İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2025/847 K.2025/1071

İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.04.2025 tarih 2025/282 E. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati tedbir isteyen davacılar vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili, davacıların davalı kooperatifin üyesi olduğu, davalı kooperatifte hukuka aykırı pay arttırımları, pay devirleri ve üye kayıtları yapıldığı, davalı ...'nun kooperatif üyesi olmadığı halde gayrihukuki şekilde kooperatif üyesi olduğunu ve 71 adet payının olduğunu iddia etmesinin davacıların haklarını gasp ettiği, davalı kooperatifin 1995 yılında kurulduğu, 1995 yılından bu zamana kadar kooperatifin son tahlilde olması gereken ortaklarının ...

2 pay, ... 1 pay, ... 1 pay, ... 1 pay,.... 1 pay, ....1 pay, ... 1 pay, ... 1 pay şeklinde olması gerektiği, ancak .. resmi internet sitesinde 18.03.2025 tarihinde yapılan son incelemede ...'nun usul ve yasaya aykırı olarak davalı kooperatifte halen üye göründüğü, oysaki ...

2019 yılında yaptığı devirle kooperatif ortaklığından çıktığının sabit olduğu, yine ... kayıtlarında göründüğü üzere kuvvetle muhtemel ...'nun olmayan payından birini devretmesiyle ...isimli şahısta kooperatif üyesi yapıldığı, bu nedenle davalı ...'nun kooperatif üyesi olmadığı halde ve iddia edilen pay nisabına sahip olmadığı halde yapmış olduğu tasarrufların ve yapmasına engel bulunmayan tasarrufların engellenmesinin gerektiği, kooperatifteki konutlardan Kooperatif Kanunun 23.maddesindeki düzenlemeye göre eşit işlem ilkesi gereğince tüm ortakların eşit olarak yararlandırılmasının gerektiği,

bu nedenlerle ...'nun pay defterindeki haksız ve gayri hukuki pay adedi kayıtlarının geçersizliğinin tespiti ile pay defterindeki kaydın düzeltilmesine, ...'nun davalı kooperatifte pay olmadığının tespitine, hak sahibi olmadığı halde ...'nun gayrihukuki olarak görünen pay devri işlemlerinin butlanının tespitine, davalı kooperatif pay defterine yeni kayıt yapılmamasına veya dava sonuna kadar davalı kooperatifin yönetim kurulu karar defteri ile pay defterlerinin mahkeme veznesinde tutulmasına,

kooperatife ait tek parça 100 dönüm gibi kıymetli araziye sahip taşınmaz üzerinde herhangi bir işlem tesis edilmemesine ve herhangi bir tasarrufta bulunulmamasına yönelikte ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, davacılar tarafından iş bu dava dilekçesinde bildirilen sebeplerle davalı kooperatif pay defterine yeni kayıt yapılmamasına veya dava sonuna kadar davalı kooperatifin yönetim kurulu karar defteri ile pay defterlerinin mahkeme veznesinde tutulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiş ise de, ihtiyati tedbir isteyen vekili tarafından sunulan dilekçe ve eki belgeler, davalı kooperatif tarafından sunulan kooperatif kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi sonucunda davacı tarafın dava dilekçesindeki iddiaları açısından dava dilekçesi ekinde dosyaya sunulan deliller,

davalı kooperatif tarafından sunulan kooperatif kayıtlarının tamamının birlikte incelenmesi kapsamında HMK 390/3.maddesi gereğince yaklaşık ispat koşulu gerçekleşmediği, davalı kooperatife ait tek parça 100 dönüm taşınmaz üzerinde herhangi bir işlem tesis edilmemesine ve herhangi bir tasarrufta bulunulmamasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş ise de, davalı kooperatife ait olduğu bildirilen taşınmazın bizzat dava konusunu teşkil etmediği, belirtilerek; ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Karara karşı ihtiyati tedbir isteyen davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

İhtiyati tedbir isteyen davacı vekili, davalı kooperatif pay defterine yeni kayıt yapılmamasına veya dava sonuna kadar davalı kooperatifin yönetim kurulu karar defteri ile pay defterinin mahkeme veznesinde tutulmasına Kooperatife ait tek parça 100 dönüm gibi kıymetli araziye sahip taşınmazın üzerinde herhangi bir işlem tesis edilmemesine, herhangi bir tasarrufta bulunulmamasına, dair ihtiyati tedbir talebinde bulunulduğunu, davalı kooperatif üyelerinin ve paylarının;

(aşağıdaki şekilde) ....2 pay, ...1 pay, ...1 pay, ...1 pay, ...1 pay, ....1 pay, ...1 pay,...1 pay olması gerekirken, ...'nun 71 adet payı olduğu şeklinde görünmesinin hukuka aykırı olduğu, ...'nun 2019 yılında kalan son iki payını ....ve ...'e devretmesiyle kooperatif üyeliğinin sona erdiğini, ...'nun pay defterindeki haksız ve gayri hukuki pay adedi kayıtlarının geçersizliğinin tespiti ile pay defterindeki kaydın düzeltilmesine,

...'nun davalı kooperatifte payı olmadığının tespitine, Hak sahibi olmadığı halde ...'nun gayrihukuki olarak görünen pay devri işlemlerinin butlanının tespitine karar verilmesi istemiyle dava açıldığını,, dava neticesinde ilgili usul ve yasaya aykırı pay artırımları ve pay devirlerinin butlanına karar verildiğinde, pay tespitleri yapıldığında aradan geçen zamanda davacıların kooperatif üzerindeki hak ve menfaatleri zarar görebileceğini, Davalının soyut beyanlarının aksine davalı kooperatifteki evraklar incelendiğinde davalı ...'nun tasarruf yetkisi kapsamında olmadığı halde gayrihukuki bir şekilde pay nisabının fazla gösterildiğini,

Yaklaşık ispat şartının gerçekleştiğinin ispatı için davalı kooperatif kayıtlarına ve 6102 sayılı TTK ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'na bakılması yeterli olduğunu, diğer aile kooperatifi ....

Kooperatifi'nde de ... tarafından yine gayrihukuki bir şekilde pay nisabının fazlalığı iddia edilerek davacıların gıyabında kooperatif 30 küsur üye kaydı yapılmış ve kooperatif 3. Kişilerin kontrolüne bırakıldığını, ortaya adeta kooperatifin satışı yapılmış gibi bir tablo ortaya çıktığını, belirterek; kararın kaldırlmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi ile davacının istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbir istemine ilişkin olup ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle istemin reddine karar verilmiştir. 1.Dairemizce HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle ve kamu düzenine ilişkin nedenlerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

2.HMK'nun 389/1. maddesi uyarınca mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

HMK'nın 390/3. maddesi uyarınca tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Diğer taraftan HMK'nun 396. Maddesi gerekçesine göre, tedbirin verildiği tarihten sonra, tedbirin verilmesini gerekli kılan şartlarda değişiklik meydana gelmesi halinde, bu değişikliğe uygun olarak tedbirin de değiştirilmesi ya da kaldırılması gerekebilir.

Bu şekilde, hâl ve şartlar değiştiğinde tedbirin değiştirilmesi ya da kaldırılması için talepte bulunulması aranmıştır. Buna göre davada hal ve şartların değişmesi halinde talep üzerine mahkemece her zaman ihtiyati tedbirin değiştirilmesi ya da kaldırılmasına karar verilebilecektir.

3.İhtiyati tedbirin alacağı güvence altına alma fonksiyonu da bulunmamaktadır.

4.İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Madde de bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü ve ya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlenmiştir.

5.Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsüdür. Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla ihtiyati tedbir kararının verilebilmesi için yaklaşık ispatın varlığı şarttır. Talebi konu uyuşmazlığın dayandığı hakkın özü hakkında mahkemede olumlu şekilde kanaat uyandırması gerekli ve yeterli olup, buradaki ispat asıl davadaki gibi tam bir ispat değil yaklaşık ispattır.

6.Somut olayda, davacılar tarafından davalı ...'nun 2019 yılında kalan son iki payını ... ve ...'e devretmesiyle kooperatif üyeliğinin sona erdiğini ileri sürülerek ...'nun pay defterindeki haksız ve gayri hukuki pay adedi kayıtlarının geçersizliğinin tespiti ile pay defterindeki kaydın düzeltilmesine, ...'nun davalı kooperatifte payı olmadığının tespitine, hak sahibi olmadığı halde ...'nun gayrihukuki olarak görünen pay devri işlemlerinin butlanının tespitine karar verilmesi istemiyle açılan davada;

davalı kooperatif pay defterine yeni kayıt yapılmamasına veya dava sonuna kadar davalı kooperatifin yönetim kurulu karar defteri ile pay defterinin mahkeme veznesinde tutulmasına, kooperatife ait taşınmaz üzerinde herhangi bir işlem tesis edilmemesine, herhangi bir tasarrufta bulunulmamasına, yönelik ihtiyati tedbir tedbir isteminde bulunulmuş olup, dava dosyasının bulunduğu aşama ve mevcut delil durumu itibariyle talep edenin haklılığına ilişkin kanun ile aranan yaklaşık ispat koşulunun bu aşmada oluşmadığı, davacının ileri sürüdüğü hususların varlığının yargılamayı gerektirdiği,

davanın yerine ikâme edilecek ve uyuşmazlığın esasını çözecek mahiyette, başka bir deyişle yargılamanın sonunda elde edilecek menfaatin elde edilmesine neden olacak şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği gibi tedbir talep edilen taşınmaz mal varlığının da doğrudan doğruya davanın konusunu oluşturmadığının anlaşılması karşısında mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Bu durumda istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların, açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.