İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/790 K.2024/2039

İzmir 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.10.2021 tarih 2020/562 E. 2021/581 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı derneğin ...ları korumak amacıyla kurulduğunu, davacı derneğin ...'ye ait B grubu hisselerden 1100 adet hisseyi 22.08.2020 tarihinde ...'dan satın aldığını, davacı tarafça satın aldığı hisselerin kendi adına şirket pay defterine kaydının yapılmasının talep edilmesine karşın, ...nin hisselerin pay defterine kaydını yapmadığını,belirterek, davacının satın almış olduğu 1100 adet ... Hisselerinin davalı şirket tarafından pay defterine kaydının yapılmasına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davalı şirket pay sahibi olan ... tarafından davacıya devredildiği iddia edilen pay devrine ilişkin sunulan Pay Devir Sözleşmesinin kanuna ve usule uygun olmadığını, pay devir sözleşmesinde devralanın kim olduğunun anlaşılamadığını, davalı şirketin hisseleri halka arz edildiğini veya halka arz edilmek aşamasında olmadığından davacı tarafından hakları korunacak herhangi bir yatırımcı bulunmadığını, davalı şirketin pay sahiplerinden ...'ın devreden sıfatıyla davacı dışında 341 kişiye daha sahip olduğu payların çok küçük pay adetleriyle görünüşte devrine yönelik muhtelif işlemlerin gerçekleştiğini, davacının açıklanan sebeplerle açıkça hakkını kötüye kullandığını belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı dernek tarafından davalı ...Ş.'ye ait B grubu hisselerden 1100 adedinin 24.08.2020 tarihinde ... isimli hissedardan satın alındığı, davacı derneğin hisselerin kendi adına şirket pay defterine kaydının yapılması yönündeki talebinin davalı tarafça reddedildiği, her ne kadar davalı tarafından söz konusu sözleşmede gerçekte devralanın ... mi yoksa söz konusu dernek yetkilisi ... mi olduğunun belirsiz olduğu ileri sürülmüş ise de dava dışı ... ile ... yetkilisi ... arasında düzenlenen hisse devri sözleşmesinin geçerli olduğu,

bu nedenle davalı ...Ş.'nin yukarıda belirtilen ve ret sebebi olarak ileri sürülen TTK 493/3 hükmünün davacının devraldığı paylarla ilgili olarak haklı bir ret sebebi olmadığı ancak, davalı şirketin aynı zamanda TTK 493/1.

Maddesinde yer alan 'Şirket, ... devredene, paylarını, başvurma anındaki gerçek değeriyle, kendi veya diğer pay sahipleri ya da üçüncü kişiler hesabına almayı önererek, onay istemini reddedebilir' hükmüne dayalı olarak, devredene devrettiği payları gerçek değeri ile almayı her zaman teklif edebileceğinden bu yöndeki ret sebebinin yerinde olduğu, davacı ...'nde derneğin amacının;

finansal yatırım araçlarına yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcıların haklarını korumak, bu konudaki gelişmeleri takip etmek, araştırma çalışmaları yaparak gereken yasal düzenlemeler konusunda çalışmak, medya ve kamuoyuna bilgi vermek, uluslararası platformlarda bu konuda çalışma ve faaliyetlerde bulunmak olduğu, derneğin tüzüğünde hisse senetlerine yatırım yapma amacının bulunmadığı, buna rağmen Dernek Yönetim Kurulu'nun hisse senetleri alım-satımına ilişkin karar verdiği,

derneğin amacı dışında ticari faaliyette bulunamayacağı gerekçesiyle yapılan işlemin dernekler kanunun 30.maddesine aykırı olması nedeniyle davasının reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, müvekkili derneğin davalı ...'e ait hisselerden satın aldığını, hisse devir işleminin davacının bu yöndeki talebine karşın pay defterine kaydedilmediğini, mahkemece Türk Ticaret Kanunu, şirketler hukuku, hisse senetleri ve dernekler hukuku konularında uzman hukukçu bilirkişilerden rapor alınması gerekirken, bankacılık ve finans konularına hakim bilirkişilerden rapor alınmasında isabet bulunmadığını, müvekkili derneğin kuruluş amacının finansal yatırım araçlarına yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcıların haklarını korumak, bu konudaki gelişmeleri takip etmek,

araştırma çalışmaları yaparak gereken yasal düzenlemeler konusunda çalışmak, medya ve kamuoyuna bilgi vermek, uluslararası platformlarda bu konuda çalışma ve faaliyetlerde bulunmak olduğunu, tüzük kuralları gereğince müvekkil derneğin kuruluş amaçlarını gerçekleştirebilmek adına gelir elde edebilmek için iktisadi, ticari ve sanayi işletmeler kurmak ve işletmek ve yine ihtiyaç duyulan taşınır, taşınmaz mal satın almak, satmak, kiralamak, kiraya vermek ve taşınmazlar üzerinde ayni hak tesis etmek hak ve yetkisine sahip olduğunu, bilirkişi raporlarında,

müvekkil derneğin tüzüğünde yer alan taşınır mal satın alma yetkisini son derece dar yorumlandığını, hisse senedi satın alma yetkisi olmadığı sonucuna vardıklarını, derneğin hisse sahibi olduğu şirketlerin genel kurullarına katılma oy kullanma ve her türlü hukuki hakkı kullanmak üzere ..., ... ve ...'un ayrı ayrı yetkili kılındığını, ...ları bir araya getirerek bunlarla birlikte hareket etmek amacıyla kurulan ve faaliyette bulunan müvekkili derneğin kuruluş amacına aykırı bir durum söz konusu olmadığını, 5253 sayılı Dernekler Kanunun 30/a.

Maddesinde "Dernekler, tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları dışında faaliyette bulunamazlar" dendiğini, metinde kastedilenin derneğin kuruluş amacının dışında bir faaliyet alanında faaliyet göstermemesi olduğunu, müvekkili derneğin faaliyet alanının dışında faaliyet göstermediğini, müvekkil derneğin, ...’ye ait B gurubu hisselerden 1.100 adet hisseyi ...'dan aldığını, müvekkilinin de dosyaya alım satım belgeleri ile davalı şirket pay defterine hisselerin kendi adına kaydı için resmi yollarla müracaatta bulunduğunu, TTK.

493.

Maddesinin davacı için uygulanamayacağını, şirket ana sözleşmesinde öngörülmüş haklı bir sebep olmadığı gibi davalının şimdiye kadar yapılan hiçbir pay devrinde hiçbir hissedara bunu uygulamadığını, müvekkilinin, maliki bulunduğu hisseleri davalı firmaya yada göstereceği kimselere satmaya da zorlanamayacağını, bununla birlikte, anonim şirket esas sözleşmesinde, nama yazılı payların ancak şirketin onayıyla devredilebileceği öngörülebileceği halde, davalı şirket esas sözleşmesinde de böyle bir hüküm bulunmadığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, davacı dernek tarafından devralınan davalı şirkete ait hisselerin davalı şirket pay defterine hükmen tescili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda, 5253 sayılı Dernekler Kanunun 30/1.

Maddesinde derneklerin, tüzüklerinde gösterilen amaç ve bu amacı gerçekleştirmek üzere sürdürüleceği belirtilen çalışma konuları dışında faaliyette bulunamayacaklarının belirtildiği, davacı dernek tüzüğü'nde derneğin amacının; finansal yatırım araçlarına yatırım yapan bireysel ve kurumsal yatırımcıların haklarını korumak, bu konudaki gelişmeleri takip etmek, araştırma çalışmaları yaparak gereken yasal düzenlemeler konusunda çalışmak, medya ve kamuoyuna bilgi vermek, uluslararası platformlarda bu konuda çalışma ve faaliyetlerde bulunmak olduğu, derneğin tüzüğünde hisse senetlerine yatırım yapma amacının bulunmadığı,

derneğin amacı dışında ticari faaliyette bulunamayacağı gerekçesiyle yapılan işlemin dernekler kanunun 30.maddesine aykırı olduğu, Dernekler Yönetmeliği uyarınca derneğin kar amacı gütme amacı taşımayan kuruluşlar olduğu gerekçesiyle yerel mahkemece davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından, yerinde görülmeyen istinaf itirazlarının HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.