İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/501 K.2025/702

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyet ince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalıya ait ... plakalı araç arasında 14.06.2022 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza neticesinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından oluşturulan trafik kazası kayıtlarında davalının %100 kusurlu olduğu kanaatine varıldığını, kaza sonucu müvekkilinin aracında meydana gelen reel değer kaybı bakımından uğradığı zarar miktarının tam olarak belirlenemediğini, kaza sonucunda uğranılan zarara ilişkin alacak değerinin tam ve kesin olarak belirlenememesi sebebiyle bu hususta yapılacak tespit sonucu artırılmak üzere reel değer kaybı tazminini talep ettiklerini,

bu kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini belirterek HMK'nın 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile, müvekkile ait araçta meydana gelen 100,00 TL reel değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu ... plakalı vasıta müvekkili şirkete 22.07.2021/2022 tarihleri arasında ... numaralı Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında ihtiyari Mali Mesuliyet limiti, maddi kaza başına 284.048,02-TL olup yapılan ödemeler sonucu bakiye limitimiz davacı tarafından aracının onarımı kasko sigortacısı olan ...

Sigorta'ya yaptırıldığını, ... Sigorta yapılan ödemeyi müvekkili şirkete rücu ettiğini, rücu talebi doğrultusunda müvekkili şirket tarafından ...

Sigorta'ya 27/09/2022 tarihinde 8.332,78 TL ödeme, 27/10/2022 tarihinde 7.619,20 TL ödeme yapıldığını, bakiye limitlerinin 284.048,02 TL olduğunu, ihtiyari mali mesuliyet teminatı kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan trafik sigortası teminatının üstü zararlar için devreye gireceğini, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlendiğini, teminat limitinin tükenmemiş olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

kazanın oluşumunda kusur oranlarının tespitinin gerektiğini, talep edilen faiz türüne ve faiz başlangıç tarihine itiraz ettiklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile 75.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Mahkemeye sunulan vekâletnameye göre, dosyadaki vekillik görevini yerine getiren ve davayı fiilen takip eden avukatların Av.... ve Av.... olduğunu, tebligatların ise dosyayı takip etmeyen sadece vekil kaydı olan diğer avukata yapıldığını, bu durumun, usulsüz bir tebligat olduğunu, hukuki sonuç doğurmayacağını, tebligatı 27.01.2025 tarihinde öğrendiklerini, bu tarihten itibaren itiraz süresinin başlaması gerektiğini, tebligatın usulsüz olduğunu ve doğru avukata yapılmaması nedeniyle, tebligatın geçerli sayılmaması gerektiğini, istinaf başvurusu dilekçesinin süre yönünden reddine, karar verilmesinin yerinde bir karar olmadığını,

ilgili kararın kaldırılmasını arz ve talep ettiklerini, usulsüz tebligat nedeniyle 30.01.2025 tarihli kararın kaldırılmasını, öğrendikleri tarihten itibaren süresi içerisinde işlemler gerçekleştiğini, talepleri doğrultusunda derkenarın ilgili icra dairesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Mahkemece istinaf süresinde olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmiş ve bu karara karşı davalı vekili istinaf yoluna başvurmuştur. Dava maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Ek kararın istinafı yönünden yapılan değerlendirilmede. Dosya kapsamına Av. ... tarafından 29/05/2023 tarihinde sunulan cevap dilekçesi ve vekaletnamede Av. ...ile dışında 8 adet avukatın vekil tayin edilmiştir. Dosya kapsamına sunulan 03/04/2024 tarihli vekaletnamede davalı vekili olarak Av. ..., Av ... ve Av. ...'in vekil olarak tayin edilmiştir. Yargılama sırasında yapılan duruşmalara davalı tarafın katılmadığı, bilirkişi raporuna Av ...'ın beyanda bulunduğu görülmüştür.

Av. ... tarafından sunulan 13/09/2024 tarihli dilekçe ile vekil değişikliği yapılaması ve Av. ...nun vekil olarak kaydedilmesi talep edilmiştir. Mahkemece bu talep doğrultusunda işlem yapılmayarak gerekçeli karar başlığında davalı vekili olarak ilk vekil olan Av. ...'nun gösterilmiş ve gerekçeli karar bu avukata 15/01/2025 tarihinde tebliğ edilmiştir.

Vekil olmayan avukata gerekçeli karar tebliğ edildiğinden davalı vekili Av. ... tarafından sunulan istinaf dilekçesinin süresi geçtiği gerekçesiyle yapılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle istinaf süresinde kabul edilerek esasa ilişkin istinaf itirazları incelenmiştir. Esasa ilişkin istinaf yönünden yapılan değerlendirilmede.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16.04.2019 tarih, 2017/17-1099 E. ve 2019/460 K. sayılı kararında "Somut olay bakımından davacının belirsiz tazminat alacağı davasına konu ettiği; aracında oluşan değer kaybının varlığının ve miktarının belirlenebilmesi ancak yargılama sırasında delilerin toplanıp değerlendirilmesinden yani HMK 107/2 maddesinde belirtildiği gibi tahkikatten sonra mümkün olabilecektir.

Bir başka anlatımla değer kaybının miktarının tespiti bilirkişi incelemesini gerektirmektedir. Bu nedenle davacının iddia ettiği zararın dava tarihi itibariyle miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği kabul edilmelidir.

Belirtilen nedenlerle, davacının davaya konu taleplerinin belirsiz alacak davasına konu olabilecek nitelikte olduğu ve dava tarihi itibariyle zararın miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği anlaşılmakla HMK’nın 107. maddesine uygun olarak, aradaki hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar veya değeri belirtmek suretiyle dava açabileceği sonucuna varılmıştır." yönünde karar verilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta da dava, değer kaybı talebine dayanmakta olup dava tarihi itibariyle zararın miktar ve değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceği, davacının davaya konu taleplerinin belirsiz alacak davasına konu olabilecek niteliktedir.

Hükme esas alınan kusur bilirkişi raporunun kaza tespit tutanağı, kazanın oluş şekli, aracın hasarlı parçaları dikkate alınarak konusunda uzman bilirkişi tarafından ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli olarak hazırlandığı anlaşıldığına göre Mahkemece bu bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından kusur raporuna ilişkin istinaf itirazları yerinde değildir.

Davacı vekili, başvuru yaptıktan sonra eksik belge nedeniyle taleplerinin karşılanmaması üzerine dava açtığına göre KTK'nın 97.maddesindeki başvuru koşulunun yerine getirildiğinin kabulü ile faiz başlangıç tarihinin davalının lehine olacak şekilde dava tarihi olarak belirlenmiş olduğu nedenle bu yöne dayanan istinaf yerinde değildir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/24851 E.- 2023/2024 K. sayılı kararı).

Davaya konu trafik kazasına sebep olan davalı Sigorta şirketine kasko sigortalı araç ile davacıya ait araç ticari olduğundan İlk Derece Mahkemesince kabul edilen maddi tazminat bakımından temerrüt faizi olarak avans faizine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 1. maddesi uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortası hadleri üzerinde kalan kısımdan sorumlu olacaktır (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2023/9021E-2023/11989K sayılı ilamı)Tazminata konu davacının aracının hasara uğradığı kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ... plakalı araç için kaza tarihini kapsar şekilde dava dışı ... Sigorta A.Ş. nezdinde ZMMS poliçesi ve davalı ...

Sigorta A.Ş. nezdinde ise Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi düzenlenmiştir. Kara Araçları Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi kapsamında İhtiyari Mali Mesuliyet limiti, maddi kaza başına 3000.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Somut uyuşmazlıkta ... plakalı ZMMS sigortacısı ... Sigorta A.Ş. Tarafından 14.06.2022 tarihinde hasara uğrayan ... plakalı araç için hasar dosyası açılarak limiti kadar (43.000,00 TL) ödeme yapıldığı dosya kapsamından anlaşılmıştır.

Bu durumda ZMMS poliçe limiti tükendiğinden davacı, ... plakalı aracın kasko poliçesinde bulunan ihtiyari mali mesuliyet sigortası kapsamında ZMMS limitini aşan zararının tazminini talep edebilecektir. Davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen kasko poliçesinde İMMS limiti 300.000,00 TL olarak belirlenmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde bu poliçe kapsamında davacının aracının hasarını ödeyen kendi kasko şirketine 27/09/2022 tarihinde 8.332,78 TL, 27/10/2022 tarihinde 7.619,20 TL ödeme yapıldığını beyan ve kabul etmektedir. Bilirkişi raporunda toplam ödeme miktarının 26.370,75 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda poliçe limiti 300.000,00 TL'den yapılan ödemeler düşüldüğünden kalan poliçe limiti 273.629,25 TL olacaktır.

Açılan dava ile davacının aracında, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın %100 kusuru ile gerçekleşen kaza nedeni ile oluşan değer kaybı talep edilmiş olup bilirkişi raporunda belirlenen 75.000,00 TL değer kaybı kalan poliçe limitini aşmadığından davalı vekilinin limitin tükendiğine ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.Dava, haksız eylem nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

3095 sayılı Kanun’un 2/3 maddesi uyarınca gerçek ve tüzel kişi tacirler arasında haksız eylem dahil her türlü nedenden kaynaklanan alacaklarda istek halinde T.C Merkez Bankasının kısa vadeli kredilere uyguladığı avans oranında temerrüt faizine hükmedilmesi zorunludur. Bu durumda davacının ve davalı ile dava dışı sigortalısının tacir olması nedeniyle avans faize hükmedilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince zaten dava tarihinden faiz işletilmiş olduğundan faiz başlangıç tarihine ilişkin istinaf talebi de yerinde görülmemiştir. Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.