İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/80 K.2024/1350

İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.09.2021 tarih 2019/793 E. 2021/706 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı şirket İzmir genelinde spor giyim, ayakkabı ve malzeme satışı yapılan çok sayıda mağazayı işlettiğini, bu sebeple birçok banka ile çalıştığını, davacı şirketin 2018 yılı başında davalı ile aktif olarak çalışmaya başladığını, bir takım Kredi Sözleşmeleri imzalandığını, sonrasında mağazalar için POS cihazları alındığını ve buna ilişkin sözleşmeler de yapıldığını, ancak davacı şirkete ait 268 ( Karabağlar) 9437022MT1 nolu vadesiz mevduat hesaplarında POS ta biriken paralardan 13.05.2019 tarihinde Periyodik Hizmet Komisyonu Adı altında 4.200.00TL. kesinti yapıldığını,

bunun üzerine bu kesintiye karşı davacı şirket tarafından gerekli itirazların hesabın bulunduğu Karabağlar Şube Müdürlüğüne iletildiğini, kesilen bu bedelin iadesinin talep edildiğini, ancak bu bedelin iadesinin yapılamadığı gibi 16.07.2019 tarihinde yine Periyodik Hizmet Komisyonu olarak hesaptan bu kez 5.250.00 TL daha kesinti yapıldığını, şube ile yapılan görüşmede bunun Genel Müdürlüğün bir uygulaması olduğu yönünde bir bilgilendirme yapıldığını, ayrıntı verilmediğini, davacı şirket tarafından İzmir 1. Noterliğinin 2019/ 012072 Yev.

Nolu ihtarı ile “yapılan bu kesintilere itiraz ettiklerini ve kabul etmediklerini, yapılan bu kesintinin varsa hukuki gerekçesi ve aralarında akdedilen hangi sözleşme maddesine dayandığının kendilerine bildirilmesi ve yapılan fahiş kesintinin şirkete iadesini talep ettiklerini, ancak davalı banka tarafından gönderilen cevap yazılarında hiçbir açıklama yapılmayarak bedelin iade edilmeyeceğinin bildirildiğini, sonrasında 30.09.2019 tarihinde yine davacı hesabında Periyodik Hizmet Komisyonu olarak bu sefer 5.250.00 TL. kesinti yapıldığını, bankalarla yapılan kredi sözleşmeleri gereği,

gerekse diğer hizmetler karşılığında belli oranlarda birtakım hizmet bedelleri kesildiğini, davacı şirket mağaza sayısının çokluğu sebebi ile çok sayıda banka ile davalı banka gibi çalıştığını, ancak çalıştığı hiçbir banka bu kadar fahiş oranlarda hizmet bedeli kesmediğini, davalı banka sadece 2019 yılı Ekim ayına kadar davacıdan Periyodik Hizmet bedeli olarak toplam 14.700.00 TL kestiğini, bu fahiş miktarla davalı bankanın amiyane tabirle davacı şirketin karına ortak olduğunu,

bunu yaparken de hiçbir açıklama yapma gereği duymadığını ileri sürerek davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile haksız ve fahiş olarak kesilen şimdilik 1.000.00 TL. nin hesaptan kesilme tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının tacir olup tüzel kişiliği haiz bir şirket olduğunu, tüketici hukukundan kaynaklanan hakların tacirlere uygulanamayacağını, davacı şirket ile davalı banka arasında imza edilmiş Genel Kredi Sözleşmesinin 8.1inci maddesi hükmü içeriğine göre davacı bankanın tahsis edilen krediler üzerinden komisyon alma hak ve yetkisi bulunduğunu, davalı bankanın bu hükme istinaden davacıya yönelik olarak yapmış olduğu kredi limiti yenilemesi ve tahsisine istinaden davacı taraftan komisyon tahsil ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile davalı banka şubesi arasında kredi sözleşmesi ve pos sözleşmesi imzalandığı, sözleşmelerin uygulandığı davacının vadesiz hesabından davalı banka tarafından periyodik hizmet komisyonu adı ile kesintiler yapıldığı davacı tarafça bu kesinti tutarlarının davalıdan talep edildiği, iade olmaması üzerine eldeki davanın açıldığının anlaşıldığı, mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda tacirler arası yapılan genel kredi sözleşmesi kapsamında davaya konu kesintinin davalı banka tarafından yapılacağı hususunun sözleşmede kararlaştırıldığı,

bu masrafların alınabileceği hususunu öngören sözleşmelerin taraflarca imzalandığını, sözleşmenin hukuka aykırı bir yön taşımadığını, uygulamanın da sözleşmeye uygun olduğu hususları tespit edildiğini, bu tespitlerin, mahkemenin de kabulünde olmakla davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuklarından bu dosyada dava konusu tüm alacak kaleminin 14.700.00 TL olduğunu, bu hususu gözetildiğinde verilen kararın kesin olarak verilmesi ve istinaf kanun yolunun kapalı olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı şirketin İzmir genelinde spor giyim, ayakkabı ve malzeme satışı yapılan çok sayıda mağazayı işlettiğini, aynı zamanda da .. firmasının bayiliğini yaptığını, davalı banka ile de bu bayilik ilişkisi gereği çalıştığını, davacının ... firmasının anlaşma koşulları gereği ...

BANK ile DBS kredisi kullandığını, ... firmasının ...

Bank ile olan anlaşması gereği de bu tarihe kadar yani 6 yıldır davacıdan herhangi bir DBS komisyon ücreti kesilmediğini, çünkü bu bedellerin ... firması tarafından bankaya ödendiğini, ancak davacıya ait 268 ( Karabağlar) 9437022MT1 nolu vadesiz mevduat hesaplarında POS ta biriken paralardan 13.05.2019 tarihinde Periyodik Hizmet Komisyonu Adı altında 4.200.00TL, 16.07.2019 tarihinde yine Periyodik Hizmet Komisyonu adıyla 5.250.00 TL, 30.09.2019 tarihinde de yine Periyodik Hizmet Komisyonu olarak 5.250.00 TL kesinti yapılmak suretiyle davacıdan toplamda 14.700 TL kesinti yapıldığını,

davalının sadece 2019 yılı Ekim ayına kadar davacılardan Periyodik Hizmet bedeli olarak toplam 14.700.00 TL kestiğini, bunu yaparken de hiçbir açıklama yapma gereği duymadığını, hiçbir banka nezdinde böyle bir uygulamanın olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla söz konusu kesintinin DBS Dönem Ücreti Kesintisi olduğu yönünde düşünülse dahi bankalarca verilen müzekkere cevaplarında da görüldüğü üzere bankaların birçoğunun ilgili kesintiyi yüzde 1 üzerinden yaparken davalı bankanın davacıdan yüzde 3 oranında bir kesinti yaptığını,

diğer bankaların işbu kesintiyi uygularken baz aldıkları oranlara bakıldığı zaman davalının kesinti yaparken fahiş bir oran üzerinden uygulama gerçekleştirdiğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının hesabından "periyodik hizmet komisyonu" adı altında kesilen paranın istirdatı istemine ilişkindir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 341. maddesi uyarınca ilk derece mahkemeleri tarafından verilen miktar veya değeri 1.500,00 TL'yi geçmeyen malvarlığına ilişkin kararlar kesin olup, anılan miktar aynı yasanın Ek. 1. maddesi uyarınca 01.01.2021 tarihi itibariyle 5.880,00-TL'dir. Alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebin kabul edilmeyen bölümünü geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz. Davaya konu alacağın tamamının 14.700,00 TL olduğu iddia edilmekle, iş bu karar esastan incelenmiştir.

Taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi'ne istinaden davalı banka tarafından davacı şirkete kredi kullandırılması kapsamında, dava konusu periyodik hizmet komisyonunun tahsil edildiği, bankalarca reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilerden faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceğinin düzenlendiği,

müşterinin kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli bir şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak bu ücretin tahsil edileceği, davalı banka tarafından 13.05.2019 tarihinde 4.250,00 TL, 16.07.2019 tarihinde 5.250,00 TL ve 30.09.2019 tarihinde 5.250,00 TL olmak üzere toplam 14.700,00 TL Periyodik Hizmet Bedeli tahsil edildiği, davacının şirket olmakla tacir sıfatına haiz olduğu anlaşılmıştır.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin bu husustaki son dönemdeki kararlarında sözleşme tarihine göre ikili ayrıma gittiği, 818 sayılı Borçlar Kanunun zamanında düzenlenen sözleşmeler yönünden sözleşmede bir oran belirtilmesi halinde bu oran, bir oran belirtilmemesi halinde bankanın T.C.

Merkez Bankasına bildirdiği oran, bu da yok ise emsal banka uygulamalarına göre makul bir oran belirlenmesi gerektiği; sözleşme tarihi 6098 sayılı TBK döneminde ise sözleşme hükümleri yönünden aynı yasanın 19. ve 20. maddesi uyarınca genel işlem koşulları yönünden incelemeye tabi tutulması,

kredi sözleşmelerinde yer alan masraf tahsiline ilişkin hükümlerin yazılmamış sayılması sebebiyle oluşan boşlukların öncelikle bankanın 09.12.2006 tarihli Resmi Gazete’de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3., 4. ve 6/2 maddeleri uyarınca belirleyip ilan ettiği oranlar, bankanın bu yönde yapmış olduğu bir ilan bulunmadığının tespit edilmesi halinde ise emsal banka uygulamaları gözetilerek doldurulması gerektiği yönündedir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 16/12/2019 tarih 2018/4910 E -2019/8174 K, 30.09.2019 tarih 2018/5750 E- 2019/5991K, 26.09.2019 tarih 2018/4650 E- 2019/5901K sayılı kararları). Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu'nun 07.07.2020 tarihli kararıyla 19. Hukuk Dairesi kapatılarak işleri 11. Hukuk Dairesi'ne devredilmiş olmakla Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin uygulamaları da dikkate alınarak uyuşmazlığın incelenmesi gerekmektedir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 08.05.2019 tarih 2018/426 E, 2019/3029 K sayılı kararında ise genel işlem şartı olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, sözleşmede bir oran belirlenmiş ise bu oranın uygulanması gerektiği belirtilmiştir.

Böylelikle Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 6098 sayılı TBK'dan sonra düzenlenen sözleşmelerde aynı yasanın 19, 20 maddeleri uyarınca genel işlem koşullarına yönelik denetim yapılmaması, sözleşmedeki oranın uygulanması görüşünde olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, İlk Derece Mahkemesince yanlar arasındaki sözleşmenin 8/1 maddesine nazaran alınan bilirkişi raporu benimsenerek, rapor içeriği ve dosya kapsamına göre davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamakla, davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.