, İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/468-E sayılı dosyasından menfi tespit davası açıldığını, davanın derdest olduğunu, bu nedenle işbu davanın dava şartı yokluğundan esastan reddinin gerektiğini, kazanın meydana gelişinde dava dışı ... plakalı araç sürücüsünün % 100 oranında dahi kusurlu olmasının mümkün olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Asıl davaya ilişkin olarak davacının Mapfre sigortaya karşı açtığı davanın kabulüne, 16/12/2016 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davalı şirkete sigortalı ... plakalı araçta oluşan zarar nedeni ile davacının borçlu olmadığının tespitine, asıl davaya ilişkin olarak usuli kazanılmış haklar göz önünde bulundurularak; davalı ... sigortaya karşı açılan davanın kısmen kabul, kısmen reddine, 16/12/2016 tarihinde meydana gelen kaza nedeni ile davalı şirkete sigortalı olan ...

Plakalı araçta oluşan 30.900,00 TL 'lik zararın 15.450,00 TL 'lik kısmına yönelik borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir. Bu karara karşı asıl dosyada davalı birleşen dosyada davacı vekili ile davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı ...

A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde ile istinaf yasa yoluna başvurmuş ise de Mahkemece gerekli harç ve masrafların verilen kesin süre içinde yatırılmaması nedeniyle HMK'nın 344/1 maddesi gereğince istinaftan vazgeçmiş sayılarak istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına ilişkin ek karar verildiği, bu kararın davalı ... A.Ş. vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği ancak ek karara karşı istinaf başvurusunda bulunulmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle davalı ...

A.Ş vekilinin istinaf talebi incelemeye alınmamıştır.Asıl dosyada davalı birleşen dosyada davacı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; istinaf kararından önce, müvekkili yönünden verilen kararın kesinleştiğini, Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile asıl dosyada davalı ...

A.Ş.'nin asıl dosya davacısı aleyhine yaptığı istinaf başvurusu kabul edilmiş ve 2017/468 Esas - 2020/38 Karar sayılı yerel mahkeme kararının kaldırıldığını, BAM ilamında da usuli kazanılmış hakların gözetilmesi gerektiği hükmolunduğunu, kesinleşmiş kararlarını müteakiben davanın taraflarınca hüküm infaz edilip dosyanın kapatıldığını, kesinleşmiş karara rağmen müvekkili yönünden yeniden karar verilmesinin hem kararların infazında tereddüt oluşturmakta hem de müvekkilinin kazanılmış hakkını ihlal ettiğini, asıl davanın müvekkili yönünden olan kısmı ile birleşen davanın tamamının tefrik edilerek asıl dosyada yalnızca davalı ...

A.Ş. yönünden yargılamaya devam olunması; tefrik edilen dosyalar açısından verilen hükümler de kesinleşmiş olduğundan kesinleşme şerhinin yazılarak dosyaların kapatılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.İlk Derece Mahkemesinin 31/01/2020 tarihli kararının davalı ...

A.Ş tarafından istinaf edilmesi üzerine, Dairemizce 15/06/2021 tarih, 2020/1243 Esas ve 2022/1246 Karar sayı ile "...Olay nedeniyle zincirleme kazaya karışan araçların sürücülerinin kendi aralarında ayrı ayrı düzenledikleri kaza tespit tutanağı ve İTÜ Makine Mühendisliği ve İTÜ Ulaştırma Lojistik Fakültesi öğretim üyesi 2 bilirkişiden oluşan heyetten alınan bir kök ve 3 ek rapor mevcut olup hükme esas alınan bilirkişi raporu itirazları karşılamadığından yeterli değildir.

Mahkemece yapılması gereken, olayda ilk duran araç ve tüm araçların hasar durumlarına göre sürücülerin aralarında düzenledikleri tutanaklar da değerlendirilmek suretiyle, itirazları da karşılayacak şekilde, zincirleme kazanın oluş şeklinin kroki ile gösterilmek suretiyle kusur durumunun ve hasarın tespiti için İTÜ Otomotiv Ana Bilim Dalı Başkanlığından konusunda uzman makine mühendislerinden seçilecek ve üç kişiden oluşacak yeni bilirkişi heyeti oluşturmak, rapor geldiğinde sonucuna göre tüm dosya kapsamı değerlendirilerek ve usuli kazanılmış haklarda gözetilerek karar vermekten ibarettir..." gerekçesi ile davalı davalı ...

A.Ş lehine kaldırılmıştır. Mahkemece kararımız doğrultusunda bilirkişi raporu alınarak karar verilmiştir.Mahkemece ilk verilen kararın davalı ... A.Ş. tarafından istinaf edilmemiş olması nedeni ile karar davacı ve davalı ... A.Ş. bakımndan kesinleşmiştir.

İlk Derece Mahkemesince ikinci kez verilen karar gerekçesinde "... kaldırma ilamı öncesinde Mahkememiz kararına karşı davacı tarafın davalı ... sigorta aleyhine istinaf başvurusunun bulunmadığı, kaldırma ilamı öncesinde alınan kusur raporunun ... sigorta yönünden istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğu,

usuli kazanılmış hakların korunması gerektiği nazara alınarak asıl davaya ilişkin olarak davacının ...sigortaya karşı açtığı davanın kabulüne, asıl davaya ilişkin olarak davalı ... sigortaya karşı açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine, birleşen dosyaya ilişkin olarak açılan davanın kabulüne" karar verilmiş ise de infazda tereddüt oluşturmamak adına ...

Sigorta Şirketi ile asıl davada davacı birleşen davada davalı arasındaki hükmün kesinleştiğinin açıkça hüküm kısmında belirtilmemiş olması doğru olmamıştır.Bu nedenle; asıl dosyada davalı birleşen dosyada davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.