İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/892 K.2024/2221

İzmir 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.03.2022 tarih 2020/619 E. - 2022/184 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, temlik eden ...'in maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı araç ile davalının ZMMS sigortacısı olduğu ... plakalı aracın 11.05.2020 tarihinde maddi hasarlı kazaya karıştıklarını, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün kavşaklara geçiş önceliğine uymama kuralını ihlal etmesi nedeniyle tam kusurlu olduğunu, davalı şirkete ihbar üzerine hasar dosyası açıldığını, atanan eksper tarafından hasarın 4.171,00 TL olarak tespit edildiğini ve bu tutarın temlik eden araç malikine ödendiğini,

gerçek hasar bedelinin ise onarım faturalarından anlaşılacağı üzere KDV dahil 14.963,00 TL olduğunu belirterek. fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL bakiye hasar bedeli ve 10,00 TL değer kaybı tazminatının ekspertiz raporunun tanzim tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 14.02.2022 tarihli dilekçesi ile dava değerini 10.692,00 TL'ye artırmıştır.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu alacağın temlik sözleşmesine dayandırıldığını, temlik olunanın sigortacılık yapmaya yetkili kişi veya kuruluş olmadığını, bu nedenle temlik sözleşmesinin geçersiz olduğunu, davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davanın faturaya dayandırıldığını, belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi talep edilmesinin haksız olduğunu, müvekkilinin 18.06.2020 tarihinde 4.171,00 TL tazminat bedelini dava dışı araç malikine ödediğini,

delil olarak sunulan fatura tutarının kazaya ilişkin olay ve fotoğraflarla uyuşmadığını ve rayiç bedelin üzerinde olduğunu, değer kaybı tazminatının müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığını, gerçek kusur oranının bilirkişi incelemesi ile açıklığa kavuşacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, dava dilekçesine ekli olarak sunulan temlik sözleşmesi doğrultusunda davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, dava konusu trafik kazasının davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ... plakalı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusuru neticesinde meydana geldiği, dava konusu ... plakalı araçta KDV dahil 14.963,00 TL olduğu, dava açılmadan önce davacı tarafın başvurusu üzerine davalı sigorta şirketi tarafından iskonto uygulanmaksızın eşdeğer parça bedelleri üzerinden KDV dahil 4.171,00 TL ödendiği, davacının bakiye hasar bedeli alacağının 10.792,00 TL olduğu,

dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurusunun 28.06.2020 tarihinde tebliğ edildiği, 8 iş gününün sona erdiği 10.07.2020 tarihi itibariyle davalının temerrüte düştüğü gerekçesiyle davanın kabulüne, 10.792,00 TL maddi tazminatın poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla ve rizikonun ihbarı akabinde 8 iş gününün sona erdiği 10.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...

Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, mahkemece değer kaybı yönünden herhangi bir hüküm tesis edilmeyerek sadece hasar bedeli yönünden hüküm kurulduğunu, cevap dilekçesindeki beyanları ve bilirkişi raporlarına ilişkin itirazlarının dikkate alınmadığını, müvekkil sigorta şirketince 18.06.2020 tarihinde KDV dahil 4.171,00 TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin hasarla uyumlu olduğunu, dava konusu araçta daha önceden 4 adet hasar kaydı bulunduğunu, davaya konu edilen alacak tutarının fatura tutarı ile değil, ancak gerçek zarar tutarının tespiti ile belirlenebileceğini ve fatura tutarının gerçek zararın varlığını kanıtlamak için yeter delil sayılamayacağını,

delil olarak sunulan fatura tutarının, kazaya ilişkin olay ve fotoğraflarla uyuşmadığı gibi, rayiç bedelin çok üzerinde olduğunu, temlik edenin ve temlik alanın sigortacılık faaliyeti yapmaya yetkili kişi/kuruluşlardan biri olmadığını, 6102 sayılı TTK 1401. maddesi ve TBK'nın 183. maddesi dikkate alındığında, temlik sözleşmesinin geçersiz olduğunu, davanın belirsiz alacak olarak ikame edilemeyeceğini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme ile davacı tarafın gerçek zararının karşılanmış olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle hasar bedeli ve değer kaybı bedeline yönelik olarak maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan koşullardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan kamu düzeni ile ilgili zorunlu koşullardır.

Mahkeme, hem davanın açıldığı günde hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların talep ve beyanları ile bağlı değildir. Dava şartları dava açılmasından hüküm verilmesine kadar var olmalıdır.

Dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda, mahkemenin davayı dinlenebilir olmadığından reddetmesi gerekir. Mahkemece, dava şartlarının mevcut olup olmadığı, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır; taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

Bu kapsamda davacı alacağının temliki nedeniyle, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığının irdelenmesi gerekmektedir. 7251 sayılı Kanun'un 57. maddesi ile 22.07.2020 tarihinde 5684 sayılı Sigortacılık Kanun'a eklenen Ek Madde 6 gereğince sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da hesaptan talep edilecek tazminat alacağının sadece hak sahibine veya avukatına ödeneceği, hiç kimseye devredilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan düzenlenme çerçevesinde, sigorta ilişkinden kaynaklı tazminat alacağının temlikinin yasaklandığı, davacının hak sahibi veya avukatı durumunda olduğuna ilişkin delil bulunmadığı, davacı tarafından sunulan temlikname 25.06.2020 tarihinde düzenlenmekle birlikte, davanın açılış tarihi olan 17.11.2020 tarihi itibariyle yürürlükte olan kanun değişikliğinin davaya uygulanması gerekmektedir.

Bu itibarla temlik alan davacının tasarruf yetkisinin bulunmadığı, temlikin geçerli olmadığı, davacının aktif husumet ehliyetinin bu nedenle bulunmadığı anlaşılmakla, dava şartlarının gerçekleşmediği değerlendirilmiştir.

Bu durumda, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.