İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/468 K.2024/1790

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 12.11.2021 tarih 2021/132 E. 20211/636 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında 14.09.2017 tarihinde, davalının işlettiği ''...'' isimli iş yerinin devri için anlaşıldığını, bu anlaşma gereğince müvekkilinin davalıya 14.09.2017 tarihinde 35.000,00 TL, 15.09.2017 tarihinde 15.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL ödeme yaptığını, ayrıca mülk sahibi ile kira sözleşmesi düzenlendiğini, ancak davalının iş yeri devri için notere gelmediğini, daha sonra yapılan araştırmada ise iş yerinin ruhsatsız olduğunu öğrendiklerini, davalı tarafın buna rağmen kendisine yapılan ödemeleri harcadığı gerekçesiyle iade etmediğini, bu ödemelerin tahsili için başlattıkları takibe ise haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek davalının itirazının iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davayı kabul etmediğini, iş yerinin ruhsatının bulunduğunu, bu yönde ihtarname gönderdiklerini, dava konusu yerin market olduğunu, davacının da market işletmek üzere devraldığı halde devralmaktan vazgeçtiğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen yazı cevaplarına göre, dava konusu işyerinin dava dışı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti adına ... sicil numarası ile ... İzmir Ticareet Sicil Müdürlüğünde kayıtlı olduğu, davalı ...'un ise şirket müdürü olduğu, davalının taraf ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, ... Şti.'nin tek ortağı, tek temsilcisi ve müdürünün davalı ... olduğunu, şirket namına tek ortak ve yetkili ... aleyhine dava açtıklarını, paranın davalı ...'a ödendiğini, davalının ... olarak göstermelerinin doğru olduğunu, bu talep kabul görmeyecek ise mahkemece müvekkiline süre verilerek taraf değişikliği yapması ya da resen taraf değişikliği yapılması gerektiğini, davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu,

her ne kadar Bornova Belediyesi’nin 14.11.2019 tarihli yazısı ile davaya konu işyerine ilişkin 25.08.2016 tarihinde verilmiş market faaliyetine ilişkin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı olduğu bildirilmiş ise de, ödeme yapılan tarihler, icra takibi ve dava tarihi itibariyle verilen ruhsatın halen geçerliliğini koruyup korumadığının ve özellikle kafe ruhsatı olup olmadığına ilişkin dosyada bilgi ya da belge bulunmadığını, müvekkilinin iş yerini gezdiğinde işyerinin kafe olduğunu gördüğünü ve işyerini kafe olarak devralmak istediğini, işyerinin fiiliyatta market olmadığını, aslında işyerinin kafe ruhsatının bulunmadığını,

işyerinin dava tarafından devredilmediğini ve müvekkili tarafından ödenen 50.000,00 TL'nin ödenmediğini, davalının müvekkili aleyhine sebepsiz zenginleştiğini, sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde müvekkilinin davalıya ödediği paranın ödeme tarihlerinden işleyecek reeskont faizi ile müvekkiline iade edilmesi gerektiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari işletmenin devri sözleşmesi kapsamında davalıya ödendiği iddia olunan bedelin, devrin gerçekleşmemesi nedeniyle davalıdan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Taraflar arasında, dava dışı .... Şti.'ye ait ticari işletmenin davacıya devri konusunda sözlü anlaşma yapıldığı, davacının bu sözleşme kapsamında davalıya 14.09.2017 tarihinde 35.000,00 TL, 15.09.2017 tarihinde 15.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL ödeme yaptığını iddia etmiş, davalı ise sözleşmenin davacı tarafça haksız olarak feshedildiğini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, dava konusu işyerinin dava dışı ... Ticaret Ltd.

Şti adına ruhsatlı olduğu, davalı ...'un bu şirketin şirket müdürü olduğu, davalının taraf ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, davacının ödemeyi bizzat davalıyla yaptığı, davalının da 19.09.2019 tarihli duruşmada davacıdan devir bedeli olarak 45.000,00 TL aldığını ikrar ettiği, davalının sözleşmenin şirket ile yapıldığına ve parayı şirket adına tahsil ettiğine dair bir savunmasının da bulunmadığı anlaşılmakla,

ilk derece mahkemesince davacının geçersiz sözleşme nedeniyle ödediği ve davalının kabulünde olan tutarı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan istemekte haklı olduğu gözetilerek, davanın bu tutar üzerinden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile aksi yönde hüküm kurulması isabetli bulunmamıştır.

Bu durumda, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.