İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/474 K.2024/581

İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.09.2019 tarih 2016/1461 E. - 2019/986 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, başkan ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ... plakalı aracı 13.03.2013 tarihinde noter sözleşmesi ile satın aldığını, o tarihte trafik kaydında herhangi bir hak mahrumiyetinin bulunmadığını, 1 ay sonra 08.04.2013 tarihinde takyidatsız olarak satın aldığı aracının üzerine davalı banka tarafından rehin konulduğunu öğrendiğini, davalı banka tarafından takyidatsız olarak satın aldığı aracının üzerine rehin konulmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkil ile davalı banka arasında herhangi bir rehin sözleşmesi, kredi sözleşmesi,

kefalet sözleşmesi vb./veya benzeri borçlandırıcı işlem olmadığını, müvekkilinin davalı banka ile uzaktan yakından bir ilgisi ve borçlandırıcı işlemi olmamasına rağmen takyidatsız olarak aldığı aracının üzerine konulan rehin işleminin tamamen hukuka aykırı olduğunu, söz konusu haksız rehnin kaldırılması Karşıyaka 5. noterliği’nin,18.04.2013 tarih ve 11154 yevmiye numaralı ihtarname ile talep edilmiş ise de bugüne kadar haksız rehin kaldırılmadığı gibi hiçbir cevap da verilmediğini,

haksız rehin sebebiyle müvekkilinin mağdur olduğunu belirterek gerek haksız olarak konulan rehnin gerekse herhangi bir sebeple müvekkilinin davalı bankaya karşı herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, müvekkilinin davalı bankaya herhangi bir borcunun olmadığı tespit edileceğinden haksız olarak konulan rehnin fekkine,

rehinden dolayı davalı bankanın haksız icra takibi yapmasının önlenmesi amacıyla ihiyati tedbir kararı verilmesini ve davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olarak rehin koyduğu kanaati oluştuğu için %20 'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının müvekkil lehine hükmedilmesine ve davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tarafın, İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/483 esas sayılı dosyası ile dava konusu ...

Plakalı ... marka araç üzerindeki rehinin kaldırılması talepli olarak dava açmış olup,söz konusu davanın ilgili mahkemenin 08.12.2016 tarihli celsesinde reddedildiğini, dolayısıyla açılmış ve hâlen görülmekte olan bir davanın, yeniden, aynı veya başka bir mahkemede açılması durumunda, ikinci davanın açıldığı mahkemede ileri sürülen ve bu davanın, daha önceden de açılmış ve hâlen görülmekte olması sebebiyle açılmamış sayılmasına yani usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı yanın İzmir 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/483 esas sayılı dosyası ile açmış olduğu davada, davanın tarafları, konusu ve sebebinin aynı olması nedeniyle,

iş bu davada rehin fekki yönündeki davacı taleplerinin derdestlik nedeniyle reddinin gerektiğini, Dava dışı .... Otom. Tic. Ltd.

Şti'ne araç kredisi kullandırılması öncesinde ... plakalı aracın trafik kayıtları üzerine ekte de bir örneği görüleceği üzere araç üzerine ön rehin tesis edildiğini, motor numarası CC92310 ve şasi numarası ... olan araç üzerinde rehin alınmasına yönelik rehin sözleşmesi akdedildiğini ve üzerinde ön rehin tesis edilmiş olmasına rağmen dava dışı firma tarafından aracın ...

Plaka numarası ile ....Şti.firması adına tescil ettirilerek trafiğe çıkarıldığını, motor numarası CC92310 ve şasi numarası ... olan araç üzerinde müvekkili banka lehine ön rehnimiz olmasına ve trafik kayıtlarında gözükmesine rağmen ... plakalı araç el değiştirmek suretiyle son olarak plakası değişerek davacıya satılmış ve ... plakayı aldığını, davacı adına kayıtlı ... plaklı araç üzerine rehin akdedilen rehin sözleşmesinin müvekkili bankaya vermiş olduğu yetkiye istinaden yapılmış olduğunu, müvekkili bankaya rehnedilen ve kullandırılan kredi ile satın alınan, mevcut motor ve şasi numarası üzerinde önrehin bulunan aracın,

dava dışı firma ve diğer alıcılarla birlikte kötüniyetli ve bankadaki alacağını teminatsız bırakmak amacıyla ızrar kastıyla el değiştirerek son olarak davacıya satıldığını, dava konusu aracın birden fazla el değiştirmesi ve son olarak davacı tarafından araç üzerinde rehin gözükmeden adına tescili yapılmış olsa dahi medeni kanunun 2 ve 3.maddesi uyarınca iyiniyet kuralları ile bağdaşmadığını,

dava konusu aracın davacı adına tescili dahil tüm işlemler(alım-satım) muvazaalı olup geçersiz olduğunu belirterek rehin fekkine yönelik taleplerin derdeslik nedeniyle usulden reddi ile menfi tespite yönelik taleplerin de esastan davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; daha önce davacı tarafından davalı aleyhine İzmir 3.ATM'nin 2014/483 E. 2016/1034 K.sayılı dosyasında rehnin kaldırılmasının talep edildiği, o davanın dayanağının davacının davalı bankaya herhangi bir borcunun olmadığı gerekçesine dayandığı, mahkeme kararında davacının rehnin kaldırılmasına ilişkin talebi değerlendirilirken davacının davalı bankaya koyulan rehnin dayanağı ile davalı bankaya borcu olup olmadığı hususlarının değerlendirilerek hüküm kurulduğu, o davanın henüz kesinleşmeden bu davanın açıldığı, 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-ı bendi uyarınca ''aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması'' halinin dava şartları arasında sayıldığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, dava dilekçesi içeriğini tekrar ederek müvekkilinin aracı satın aldıktan sonra davalı banka tarafından rehin konulduğunun öğrenildiğini, takyidatsız olarak satın alınan aracın üzerine rehin konulmasının hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasında herhangi bir rehin, kredi, kefalet vb sözleşme ya da borçlandırıcı işlem bulunmadığını, mahkemece esasa dair değerlendirme yapılmadan dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmekle kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davalı bankayla herhangi bir sözleşme ilişkisi olmaması ve borçlu bulunmadığı nedenine dayanılarak araç rehin şerhinin kaldırılması istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinafa başvuran tarafın istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle ve kamu düzeniyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6100 sayılı HMK’nın 114. maddesi uyarınca aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması dava şartlarındandır. Aynı konuda, tarafları ve hukuki sebebi aynı olan uyuşmazlıklar hakkında birden fazla mahkeme tarafından karar verilmesi, ülke içindeki hukukun birliğini zedeleyecek ve mahkemelere olan güvenin sarsılmasına neden olacak bir hal olmakla derdestlik hususu kamu düzenine ilişkindir. Bir davanın açılması ile şekli anlamda kesin hükme bağlanması arasında geçen sürede davanın derdest olduğu kabul edilir (Tanrıver, S.: Medeni Usul Hukukunda Derdestlik İtirazı, 2.b., Ankara 2007, s.8 vd.). Davanın derdest olması, taraflar arasında o konuda ortaya çıkan uyuşmazlığın henüz tam olarak çözümlenemediği anlamına gelir.

Somut olayda, davalı tarafın derdestlik itirazında bulunduğu İzmir 3.ATM'nin 2014/483 E.sayılı dosyası Dairemizin 2024/452 Esasında istinaf incelemesinde olup, tetkikinde; tarafların ve dava sebebinin aynı olup talebin aynı şekilde davacıya ait ... plakalı araç üzerine konulan rehnin herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığı sebebine dayanılarak kaldırılması istemine ilişkin olduğu, o dava derdest iken eldeki davanın açıldığı, o davanın 08.12.2016 tarihinde reddine karar verilip istinaf incelemesinde olup henüz kesinleşmediği belirlenmiştir.

Buna göre, eldeki istinafa konu davanın tarafları arasında aynı konuda açılmış ve kesinleşmemiş bir dava bulunduğu ve derdest olduğu anlaşılmakla HMK'nın 114/1-ı maddesi gereğince derdestlik dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması isabetli olup, davacının istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

İstinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.