İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/91 K.2025/1308

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/10/2023 tarih ve 2022/1449 Esas 2023/719 Karar sayılı kararının, istinaf başvurusu yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, Dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı, kiracı olarak işlettiği restorantın elektrik aboneliğinin 3 yıldır devam ettiğini, 17.05.2022 tarihinde davalı şirket çalışanlarının şikayet üzerine yaptıkları kontrolde elektrik sayacını söküp götürdüğünü, ardından sayaca müdahale edilmesi sebebiyle kaçak elektrik kullanım bedeli olarak 19.09.2022 tarihinde 98.772,24TL tutarlı fatura düzenlendiğini, itirazının reddedilmesi üzerine elektrik kesilmesine karşı ödemeyi kabul ettiğini, taraflar arasında taksitlendirme protokolü yapılarak 3 vadede ödeme yapılacağının belirtildiğini, 29.09.2022 tarihinde 33.747,74TL tutarındaki ilk taksitini ödediğini,

davalı taraf ile arasında protokoldeki diğer taksitleri içeren 26.10.2022 düzenleme tarihli, 33.798,13TL tutarlı ve 28.11.2022 düzenleme tarihli, 34.866,52TL tutarlı senetler düzenlenip imzalandığını, vadesi gelen senetlerin ödenmemesi üzerine davalı tarafından Denizli 2. İcra Dairesinin 2022/6570 Esas sayılı dosyası ile hakkında takip başlatıldığını, icra tehtidi altında ödeme yapmak zorunda kaldığını belirterek, haksız olarak ödediği 112.486,65TL’nin ödeme tarihi olan 01.11.2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte istirdadına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davacının kaçak elektrik kullandığına ilişkin olarak düzenlenen tutanakların aksini ispat edemediğini, tutanakların mevzuata uygun olarak düzenlendiğini, davacının yaptığı ödemenin iadesinin talep edilemeyeceğini belirterek, davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

Mahkemece, ''davalı ...

A.Ş. görevlileri tarafından 25.05.2022 tarihinde davaya konu adreste .... tesisat nolu abone üzerinde yapmış olduğu fiziki denetim ve kontrolde 25.05.2022 tarih ve KP ..... seri numaralı Sayaç ve Ölçü Devresi Kontrol Protokolü düzenlediği, söz konusu tutanağa göre, tesisatın R fazının eksik tüketim kayıt ettiği bu nedenle sayaç yerinden sökülerek yerine yenisinin takıldığı, ilgili adtesten sökülen .... markalı .... seri numaralı 2015 imal yıllı elektrik sayacını ...

Valiliği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü'ne muayene ve kontrol için gönderdiği, ....

Valiliği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü 22.08.2022 tarih ve 202250001026 rapor nosu ile .... markalı ... seri nolu sayaç için hazırladığı muayene raporuna göre “Klemens arkasına macunlayarak alüminyum ile müdahale edilmiştir.” ve “3516 sayılı Ölçüler Ayar Kanunu ve Ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri gereğince yapılan muayene sonucunda muayenesi yapılan sayacın HATALI çalıştığı anlaşılmıştır.” ifadeleri yer aldığı, bu rapordan sonra ... A.Ş.

Tarafından, ...Valiliği Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü tarafından hazırlanan dava konusu elektrik sayacına ait Şikayetli Elektrik Sayacı Muayene Raporu'na istinaden 17.09.2022 tarihinde MGL-21 028605 seri numaralı Kaçak / Usulsüz Elektrik tespit tutanağı düzenlendiği ve 19.09.2022 tarihinde AR12022000038109 seri nosu ile davacı taraf ...”e 98.772,24 TL tutarında faturalandırma yapıldığı, ... tesissat nolu ...”e ait elektrik abonesinde Elektrik Sayacı Muayene Raporuna istinaden kaçak işlemi yapılmasında herhangi bir hata bulunmadığı ve davacının düzenlenen faturadan borçlu olduğu'' gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Davacı istinaf talebinde bulunmuştur.

BİLDİRİLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini,

Karar duruşmasına katılamadıkları, mazeret dilekçesi sunulduğu ve mahkemece mazeretin kabulüne karar verildiği halde yokluğunda karar verildiğini, mazeretin kabulü halinde süre verilmesi gerektiğini belirtildiğini, duruşmaya taraflardan biri gelmiş diğeri ise gelmemekle birlikte mazeret dilekçesi yollamış ve mahkeme o dilekçenin kabulüne karar vermiş ise;

mazeret dilekçesinde kişi kendi yokluğunda işlem yürütülmesine onay vermiş değilse, işlem yapılmaksızın her iki tarafa yeni duruşma çağrısı gönderilmesi gerektiğini, mazeret dilekçesi kabul edilen kişiye yeni duruşma için çağrı gönderilmeksizin, o kişinin gelecek duruşma gün ve saatini kalemden öğrenmesine karar verilmesi yanlıştır ve o kişi o duruşmaya gelmezse davanın yokluğunda yürütülmesi yahut işlemden kaldırılma kararı verilmesi bozma sebebi olduğunu, İşyerinde 3 yıldır kiracı olarak işlettiğini, kaçak elektriğe konu sayacın 2015 tarihli olduğunu, davalı şirket tarafından yıllarca bu sayaç üzerinde inceleme,

bakım ve kontrol gibi işlemler yapılmadığını, emsal İzmir Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/160 Esas, 2021/576 K. Sayılı kararında davanın kaçak elektrik kullanma bakımından kesilen fazla ödemenin iadesine ve davanın bu bakımından kabulüne şeklinde çok yerinde bir karar verildiğini,

Kendisinin de yeni bir kiracı olması ve bu süreçte kaçak elektrik kullanma olasılığının bulunmaması göz önüne alındığında davalı şirketin makul süre içerisinde tespit yapmamasından kaynaklanan ceza yaptırımının kendisine yükletmesinin haksız ve hukuksuz olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik tutanağına istinaden ödenen elektrik bedelinin istirdatı istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalı tarafından düzenlenen kaçak elektrik tutanağının usulüne uygun olup olmadığı, davacıya iadesi gereken elektrik bedeli bulunup bulunmadığı ve miktarının tespitinden kaynaklanmaktadır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen ilk derece mahkemesi kararı hakkında 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık olup olmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.İddia ve savunma hakkı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "hukuki dinlenilme hakkı" başlıklı 27. maddesi ile usul hukukumuza yansıtılmıştır.

Anılan maddenin birinci fıkrasında, davanın taraflarının, müdahillerin ve yargılamanın diğer ilgililerinin kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip oldukları belirtildikten sonra, maddenin ikinci fıkrasında bu hakkın "açıklama ve ispat hakkı"nı da içerdiği vurgulanmıştır.

Davanın taraflarının, usul hukuku hükümlerine aykırı olarak ispat hakkını kullanmalarının kısıtlanması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması sonucunu doğurur.

Davacı vekilinin 17/10/2023 tarihli karar duruşmasına duruşması olduğunu bildirir mazeret dilekçesi gönderdiği ve mahkemece duruşmada davacı vekilinin mazeretin kabulüne karar verilmesine rağmen yeni bir duruşma günü verilmesi gerekirken davacının savunma hakkını kısıtlayıcı şekilde karar verilmesi isabetli görülmemiştir.

Kabule göre de; mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporu karar vermeye yeterli değildir. Bilirkişiden taraf, mahkeme ve kanun yolu denetimine elverişli ek rapor alınarak sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekir.

Kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olmadığından, davada ispat yükünün davalı şirkete ait olduğu sabittir. (Yargıtay 3.Hukuk Dairesi 2023/3968 Esas-2024/236 Karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/4374 Esas-2024/2867 Karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2023/4375 Esas-2024/2594 Karar)

Bilirkişi raporunda davalı tarafından düzenlenen tutanak, kaçak elektrik miktarı, esas alınan süre ve ederi konusunda ayrıntılı inceleme yapılmaksızın düzenlenen rapor karara esas olmaktan uzaktır.Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olmadığı, davacının istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olduğu anlaşılmakla HMK'nın 353/(1)-a-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.