İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1128 K.2024/1546

Aydın Asliye Ticaret Mahkemesinin 27.05.2024 tarih 2024/157 D.İş 2024/158 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbir isteyen alacaklı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen vekili, karşı taraf ... tarafından tedbir talep eden şirketten alınan ... A.Ş.'ye ait ... isimli 31/05/2024 tarihli ... seri nolu 250.000,00-TL, ... A.Ş.'ye ait ... isimli 15/06/2024 tarihli 6900202 seri nolu 350.000,00-TL, ... A.Ş.'ye ait ... isimli 30/06/2024 tarihli ... seri nolu 224.000,00-TL değerindeki çeklerden borçlu olmadıklarını, belirterek; hak kayıplarının ve müvekkili açısından telafisi güç, ciddi zararların önüne geçebilmek adına uygun bir teminat mukabilinde ihtiyati tedbir yolu ile çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi, çekin icra takibine konu edilmemesi ve çek hakkında aleyhimize hiçbir yasal işlem yapılmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, ihtiyati tedbir talebinde bulunanın iddiasının yargılamayı gerektirdiği, yaklaşık ispat şartlarının şu aşamada mevcut olmadığı belirtilerek; ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı ihtiyati tedbir isteyen tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir isteyen vekili, dosya konusu olaya ilişkin muavin defterlerin mahkemeye sunulduğunu, whatsapp konuşmalarından tedbir talep eden şirket yetkilisi ...'nın çeklere ilişkin ödeme yapılması için ...'nın eşinin kardeşi ...'ya iş ilişkisi nedeniyle birden çok kez mesaj atarak ne kadar zor durumda kaldığını bildirmiş olmasına rağmen ... tarafından geçiştirildiğini, tedbir talep eden şirketin karşı taraf ... ve ...'ya işbu çeklerden borçlu olmadığını, şirket yetkilisi ...

2024 yılına kadar şahıs şirketi olarak işlerini yürütürken 2024 yılında şahıs şirketi ... Tic. Ltd. Şti.

Olarak tüm pasif ve aktifleriyle değiştirdiğini, karşı taraf ile şirketin 4 yılı aşkın süredir iş yaptığını, ... işletmekte oldukları ... isimli rent a car işini bırakacaklarını ellerinde bulunana arabaları ise kısa zamanda satmak istediklerini 2023 yılında şirket yetkilisi ...'ya bildirdiğini, şirket yetkilisi ... ise araba alabileceklerini ancak, kabul ederlerse çek verebileceğini beyan ettiğini, ... çekin vadesinden önce arabayı teslim edeceklerini belirtiğini, şirket yetkilisi, ...'ya ve ... için ...'ya söz konusu anlaşma uyarınca çeklerin verildiğini, söz konusu ticari ilişkiye dayanarak çek verildiğini,

trafların ticari defter ve kayıtlarına bakıldığında şirket ile ... arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığı görüleceğini, taraflar araba alım satım konusunda anlaşmış olmalarına rağmen bir süre sonra ... satımı için anlaşılan araçları teslim etmediğini, bu durumda çeklerin de iade edilmediğini, talebe konu çeklerin vade tarihi yaklaşmış olup bu çekin ibrazı halinde veyahut da icra takibine konu edilmesi halinde hak kaybı yaşanacağı ve telafisi güç ciddi bir zararının doğacağını, tedbir koşulların oluştuğunu, belirterek; kararın kaldırlmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir talep eden keşideci tarafından karşı taraf adına keşide edilen çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi, icra takibine konu edilmemesine yönelik ihtiyati tedbir istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle istemin reddine karar verilmiştir.

1. Dairemizce HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle ve kamu düzenine ilişkin nedenlerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2. HMK'nun 389/1. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. HMK'nın 390/3. maddesi uyarınca tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

3. Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsüdür. Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla ihtiyati tedbir kararının verilebilmesi için yaklaşık ispatın varlığı şarttır.

4. Diğer yandan, kambiyo senedi niteliğinde olan çek; temel ilişkiden bağımsız, kayıtsız, şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkini ifade ettiğinden, bedelsizlik iddiası düzenleyen/keşideci davacı ve lehtar davalı arasındaki temel ilişkide şahsi def'i olup, davanın tarafları dışındaki iyiniyetli 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, dava konusu çeklerin tedavül kabiliyetini ortadan kaldıracak, davanın tarafları dışında 3. kişileri bağlayacak şekilde ihtiyati tedbir kararı da verilemez.

5. Somut olayda ihtiyati tedbir talep eden tarafından karşı tarafa herhangi bir borcunun bulunmadığı ileri sürülerek talebe konu çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi, icra takibine konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir verilmesi talep edilmiş ise de, ilke olarak kambiyo senetlerinden olan çek görüldüğünde ödenmesi gereken bir ödeme vasıtası olup illetten mücerret olduğu ve bedelsizlik iddiasının aksinin ancak yazılı delil kanıtlanması gerektiği, bu itibarla talep konusu çekler nedeniyle ihtiyati tedbir talep edenin borçlu olup olmadığının yargılamayı gerektirdiği,

mevcut delil durumu itibariyle talep edilen tedbir talebine yönelik yaklaşık ispat koşulunun yerine getirilmemiş olması karşısında ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu durumda istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.