İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/561 K.2025/1028

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın ...

Sigorta A.Ş. nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile Trafik Sigortası bulunduğunu, olay günü sigortalı ... plakalı aracının karıştığı 4 araçlı maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında firar eden ... plakalı aracın trafik kurallarına uymayarak asli kusurlu olduğu tespit edildiğini, kaza sebebiyle dava dışı hasar gören ... plaka sayılı araç işleteninin müvekkili şirkete başvurması üzerine 03.08.2023 tarihinde, sigortalının kusuru oranında, 32.907,24 TL hasar tazminatı bedeli ödendiğini,

müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... plakalı aracının kazaya sebebiyet verdiğinden ve olay yerini terk ettiğinden söz konusu trafik kazasının meydana gelmesinde asli kusurlu olduğunu, ZMSS Genel Şartları ile KTK, TTK hükümleri uyarınca müvekkili sigorta şirketi tarafından dava dışı zarar görene ödenen hasar tazminatı bedelinin; kazaya sigortalının ağır kusuru ile sebebiyet vermesi, olay yerinin terk edilmesi, poliçe umumi şartlarını ihlal ettiğinden, araç işleteni davalı şirkete rücusu hususunda davalı aleyhine Bakırköy ...

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının takibe ve borca itirazı üzerine takibin durduğunu haksız itirazın iptali ile takibin devamını, davalı tarafın % 20 oranından az olmamak üzere icra/inkar tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile.

Rücu şartlarının oluşmadığını, müvekkili şirket araç işleteni olmadığını, kaza dolayısıyla oluşan zarardan sorumlu olmadığını, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, meydana gelen kazadan aracın işleteni olan İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) Genel Müdürlüğü'nün sorumlu olduğunu beyanla dava dilekçesindeki beyanlara göre ve mevcut delillerine göre işleten sıfatına sahip olmayan müvekkili yönünden davanın husumetten aksi halde esastan reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin kazaya karışan aracı sigorta ettiren davalı taraf ile yapıldığını, KTK m.95 gereği, ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceğini, huzurdaki dava, müvekkili şirket tarafından sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan davalı aleyhine açılabileceğini, pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

taraflar arasında imzalanan 27.04.2021 tarihli protokol ve 12.03.2021 tarihli sözleşme incelendiğinde uzun süreli kiralayan firmanın “kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere” şartını sağlamadığının görüldüğünü, sigortacı zorunlu trafik sigortası gereği zarar görenlere, sigorta ettiren sigortalısının gerçek işleten sayılmayacağı gerekçesi ile ödeme yapmayı reddedemeyeceğini, sigortacının, zarar görenlere ödeme yaptığında da zorunlu trafik sigortasının sigorta ettireninin araç sahibine, genel şartlarda yer alan rücu sebeplerinden biri gerçekleşmişse rücu edebileceğini,

taraflar arasında imzalanan sözleşmelerde kiralayan firmaların, aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiğine dair herhangi bir emare bulunmadığını, kiralayan firmaların işleten sıfatı doğmayacağını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen hasar bedelinin istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, davacıya ZMMS poliçesi ile sigortalı bulunan davalının maliki olduğu ... plakalı aracın 31/08/2022 tarihinde ... plakalı araca çarparak hasar verdiği, sigortalıya ait ... plakalı aracın sürücüsünün kazadan sonra olay yerini terk ettiği iddiasıyla davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı 3. kişilere ödenen tazminat bedellerinin sigortalısı olan davalıdan rücuen tazmini için yapılan takibe itirazın iptali talep edildiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece, davalı sigortalı şirket tarafından kazaya karışan aracın kaza tarihinde uzun süreli kira sözleşmesi ile aracın 01/05/2021 - 31/03/2023 tarihleri arasında ... tarafından kiralandığı tespit edilmiş olup aracın uzun süreli kiraya verildiği anlaşıldığından kiralayan şirketin fiili olarak işleten olduğu, davalının işleten sıfatının kalktığı ve bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur.

ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Yasa gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilir.

Somut olayda davacı ile davalı arasında ... plakalı araç için 29/05/2022-2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir.

Bu nedenle dava dışı ... uzun süreli kiracı olsa dahi poliçede sigorta ettiren olarak yer almadığından açılan davada pasif dava ehliyeti olamayacağından, davalının sigortalı olduğundan mahkemece, sigortalı olan davalı hakkında açılan davanın pasif husumeti bulunmadığından reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.