İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/888 K.2024/2127

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/03/2022 tarih 2020/95 Esas 2022/146 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, davacı ...

65.000 TL parayı ödeyerek Kooperatifteki konutu aldığını, bu konuda Karşıyaka 7. Noterliği 23.03.2015 tarihli 2633 numaralı kooperatif hisse devrine ait sözleşmeyi ... ile düzenlediğini, 23.03.2015 tarihinde davalı Kooperatif yönetim kurulu başkanı ... tarafından düzenlenip kendisine verilen kooperatif ortaklık dilekçesi altındaki ortaklık başvurusunun 23.03.2015 tarih 83 sayılı olduğunu, şahitler ve kooperatif başkanı tarafından imzalanıp onaylanan protokol, Karşıyaka 1.Ağır Ceza Mahkemesi 2017/201 E dava dosyasındaki delil ve beyanların davacının kooperatif üyeliğinin gerçekleştiği yönünde belgeler olduğunu,

... bu konutu kooperatifle yaptığı üyelik karşılığı inşaat yapım sözleşmesine dayalı olarak elde ettiğini, müvekkili ...'e verilen, satılan konutu, bizzat başkan ... ve ... ile birlikte gezdiklerini, ancak aradan geçen 5 yıllık dönemde kooperatif yönetimi tarafından konutun borçsuz sorunsuz olduğuna dair herhangi bir belge verilmediğini, davalı dairenin tapusunun verilmediği gibi ödenen paranın iade edilmediğini, müvekkilinin kooperatif üyeliğinin olmadığını, kooperatif yöneticilerinin aldıkları 65.000 TL için makbuz vermediklerini,

resmi kayıtlara işlenmediği ve resen tapu işlemleri yapılmadığını kooperatife ait aynı konutların birçok kişiye satıldığını, üyelik karşılığı inşaat yapım sözleşmesi düzenlendiğini ileri sürerek kooperatif ortaklığının tespitini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davanın zorunlu arabuluculuk şartına tabii olduğundan, davanın usulden reddine karar verilme gerektiğini, zamanaşımı süresinin geçtiğini, hiçbir belge almaksızın 65.000-TL ödeme yaptığını iddia ettiğini, kooperatifte hiçbir üyeliği bulunmadığını, davacının sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacak talebinde bulunduğunu ancak, sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkilerinde zamanaşımı süresini belirten 2 yıl olduğunu, esasa ilişkin itirazları ise; davacının kooperatif üyesi olmadığını, kooperatife hiçbir ödemesi bulunmadığı gibi kooperatif genel kurullarına çağrılmadığı,

hazirun listesinde de ismi yer almadığını, Karşıyaka 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/201 E sayılı dosyadaki ... ve ...'ın ifadelerinin birbiriyle çelişkili olduğunu, davacı tarafından kooperatife ödenen hiçbir bedel bulunmadığını, davacının, ... ile imzaladığı hisse devir sözleşmesindeki 264 nolu üyeliğin 1995 yılından beri ... isimli başka bir üyeye ait olduğunu, davacının sunduğu ortaklık dilekçesinde tek bir imza görüldüğünü, kooperatifin hiçbir dönem tek imza ile temsile yetkili olunmadığını, imzanın kime ait olduğunun belli olmadığını, bu belgenin hiçbir geçerliliği bulunmadığını,

davacının üyeliğine ilişkin yönetim kurulunun aldığı bir karar bulunmadığını, ...'ın daire ve üyeliğe hak kazanmadığını, kooperatif tarafından ... aleyhine cezai şart alacağının tahsili için açılan davanın halen derdest olduğunu, ...'ın kooperatiften daire alacağı bulunmadığı gibi, kooperatife borçlu olduğunu, davacının kendi adına tahsisini talep ettiği B blok 11 no.lu daire, ... tarafından Karşıyaka 7. noterliğinin 15.09.2014 tarihli 06749 yevmiye no.lu, hisse devir evrakı ile 65.000- TL ye ... isimli şahsa devredilmiş olup,

bu hususta ... tarafından Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığının 2019/2416 Hz no.lu dosyasında verilen ifade evrakını sunduklarını, bu soruşturma dosyası Karşıyaka 1 Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/201 E sayılı dosyasında davası açıldığını, davacının üye olduğunu iddia ettiği B blok 11 no.lu daire kooperatifin borcu nedeniyle icra müdürlüğünce daireleri satılan üyelerden ...'a kooperatifçe tahsis edildiğini, bu hususta yönetim kurulu kararı alındığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının defter ve kayıtlarında genel kurul tutanakları ekindeki hazirun cetvellerinde davacı ...'in üyelik ve ödeme kaydına rastlanılmadığı, üyeliğini Karşıyaka 7.Noterliğinin 23/03/2015 tarih ve 02633 yevmiye numaralı kooperatif hisse devri sözleşmesi ile davacı ...'e devrettiği belirtilen ...'ın da kooperatif kayıtlarında üye olarak ismine rastlanılmadığı, dava dilekçesi ekinde ...

Kooperatif başlıklı “Kooperatif Ortaklık Dilekçesi” başlıklı belgede.

"Karşıyaka 7. Noterliğinin 23/03/2015 tarih 02633 sayılı hisse devri sözleşmesi açıklamalı ve 83 sayılı yönetim kurulu kararı ile uygun görülmüştür" şeklinde yazılı olduğu, yönetim kurulu olarak kaşeli ve tek imza ile imzalandığı, bu konuda yönetim kurulunun 05/06/2016 tarih ve 66 sayılı kararında dava konusu 11 nolu dairenin dav adışı ...'a tahsis edildiği ve “Kooperatifimiz ... ada ... parselde bulunan B bloktaki taşınmazımızın ince işlerinde kullanılan yapılan gider ile ilgili olarak ...'den 25/03/2016 tarihinde 40.000,00 TL borç para alındı” ifadesinin yazıldığı,

davacının ... ile imzaladığı hisse devir sözleşmesindeki 264 nolu üyeliğin ise 1995 yılından beri ... isimli başka bir üyeye ait olduğu, dava dışı müteahhit ile davalı kooperatif arasında imzalanan sözleşmenin 06.03.2015 tarihli olduğu, bu sözleşmede müteahhite yapılacak iş karşılığında toplam 4 adet daire verileceğinin kararlaştırıldığı, soruşturma aşamasında alınan ifadeler ve tüm belgelerden dava dışı müteahhit ... ile davalı kooperatif arasında inşaat karşılığı üyelik sözleşmesi ilişkisi bulunduğu, incelenen belgelere göre, 23/03/2015 tarihinde davacı ...'den 65.000,00 TL alındığı, kooperatif kayıtlarına alınmadığı,

davacının üye kaydının yapılmadığı dava konusu ... Ada ... parsel B blok 11 nolu daire kooperatifin ... isimli üyeye tahsis edildiği, 288 ortaklı kooperatifte boş üyelik olmadığı anlaşıldığından ve davalının defter ve kayıtlarında genel kurul tutanakları ekindeki hazirun cetvellerinde davacının üyelik ve ödeme kaydına rastlanılmadığından üyelik talebinin ve tapu iptali ve tescil talebinin reddine;

dosyadaki kooperatif ortaklılık dilekçesi, Karşıyaka 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/201 E. Sayılı dava dosyasında 06/05/2019 tarihli duruşma tutanağındaki sanık ... ve Sanık ...'in ifadeleri, 05/05/2016 tarih ve 06 sayılı kararın değerlendirilmesi sonucunda,davacı ... tarafından yapılan 65.000,00 TL ödemenin kooperatife yapıldığı davalı kooperatiften tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davacının davalı kooperatife üye olduğunun ve söz konusu taşınmazın tapuya tescili isteminin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, davacının 15.10.2021 tarihli beyan dilekçesiyle açıkça davacının kooperatif üyesi olmadığının ikrar edildiğini, davacının kooperatife hiçbir belge almaksızın 65.000-TL ödeme yaptığını iddia ettiğini, üyeliğinin bulunmadığını, bu nedenle alacak talebinin TBK'nun 82. Maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayandığı,

2015 yılında yapıldığı iddia olunan ödemeye ilişkin 2 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiğini, kooperatifte görevini kötüye kullanmak ve zimmet suçlarından yargılanan eski yöneticinin ve kooperatifle husumeti bulunan eski yüklenicinin ağır ceza mahkemesindeki ifadelerine dayalı olarak kooperatifin davacıdan tahsilat yaptığına karar verilmesinin hatalı olduğunu, sanıklar ... ve ...in ifadelerinin çelişkili olduğunu, kooperatif kasasına para girişi yapılmadan, kooperatif yetkililerince imzalanmış tahsilat makbuzu alınmadan doğrudan ...'a ödemeler yapıldığının ifadelerden anlaşıldığını, ...'ın herhangi bir kooperatif üyeliğine hak kazanmadığı,

kendisinin tahsil ettiği bir ödeme nedeniyle kooperatifin sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, bunun davacı ile dava dışı ... arasındaki bir hukuki problem olup müvekkili kooperatifi bağlamadığını, davacının kooperatife ödeme yapmadığını, kooperatif kayıtlarında böyle bir ödeme kaydı olmadığı gibi kooperatif yetkililerince imzalanmış bir ödeme makbuzu ve/veya kooperatif banka hesabına yapılan ödemeyi gösterir bir dekont ibraz edilmediğini, müvekkil kooperatif ile dava dışı ... arasında imzalanan 06.03.2015 tarihli üyelik karşılığı inşaat yapım sözleşmesine göre dairelerin tadilatının bitmemesi,

...’ın sözleşme gereklerini yerine getirmeyerek dairelerin müvekkil kooperatife teslim edilmemesi üzerine müvekkil kooperatif tarafından sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğini ve kendisinden 100.000-TL cezai şartın tahsili için Karşıyaka 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/86 E sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğunu, ...’ın Kooperatiften daire alacağı bulunmadığını, aksine kooperatife borçlu olduğunu, ...'ın kooperatifle arasında husumeti bulunduğunu, ... beyanında kooperatife 40bin TL para gerektiğini ve 65Bin TL civarında para alındığını ve elden kooperatife verdiğini belirttiğini,

parayı verdiğini belirttiği ...'inde ağır cezada yargılandığını, ... ise beyanında ...'ın 65binTL karşılığında daireyi verdiğini, 40bin TL'sini hemen aldığını kalanını sonra alacağını söylediğini ve kendisine 40binTL'lik makbuz kestiğini belirtmesine karşın, söz konusu makbuzdaki imzaların sahteliği nedeniyle yine ağır ceza mahkemesinin 2017/201 e sayılı dosyasında eski yöneticilerle birlikte yargılandığını, makbuzdaki imzaların gerçeği yansıtmadığı hususunda savcılık makamınca alınmış bilirkişi raporu bulunduğunu, sanıkların ifadelerine itibar edilmesinin hatalı olduğunu,

davacının üyeliğine ilişkin yönetim kurulunun aldığı bir karar bulunmadığını, davacının sunduğu Kooperatif ortaklık dilekçesi başlıklı belgenin 23.03.2016 tarihli ve okunaksız tek imzalı olup, 2016 Mart ayında kooperatifin yönetimdeki 5 kişi müşterek imzası ile temsile yetkili olduğunu, bu belgenin hiçbir geçerliliği bulunmadığını, belgenin Başlığında ...

Yapı Kooperatifi yazmakta olup, müvekkili kooperatifin ünvanın da (2.) şeklinde bir ibare de yer almadığını, 05.05.2016 tarih ve 06 sayılı karara ... el yazısı ile sonradan ekleme yapıldığı bilirkişi tarafından belirlenmiş olduğu gibi bu karar nedeniyle ...'in ağır ceza mahkemesinde yargılanmaya devam ettiğini, ayrıca söz konusu karara yapılan eklemenin mutlak butlan ile batıl olduğunun tespiti hususunda eski yönetici Karşıyaka Asliye Ticaret Mahmekemesi'nin 2022/131 E sayılı dosyasının derdest olduğunu,

eski yöneticinin yargılandığı ve geçerliliği şaibeli olan bir yönetim kurulu kararına itibar edilerek kooperatifin tazminata mahkum edilmesinin hatalı olduğunu, bu tespit davasının neticesinin iş bu davayı etkileyeceği, bir an için yönetim kurulu defterine yazılan iş bu sonradan yapılan eklemeye itibar edilse dahi Kooperatifin 40.000-TL borç alması halinde en fazla aldığı bedeli iade etmesi gerekeceğini, Mahkemenin kooperatifin 65.000-TL davacıdan tahsil ettiğine hükmetmiş olmasının iş bu yönetim kurulu kararına dahi aykırı olduğunu,

hiçbir zaman kooperatif üyesi olmamış bir kişi yönünden kooperatifin bu kişiye daire teslim etme yükümlülüğü olmayacağı, haliyle kooperatiften daire teslim alamayan üyenin tazminat alacağının da olmayacağını istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.

GEREKÇE

Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti, dairenin adına tescili, olmadığı taktirde söz konusu bağımsız bölüm için ödenen bedelin tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Somut olayda davacı, dava dışı ... ile düzenlediği ortaklık devir sözleşmesi ile 65.000-TL ödeme yaparak kooperatife üye olduğunu, kooperatif eski yönetim kurulu başkanı ... tarafından tek imzalı bir ortaklık belgesi düzenlenmesine karşın, dairenin kendisine verilmediğini, kooperatif yöneticilerinin kendisini dolandırdığını bu husustaki yargılamanın Karşıyaka 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 17/201 E sayılı dosyasında devam ettiğini belirterek kooperatif üyesi olduğunun tespiti ile dairenin adına tescil edilmesini, olmadığı taktirde daire için ödenen 65.000-TL'nin ödeme tarihinden itibaren faiziyle tahsilini istemiştir.

Yerel mahkemece yapılan yargılama sonucunda ceza mahkemesindeki sanık ifadelere göre Kooperatif ile ... arasında inşaat karşılığı üyelik ilişkisi kurulduğu, davacıdan 65.000 TL alındığı, bunun Kooperatif kayıtlarına alınmadığı gibi davacının üyelik kaydının da yapılmadığı, söz konusu dairenin başka bir üyeye tahsis edildiği ve boş daire olmadığı gerekçesiyle üyelik ve tescil talebinin reddine, sanık ifadeleri ve kooperatif yönetim kurulunun 05.05.2016 tarih 6 sayılı kararı uyarınca 65.000-TL'nin davalı kooperatiften dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.

Her ne kadar, davalı vekilince TBK'nun 82. Maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca davanın zamanaşımına uğradığı belirtilmiş ise de, davacı dolandırıldığını belirterek alacak talebinde bulunduğu, bu hususta suç duyurusunda bulunmuş olması nedeniyle dava dışı ... ve ... hakkında dolandırıcılık suçundan yargılama yapıldığı, dolayısıyla davacının talebinin haksız fiil hukuksal olgusuna dayandığı ve uzamış ceza zamanaşımı dikkate alındığında davalı vekilinin zamanaşımı iddiası yerinde olmadığı,

diğer taraftan kooperatif karar defterindeki yönetim kurulunun 05.05.2016 tarih 6 sayılı kararının yok hükmünde olduğunun tespitine ilişkin dava ile ödeme makbuzdaki imzaların sahteliği nedeniyle açılan kamu davasının kooperatifin iç işleyişiyle ilgili olup, davacının alacak hakkını ileri sürmesine mani olmayacağı, alınan bilirkişi raporu, ceza dosyasındaki ifadeler ve tüm dosya kapsamına göre davacının kooperatif üyeliğinin bulunmadığı, herhangi bir genel kurula çağrılmadığı,

hazirun cetvellerinde isminin yer almadığı gerekçesiyle davacının kooperatif üyesi olduğuna yönelik tespit talebinin ve tapu iptal tescil talebinin reddine, alacak talebinin karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilerek, HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince yerinde görülmeyen istinaf itirazının reddine karar verilmesi gerekmiştir.