İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1544 K.2026/599

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/06/2024 tarih 2023/176 Esas 2024/405 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye .... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerinin babaları....'nin vefatı nedeniyle mirasçı sıfatıyla davalı şirkette hisse sahibi olduklarını, ancak şirkette bilgi alma ve inceleme haklarını kullanamadıklarını, davalı şirketin finansal belgelerine ulaşmalarının engellediğini, müvekkillerinin rızası olmadan diğer ortaklar tarafından genel kurul yapıldığını, haksız ve hukuka aykırı şekilde temsilciler seçildiğini, şirketin zarara uğratıldığını, şirketin içinin boşaltıldığını, İzmir C.Başsavcılığının 2022/148153 ve 2022/105308 soruşturma nolu dosyalarının derdest olduğunu,

davalı şirkete gönderilen 07.07.2022 tarihli ihtarnamede bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında şirket kayıtlarının incelenmesi talebini ilettiklerini, ancak haksız beyanların yer aldığı cevabi ihtarname keşide edildiğini, müvekkillerine belgelerin incelemesi için sunulmadığını, 26.08.2022 tarihinde ikinci defa ihtarname gönderdiklerini, muris ....'nin, dava dışı ... ve... ile imzaya müştereken yetkili olduğunu,....ve ...'ın müştereken imza yetkisinin olmadığını, murisin imzası olmadan yönetim kurulu tarafından karar alınamayacağını, murisin sağlık durumunun kötüye gitmesine rağmen görevden alınmadığını,

murisin 21/08/2021 tarihinde beyin kanaması geçirdiğini, murisin 14.03.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısındaki tutanaklara göre şirkete ait A grubundan 172 adet, B grubundan 711 adet hissesinin mevcut olduğunu, murisin ölümüne kadar hisse satışı yapmadığının belirtilmesine rağmen şirket tarafından verilen evrakta A grubu hisselerinin sayısının 166 adede, B grubu hisse sayılarının 611 adede düştüğünü, bu durumun usulsüz şekilde şirket hisselerinde azaltmanın yapıldığı izlemeni uyandırdığını,

14.03.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısında murise herhangi bir şart belirtilmeksizin 23.000,00 TL net maaş verilmesinin karara bağlandığını, ancak murise ait banka hesabına 2021 yılının Eylül ayından sonra para yatırılmadığını, bu maaşın sonradan 2022 yılının Aralık ayında mirasçıların hesaplarına yatırıldığını, murisin vefatı sonrası varislerine tebligat gönderilmeden usulsüz şekilde olağan genel kurulun toplandığını ve yeni yönetim kurulu seçimi yapılmayarak eski yönetim kurulunun ve geçici üyenin usulsüz olarak göreve devam ettiğini, bu şartlarda şirketin devamının mümkün olmadığını iddia ederek,

şirketin fesih ve tasfiyesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirketin 17.05.2022 tarihli yönetim kurulu toplantısında yeni yönetim kurulu üyesi olarak ... .'in seçildiği, yönetim kurulu üyelerinin ...,...., ....,.... ve ....'ten oluştuğu, yönetim kurulunun 14.03.2023 tarihine kadar görev yapacağının belirlendiği.

14.03.2020 tarihli genel kurul hazirun listesine göre 66. sırada kayıtlı davacıların murisi ....'nin A grubundan 172 adet, B grubundan 711 adet hisseye sahip olduğu; dava dilekçesinde belirtilen.

İzmir C.Başsavcılığının 2022/105308 soruşturma nolu dosyasında Örgütlü Suçlar Kaçakçılık ve Mali Suçlar Soruşturma Bürosunca 02.09.2022 gün 2022/317 karar no ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın İzmir Vergi Kaçakçılığı Denetim Daire Başkanlığına gönderilmesine karar verildiği, bu dosyada sözü edilen idarenin cevabi yazısı üzerine devam edilen İzmir C.Başsavcılığının 2022/148153 soruşturma dosyasında davacılar müştekilerin şikayeti üzerine... .., ...., .... ve ... aleyhinde vergi usul kanununa muhalefet suçundan yürütülen soruşturma ile ilgili olarak kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın 10.01.2023 tarihinde kesinleştiği;

davacılar ve dava dışı .... ile ...'e müteveffa ....'nin payının miras olarak intikal ettiği, davacılar ve dava dışı ... ile ....'e geçen bu payların elbirliği mülkiyet hükümlerine tabi olduğu, henüz müşterek mülkiyete dönüşmediği, şirket pay defterinde halen müteveffa ...'nin vefatının işli olduğu, adı geçen şahıstan kalan payın davacılar ve dava dışı ....ile ... adına şirket pay defterinde işli olmadığı, TTK'nun 477. madde hükmü uyarınca mirasçıların kendi aralarında uyuşamadıkları, dava dışı mirasçı ....'ün müteveffa ....'den kalan pay dışında davalı şirket nezdinde müstakil pay sahibi olduğu,

bu haliyle davacılar mirasçılar ile dava dışı mirasçı .... arasında iş bu dava yönünden menfaat çatışmasının bulunduğu, bu durumda, TTK'nun 477. maddesi uyarınca terekeye temsilci atanması ve sonrasında böyle bir davanın açılması gerektiği, olayın özelliği ve hukuki ilişkinin mahiyetine göre muristen intikal eden paydan doğan hakkın kullanımı ile ilgili olarak eldeki yargılama sırasında mirasçıları temsilen terekeye temsilci tayini yoluna gidilmesinin genel uygulamadan farklı olarak usulen mümkün olmadığı, davacıların dava açma ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesiyle aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacılar .... ve .... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. Davacılardan .... ve .... 18.07.2024 tarihli dilekçeleri ile davadan feragat etmişlerdir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacılar .... ve ... vekili, müvekkillerinin murisi ....'nin 21.08.2021 tarihinde felç geçirdiğini ve 02.05.2022 tarihinde vefat ettiğini, vefatından önceki 4,5 ay sürekli olarak hastanede yattığını, murisin hasta olduğu sürede herhangi bir görev sürdürebilecek konumda olmadığını, müvekkillerinin babaları ....'nin vefatı sebebiyle mirasçı sıfatıyla şirkette hisse sahibi olduklarını, şirket iç işleyişinin hukuka ve hakkaniyete uygun işleyebilmesi için ortaklar arasında güven ilişkisinin sağlanması gerektiğini, ancak paydaşların şirketin finansal belgelerine müvekkillerinin ulaşmasını engellediklerini, davalılar tarafından,

müvekkillerinin şirketteki hakları gasp edilerek bilgi ve onayları dışında genel kurul yaptıklarını, haksız ve hukuka aykırı temsilciler seçilerek yetkilendirmeler yapıldığını ve şirketin zarara uğratıldığını, içinin boşaltıldığını, davalı paydaşların şirket paydaşı olan davacılara ticari defterleri, şirket envanterlerini, bilanço kayıtlarını göstermediklerini, şirket bünyesinde yapılan alım ve satımları defterlere düzenli olarak işlemediklerini, kişisel menfaatleri uğruna hukuka aykırı işlemlerde bulunduklarını, davalı şirkete 07.07.2022 gönderdiklerini ancak değişen bir durum olmadığını,

mahkeme kararında ...'den kalan payların müvekkilleri adına şirket pay defterinde işli olmadığı belirtilmiş ise de davalı tarafça yapılan usulsüzlükler sebebiyle bu iş ve işlemlerin yapılamadığını, müvekkillerinin kusurunun bulunmadığını, veraset ilamı dikkate alındığında dava açma haklarının mevcut olduğunu, davalıların bu süreçte de ilgili belgeleri davacıların incelemesine sunmadıklarını, genel kurula da davet etmediklerini, piyasa değerinin çok altında değerlendirmeler yapılarak şirket menkul ve gayrimenkullerini sattıklarını, 26.08.2022 tarihinde bir ihtarname daha gönderildiğini,

davacıların şirkette azınlık oldukları için haklarının gasp edilmekte olduğunu, zarara uğratıldıklarını, murisin sağlık durumu kötüye gitmesine rağmen görevden alınmadığını, murisin 21.08.2021 tarihinde beyin kanaması geçirdiğini, ilerleyen yaşına ve sağlık durumunun kötüleşmesine rağmen görevden alınmadığını, yerine yönetim kurulu yetkilisi atanmadığını, murisin... .. ve ....ile imzaya müştereken yetkili olduğunu, ...ve ....’ın müştereken imza yetkisinin bulunmadığını, murisin imzası olmadan yönetim kurulu tarafından karar alınamayacağını,

murisin hastanede yatış süreleri dışındaki zamanlarda şirket yönetim kurulu tarafından alınan ve murisin imzası bulunan kararlarda imzanın sahte olup olmadığının araştırılması gerektiğini, bu zaman diliminde murisin imzası olmadan karar alındıysa usulsüz olduğunu, murisin 14.03.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısındaki tutanaklara göre şirkete ait A grubundan 172 adet, B grubundan 711 adet hissesinin bulunduğunu, murisin ölümüne kadar geçen sürede hisse satışı yapmadığı belirtilmesine rağmen şirket tarafından verilen evrakta A grubu hisselerinin sayısı 166 adete, B grubu hisse sayılarının 611 adete düştüğünü,

bu durumun şirket hisselerinde usulsüz şekilde azaltma yapıldığı izlenimini uyandırdığını, 14.03.2020 tarihli olağan genel kurul toplantısında murise herhangi şart belirtilmeksizin 23.000 TL net maaş verilmesinin karara bağlandığını, murise ait banka kayıtlarına göre hesabına 2021 yılının Eylül ayından sonra para yatırılmadığını, murisin vefatı sonrası varislerine tebligat gönderilmeden usulsüz şekilde 11.06.2022 tarihinde olağan genel kurul toplantısı yapıldığını, yeni yönetim kurulu seçimi yapılmayarak eski yönetim kurulu ve geçici üyenin usulsüz olarak göreve devam ettiğini,

alınan bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi raporlarının eksik araştırma ve inceleme ile hazırlandığını istinaf nedenleri olarak ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı anonim şirketin fesih ve tasfiyesi istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle karar verilmiştir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Davacı tarafça, davacıların babaları ....'nin vefatı nedeniyle davacıların mirasçı sıfatıyla davalı şirkette hisse sahibi oldukları, ancak bilgi alma ve inceleme haklarının kullandırılmadığı, davalı şirketin finansal belgelerine ulaşmalarının engellediği, davacıların rızası olmadan genel kurul yapıldığı, şirketin içinin boşaltıldığı, usulsüz şekilde şirket hisselerinde azaltma yapıldığı, şirketin devamının mümkün olmadığı iddia olunarak davalı anonim şirketin fesih ve tasfiyesine karar verilmesi talep edilmiştir.

İlk derece mahkemesince davacılar ve dava dışı mirasçılar ... ile... ..'ün şirket ortağı olan babalarının payının vefatı üzerine payının elbirliği mülkiyeti hükümlerine davacılara geçtiği, müşterek mülkiyete dönüşmediği, şirket pay defterinde payın müteveffa adına kayıtlı olduğu, dava dışı mirasçı... ..'ün miras yoluyla geçen pay dışında davalı şirket nezdinde müstakilen de pay sahibi olduğu, davacılar ile dava dışı .... arasında menfaat çatışması bulunduğu,

terekeye temsilci atanması ve sonrasında dava açılması gerektiği, olayın özelliği ve hukuki ilişkinin mahiyetine göre muristen intikal eden paydan doğan hakkın kullanımı ile ilgili olarak eldeki yargılama sırasında mirasçıları temsilen terekeye temsilci tayini yoluna gidilmesinin genel uygulamadan farklı olarak usulen mümkün olmadığı, davacıların dava açma ehliyetlerinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları delilere, mahkemece uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, ilk derece mahkemesince verilen kararda bir hukuka aykırılık bulunmamakla, davacılar vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.