İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/1024 K.2025/2133

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/03/2025 Tarih ve 2024/795 Esas 2025/150 Karar sayılı kararının, asıl ve birleşen dosyada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemize gönderilen dosya incelendi, dosya içeriğine göre incelemenin duruşmasız olarak yapılması uygun görülmekle, gereği konuşulup düşünüldü.

İSTEM

Davacı avukatı tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; ...Caddesi, ...Mah., No:.../... ..../ ... adresinde faaliyette bulunan .... isimli firmada akaryakıt istasyonu işlettiğini, davalının ise bölgede elektrik dağıtım işi yapan özel bir şirket olduğunu, 26/03/2021 tarihinde firmanın faaliyette bulunduğu akaryakıt istasyonuna .... A.Ş.

Aliağa Birim Yetkililerinin geldiğini AR-GE kapsamında sayaç değişimi yapılacağını belirterek firmanın mühürlü olan trafosuna girerek 24815263 Tesisat Nolu sayacını söktüğünü ve eni sayaç taktığını, bu işlem sırasında firma yetkililerinden herhangi bir imza alınmadığını, sayaç değişikliğinden sonra ekibin tekrar gelerek bir şey unuttuk diyerek sayacın bulunduğu trafoda bir takım işlemler yaparak tekrardan firmadan ayrıldığını, 15/04/2021 günü müvekkili firmaya ait akaryakıt istasyonuna gelen dağıtım firması yetkililerinin sökülen sayaçla manyetik oynama olduğunu ifade ederek 15/04/2021 tarihli 396.794,78 TL borç tutarlı fatura kesildiğini,

söz konusu işlem sonrası firmanın 24815263 tesisat nolu sayacına elektrik arzının kesileceğinin belirtildiğini, firmanın 20 yılı aşkın süredir faaliyette olduğunu, bu zamana kadar hiçbir usulsüzlüklerinin olmadığını, vergi dahil hiçbir borçlarının olmadığını, ilgili firma yetkilileri hakkında Aliağa Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2021/2177 soruşturma sayılı evrakıyla suç duyurusunda bulunduklarını, müvekkili firmanın Aliağa'da 40 yılı aşkın süredir ticari faaliyet sürdürdüğü,

davalı şirketin kaçak kullanım iddiasına ilişkin adli merciler vasıtasıyla herhangi bir tespit yapmadan ve abone olan davacı müvekkili firmaya hiçbir somut delil sunmadan tek taraflı yaptığı incelemeye dayalı olarak elektrik sayacında manyetik oynama olduğun ileri sürerek davaya konu faturayı düzenlediğini belirterek; müvekkilinin davalı yana davaya konu fatura yönünden borçlu olmadığının tespitine ve faturanın iptaline, davalı yanın asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine ve yargılama giderlere ile vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

YANIT

Davalı avukatı tarafından verilen yanıt dilekçesinde özetle; davacı tarafın açtığı davanın haksız ve hukuki dayaktan yoksun olduğunu, yapılan tebligatın, TK ve elektronik tebligat yönetmeliği ve Aliağa İşletme Yöneticiliğini Şube Vasfı olmaması ve tebligat almaya yetkili bulunmaması nedeniyle usulsüz olduğundan işbu cevap dilekçelerinin süresinde olduğunu, şirketlerinin ticaret sicil adresinin '....Caddesi No:... .../....' olduğunu, dava dilekçesinin şube vasfı olmayan ve temsil yetkisi bulunmayan Aliağa İlçe Yöneticiliğine tebliğinin usulsüz olduğunu,Ticaret Sicil Gazetesine göre şirketlerinin adresinin '....

Cad.

No:... .../.... olması nedeni ile söz konusu tebligatın usulsüz olduğunu, davacının tacir olması ve aboneliğinin 'ticarethane' abone grubu olması nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemeleri'nde açılması gerekirken Asliye Hukuk Mahkemesinde açarak görevsiz mahkemede dava açıldığını, davanın yasada öngörülen zamanaşımı ve hak düşürücü süre içinde açılmadığından davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden de reddi gerektiğini, davacı tarafın kaçak elektrik kullandığı tutanak ve fotoğraflarla sabit olduğunu, davacı tarafa ait 23157499 nolu tesisatın bulunduğu ....

Mah..../.... adresine şirketin kaçak elektrik tespit ekiplerince yapılan kontrolde sayaç, sayaca şok müdahalesi şüphesi nedeniyle 26/03/2021 tarihinde değiştirildiğini ve 02.04.2021 tarihinde Sayaç Atölyesi Testi, Üretici Firma ve Bilim, Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü onayıyla 23157499 seri numaralı sayaca elektroşok cihazı ile manyetik alana maruz bırakmak suretiyle sayacın doğru değer kaydetmesinin engellendiğini ve bu suretle kaçak elektrik kullanıldığının tespit edilerek Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği(EPTHY) gereği K/063988 seri numaralı tutanağın tanzim edildiğini,

davacı tarafın kaçak elektrik kullanımına istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereği tahakkuk eden 396.794,78 TL'lik faturanın yeniden değerlendirildiğini ve itirazlar doğrultusunda yeniden hesaplama yapılmasına karar verildiğini, şirketin yeni bir yazılım programı olan SAP yazılım programına geçmiş olması nedeniyle henüz yeni faturayla ilgili sürecin tamamlanamadığını, yeni fatura oluşturulduğunda davanın bir kısım miktar yönünden konusuz kalabileceğini,

diğer yandan hesaplamaya ilişkin 30.000 watt proje gücünün %60'ı üzerinden (18.000 watt) üzerinden 26.12.2020 ile 26/03/2021 tarihleri arasına 90 gün 34.020 kwh kaçak tüketimi, 31/03/2020 ile 26/12/2020 tarihleri arasına 270 gün 102.060 kwh kaçağa bağlı ek(tüketimler tenzil edilmek suretiyle) tüketim gerektiğinin tespit edildiğini belirterek; görevsizlik kararı verilmesine, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna, davanın reddine ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAİREMİZ KALDIRMA KARARINDA ÖZETLE.

Davacının takibe dayanak faturaya itirazı sonucu faturanın iptal edildiği ancak 61.101,45-TL' lik bedel yönünden yeni fatura tanzim edildiği, yeni tanzim edilen faturanın da aynı iş bu davaya konu döneme ilişkin olup bu faturanın iptali için davacının Karşıyaka Asliye Ticaret mahkemesinin 2022/611-Esas dosyası üzerinden dava açtığı, dolayısıyla takibe dayanak faturadaki tahakkuk edilen bedelin tamamının davalı kurumca iptal edilmediği, yeni fatura açısından açılan davanın bizatihi bu davayı da doğrudan ilgilendirdiği dikkate alınarak.

Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/611 Esas sayılı dosyasının akıbetini sorularak, derdest olduğu takdirde iş bu dava dosyasıyla birleştirilerek tanzim edilen fatura bedelinden dolayı davalının borçlu olup olmadığı varsa borç miktarı hususunda rapor aldırılarak 6100 sayılı HMK 331. maddesi uyarınca iptal edilen kısım yönünden şimdiki gibi yönünden konusuz kalmakla karar verilmesine yer olmadığına ve dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumuna göre yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi,

iptal edilmeyen kısım yönünden de alınacak rapor doğrultusunda karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olduğundan davalının istinaf talebinin 6100 sayılı HMK 353-1-a-6 maddesi uyarınca kabulü gerekmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; Asıl dosyada; dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen 2025/46 E ve 2025/32 K sayılı dosyası bakımından;davacının Menfi Tespit talebinin kabulü ile, Davacının İzmir 26. İcra müdürlüğünün 2023/4508 esas sayılı icra takibi ve takibe konu fatura borcundan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının istirdat talebinin kabulü ile, davacı tarafından İzmir 26. İcra Müdürlüğünün 2023/4508 esas sayılı dosyasına 29.05.2023 tarihinde ödenen 85.800,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair karar verilmiştir.

İSTİNAF TALEBİNDE BULUNAN

Asıl ve birleşende davalı vekili istinaf talebinde bulunmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Asıl ve birleşende davalı avukatı tarafından verilen istinaf kanun yoluna başvuru dilekçesinde özetle;

- davadaki iptal edilen fatura ve yeni tahakkuk eden faturanın, farklı bir kaçak tespitinden ve uyuşmazlıktan değil, aynı kaçak tespitinden ortaya çıktığını, itiraz üzerine sadece faturanın miktarı değişmiş ve mevzuat gereği yeni bir fatura olarak düzenlendiğini, 396.794,78-TL'lik işbu uyuşmazlığın 335.693,33-TL'lik kısmına ilişkin uyuşmazlığın konusuz kaldığını,

-61.101,45-TL'lik miktar üzerinden davaya devam edilmesi gerektiğini,

-davacı tarafın itiraz sonucu makul bir süre beklemeksizin işbu davayı açmış olması nedeniyle davanın açılmış olmasına şirketin sebebiyet vermediğini,

- davacı tarafından ölçü devresine müdahale edilmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının sabit olduğunu,

-Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 47. Maddesi gereği davacı tarafından mezbur faturanın şirkete ödenmesi gerektiğini, Nitekim şirket tarafından düzenlenen yeni fatura bedeli davacı yanca şirkete ödendiğini,

-davacının kullanımındaki tesisatta da 21.01.2020, 07.01.2020, 31.12.2019 tarihlerinde 3 kez sayaç değişikliği yapılmış olması ve sayaçların arızalı raporlanmış olması, kaçak tespiti öncesinde de sayaçlarda da şok cihazının kullanıldığını,

-hesaplama Yönetmeliğe uygun olarak 90 gün kaçak, 270 gün kaçağa bağlı ek tahakkuk olarak 12 ay üzerinden hesaplama yapıldığını, okuma sırasında tespit edilebilecek nitelikte bir kaçak olmaması nedeniyle 90 gün kaçak tahakkuku yapıldığını, kaçak tespit edilen sayaç dışında, önceki sayaçlarda da tespit edilen arızalar, önceki sayaçlarda da kaçak kullanım olduğunu göstermekte olduğundan 270 gün ek tahakkuk hesaplanarak, 61.101,45-TL kaçak kullanım faturası ilgili EPTHY hükümlerine uygun olarak düzenlendiğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Asıl dosyada dava,kaçak elektrik kullanımı nedeni ile düzenlenen faturalardan dolayı borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davası , Birleştirilen dosya dava , kaçak tutanağına dayalı olarak yapılan tahakkuk nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti, ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir.

Birleştirilen 2025/46 Esas - 2025/32 Karar sayılı dosyasında uyuşmazlık; tarafların anlaşamadıkları ve çözülmesi gerekin hususların dava konusunun mahkememizin 2021/792 esas sayılı dosyasındaki dava konusu ile aynı olup olmadığı, derdestliğin mevcut olup olmadığı, davacının davalıya borçlu olup olmadığı, borçlu ise bu borcun ne kadar olduğu, hususlarında olduğu görülmüştür.

Yerel mahkemece Asıl ve birleşen dosyalarda ayrı ayrı bilirkişiler raporu alınmıştır.

Asıl dosyada bilirkişi .... tarafından sunulan 01/10/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda, davacının şok cihazı ile sayaca müdahale ederek, sayacın doğru değer kaydetmesini engellediği ve bu şekilde kaçak elektrik kullandığı yönündeki ...

A.Ş. tutanağının ve tespitinin doğru bulgu ve belgelere dayanmadığı, davacının incelenen tüketim kayıtlarının bu kaçak elektrik kullanımını doğrulamadığı, dolayısıyla davacının ....A.Ş. tarafından tahakkuk ettirilen 396.794,78 TL tutarlı kaçak elektrik faturası nedeniyle davalı ... şirketine borçlu olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Asıl dosyada ise davalı vekili 31/10/2022 uyap tanzim tarihli dilekçesi ile Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/611 E. Sayılı ile ayrı bir dava ikame ettiğini 396.794,78-TL'lik işbu uyuşmazlığın 335.693,33-TL'lik kısmına ilişkin uyuşmazlığın konusuz kaldığını bildirmiştir.

Davanın taraflarının aynı olduğu, aralarındaki fiili ve hukuki irtibat bulunduğu anlaşıldığından istinaf ilamı doğrultusunda her iki dosyanın yerel mahkemece dairemiz ve İzmir 21. Hukuk dairesi kararları doğrultusunda birleştirilmesine karar verilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.

Asıl dosyada davalı idarenin 396.794,78 TL bedelli fatura tanzim ettiği sonrasında itirazı sonucunda 396.794,78 TL bedelli fatura yerine 61.101,45 TL bedelli yeni bir fatura tanzim ettiği asıl davada 335.693,33 TL' lik uyuşmazlığın konusuz kaldığı açık olduğundan ve dava açılmasına da davalı kurum sebebiyet verdiğinden yargılama giderleri ve vekalet ücreti bu bedel üzerinden hesap edilmiştir.

Birleşen 2025/46 E ve 2025/32 K sayılı dosyasında delillerin toplandığı bilirkişilerden rapor alındığı mevcut tüm delil ve belgeler ile heyet raporu doğrultusunda tesisat endeks dökümüne göre, davacının kaçak tutanağından önceki dönemdeki elektrik kullanımları ile sonraki dönemdeki elektrik kullanımları arasında göze çarpan ve açıklaması zor bir farklılığın bulunmadığı, sayacın reset olmasına neden olabilecek şok cihazının ne ölçüde kaçak/eksik ölçüm yaptırdığına dair dosyada bilgi bulunmadığı,

dolayısıyla davalının tespitinin doğru bulgu ve belgelere dayandıramadığı hususları ile davacının tutanak içeriğinde belirtildiği şekilde kaçak elektrik kullandığının ispatlanamadığının anlaşıldığı ,davacıdan kayıp-kaçak bedeli ve gecikme zammı olarak haksız tahsil edilen ve davanın tamamen ıslah suretiyle talep edilen 85.800,00-TL'nin davalıdan tahsiline yönelik verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan asıl ve birleşen dosyaya yönelik bildirilen tüm istinaf taleplerinin esastan reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.