İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/234 K.2025/169

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili aleyhine davalı tarafından İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip başlatıldığını, müvekkili aleyhine haciz işlemi başlatıldığını, müvekkili ile borçlu iş veren ... arasında organik bir bağının bulunmadığını, birlikte iş yapmadıklarını, yalnızca amca yeğen olduklarını, hacze sebep olan borcun müvekkiline ait olmadığını belirterek bu takipte müvekkilinin borcu olmadığının tespitine ve İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğü ... E. sayılı icra takibinin iptaline, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; açılan davayı kabul etmediklerini, usul ve esas yönünden itirazda bulunduklarını belirterek haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; arabuluculuk başvurusu için mahkemece kendilerine süre verilmemesinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal etmekte olduğunu, davanın öncelikle Asliye Hukuk Mahkemesinde ikame edilmiş olup davada görevli Mahkemenin Ticaret Mahkemesi olduğu hususunda yargılama aşamasında ortaya çıktığını, bu nedenle hukuki dinlenilme hakkının korunabilmesi amacıyla Mahkemece arabulucuya başvurulması için kendilerine süre verilmesi gerekirken bunun yapılmayıp davanın usulden reddedilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,

davacı müvekkilinin hukuki dinlenilmeme hakkının ihlal edilmemesi amacıyla İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin anılan kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacı müvekkilinin davacı sıfatı haiz olup dava açmakta hukuki yararı olduğunu, Mahkemece hiçbir araştırma yapılmaksızın eksik inceleme ile davacının dava ikame etmekte hukuki yararı olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelme sonucunda: Dava, İİK'nın 89/3. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan 3. kişi tarafından açılan menfi tespit davasıdır. Somut olayda.

İhbarnamenin gönderildiği icra dosyasında takip, davalı alacaklı tarafından dava dışı borçluya kambiyo senedi vasfında çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü takip yolu ile icra takibi başlatılmıştır. Ancak davacı, takip konusu kambiyo senetlerinde keşideci, lehtar, ciranta olarak taraf olmadığı gibi tacir değildir.

Başka bir ifadeyle davacı taraf olmadığı icra takip dosyasında kendisine gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olmadığından menfi tespit talep etmiş olup davacı 3.şahıs ile davalı alacaklı arasındaki ilişki ticari iş niteliğinde de değildir.

TTK'nın 5/A maddesine göre, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı ise de İİK'nın 89/3. maddesine dayalı menfi tespit davaları alacak davası mahiyetinde olmadığından davacının arabulucuya başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır. Dava, İİK'nın 89. maddesi gereğince haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davası olup bu davalarda görevli mahkeme genel mahkemelerdir.

Mahkemece, bu husus gözetilerek karşı görevsizlik kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemiş olması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.