İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1100 K.2024/2302

İflas İdaresi Üyeleri tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

MAHKEMECE

"...,Talep, İİK'nun 254.maddesi hükmüne göre açılmış iflasın kapatılmasına ilişkindir. Çözülmesi gereken sorun, iflas işlemlerin usule ve kanuna uygun yürütülerek tamamlanıp tamamlanmadığı noktasındadır.

Toplanan deliller doğrultusunda mahkememizce 12/10/2022 gün 2022/361E-662 K ile "İflasın kapatılması talebinin reddine, tasfiye işlemleri tamamlanmadığından dosyanın iflas müdürlüğüne iadesine," karar verilmiş, müflis şirket iflas idaresinin istinaf işlemi üzerine İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi'nin 13/04/2023 gün 2023/414 E-763 K ile "...Somut olayda, iflasın kapatılması istemli son raporun, yukarıda açıklanan vasıfları haiz olmayıp, soyut olması ve özellikle aciz vesikalarının verilmediği, verildiyse hangi alacaklıya ne miktar için aciz vesikası düzenlendiği, varsa makbuzların eklenmediği,

gerekli açıklamaları tam olarak içermediğinden mahkemece, anılan rapordaki hata ve noksanlarla ilgili İİK'nın 254/2 maddesi uyarınca icra mahkemesine haber verilmesi gerekirken ayrıca hükme esas alınan bilirkişi heyet raporunda belirtilen eksiklikler ve hatalar ile ilgili olarak bilirkişi raporu iflas idaresine tebliğ edilmeden,

bu hususlarda iflas idaresinin gerekli izahatları yapmaları sağlanmadan ve iflas idaresinin istinaf dilekçesinde belirtilen itirazları ve sundukları aciz belgeleri ile diğer belgelerde dikkate alınarak iflas dosyası üzerinde ayrıntılı inceleme ve değerlendirme yapılmadan eksik inceleme ve yetersiz bilirkişi heyet raporuna dayalı olarak yukarıda yazılı gerekçe ile davanın doğrudan reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, doğru görülmemiştir..." düşüncesiyle mahkememiz kararını kaldırmıştır.

İstinaf sonrası dosya yeniden esasa kaydedilmiş ve yargılamaya devam edilmiştir.

İstinaf kararı çerçevesinde emekli icra iflas müdürü ..., muhasebe uzmanı ..., icra iflas hukuku öğretim üyesi ... imzalı 25/08/2023 ve 23/02/2024 uyap tanzim tarihli ek raporlar alınmış, Aliağa C.Başsavcılığının 2015/580 soruşturma nolu evrakı celp edilmiştir.

Tüm dosya içeriği, alacaklı ... A.Ş. vekilinin dilekçesinin, ...-...-... imzalı kök rapor ve ek raporların bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda:

İflas tasfiyesi sürecinde iflas masasına toplan 78.712.880,7l TL alacak kaydı yaptırıldığı alacak kayıtlarından 76.027.959,19 TL miktarının kabul edildiği, 2.684.921,52 TL alacak kaydının red edildiği, alacak kayıtlarının tespitinde uzman bilirkişilerden istifade edildiği iflas idaresince incelettirildiği bilirkişi raporlarının iflas dosyasında mevcut olduğu ek alacak kaydı veren alacaklılar için de ek sıra cetveli tanzim edildiği 39.341.459,50 TL alacağın tamamının kabul edildiği,

Müflis şirket iflas İdaresi tarafından Aliağa İcra İflas Dairesi 2012/3 İflas dosyasında vergi ödevlerinin yerine getirilmesi tasfiye bilançosunun hazırlanarak tasfiyeye ilişkin defterlerin tutulması hususunda mali müşavir ...’ün görevlendirildiği, tasfiye halinde müflis ... A.Ş. beyannamelerinin düzenli olarak verildiği,

Şirketin iflasından itibaren 2 yıl geriye dönük tüm adresleri ve yetkililerinin isim ve adresleri için ...nden gelen adreslere yazıldığı, müflis şirketin ticari defterlerinin tedarik edilemediği, iflas masasının elinde bulunan bilgiler ile iflas işlemlerinin yürütüldüğü,

Müflis şirketin İzmir ... Yolu ....Km de bulunan ... Köyü ... ada ... parsel sayılı taşınmazda bulunan demir çelik fabrika binasında menkul emvallerin tespitinin yapıldığı 01/05/2013 tarihinde fabrika binasında bulunan bütün menkul emvalin tek tek numaralandırılarak binada bulunan menkullerinin hangilerinin rehinli olduğu incelemesinin iflas idaresince yapıldığı; müflis şirketin fabrika binasının bulunduğu alanın 44.287,11 m2 olarak değerlendirilmesinin yapıldığı, müflis şirketin mahcuz fabrika binasının kıymet takdirinin kesinleşmesini müteakip müflis şirket fabrika binasının 25.09.2013 tarihinde yapılan ilk satışta 8.835.000,00 TL bedel ile üçüncü şahıs ... A.Ş. ne satıldığı ve bilahare kesinleştiği,

Ayrıca müflis şirketin ... ili ... İlçesi ... Köyü ... parsel ... numaralı bağımsız bölümden oluşan taşınmaz malının Dörtyol İcra Müdürlüğü tarafından 2014/9 talimat sayılı dosyasında 87.000,00 TL bedel ile üçüncü şahıs ... Ltd. Şti.ne satıldığı, kanuni kesintilerden sonra satış bedelinin masaya intikalinin sağlandığı,

İflas idaresi tarafından müflise ait ... İli ... Mahallesi ... ada ... parselde kain ana taşınmazda bulunan 5 adet iş yerinin 200.000,00 TL bedelle satıldığı ve satış bedellerinin iflas masasına alacak kaydedildiği,

İflas idaresi tarafından yapılan menkul ve gayrimenkullerin paraya dönüştürülmesinde elde edilen toplam 11.264.616,20 TL miktarın 09.08.2017 tarihinde nemalandırıldığı, tahsil edilen alacak olarak masa kayıtlarına işlendiği,

Masraf ve elde edilen ve paylaştırmaya tabi tutulan tahsilatlar toplamının 13.459.181,04 TL, kesinleşen paylaştırma raporları ışında paylaştırmaya alacak toplamının 11.264.616,20 TL olduğu, bakiye 2.194.564,84 TL'nin 1.740,08 TL'lik bölümünün Aliağa İcra İflas Müdürlüğü'nün 2022/3 İflas sayılı dosyasının bakiye tahsilat miktarını 2.192.824,76 TL'lik bölümünün aynı iflas dosyasının masrafları toplamını oluşturduğu,

İflas dosyasında alacak kaydı yaptıran ve alacağı kabul edilen alacaklılardan yazışma ve tebliğ masraflarının alınmadığı, paraların paylaştırılması, sıra cetvelinin hazırlanması sırasında da tebliğ masrafların ayrılmadığı, iflas dosyasında alacağı kabul edilen alacaklılara bir karar olan aciz belgelerinin İflas İdaresi Yönetmeliğinin 10/s maddesi gereği tebliğ edilmediği, alacağı kabul edilen alacaklıların başvurularında aciz belgeleri alabilmeleri için aciz belgelerinin uyap sisteminde kaydedilmediği ve aciz belgelerini korumakla görevli icra dairesine de gönderilmediği, dosyaya sunulan aciz belgelerinin kapanış raporu tarihinden sonra düzenlendiği,

Müflis şirketin ticari defterlerinin iflas masası tarafından tedarikine çalışıldığı, bu bağlamda ticari defter kayıt ve belgelerin teslim edilmemesi eylemi ile ilgili olarak Aliağa C.Başsavcılığınca yürütülen 2015/580 soruşturma sayılı dosyada 15/06/2020 gün 2020/2040 karar no ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, kararın tebliğe çıkmadığı için kesinleşmediği, iflas idaresi memurlarının kararın tebliğ ve itiraz yoluna başvuru için gereken işlemleri yapmadığı, sonuçta müflis şirkete ait ticari defter kayıt ve belgelerin tedarik edilmediği,

oysa müflis şirketin gerçek alacak ve borç durumunun tespitinin ticari defter kayıt ve belgeler ile mümkün olabileceği, ticari defter belge ve kayıtsız gerçekleştirilen tasfiyenin müflis için oldukça olumsuz sonuçlar doğuracağı, özellikle gerçek alacaklılar ve hak sahipleri zararına muvazaalı borçlar ve alacaklar yaratabileceği;

bu nedenle İİK'nun 209, 210/3, 310/7, 337.madde hükümlerinin kamilen uygulanmasının sağlanması ve gerektiğinde TCK'nun 161.madde hükmünün uygulanması için müflis şirket temsilci/temsilcileri hakkında şikayet yoluna başvurulması suretiyle müflis şirkete ait ticari defter kayıt ve belgelerin temininin gerçekleştirilmesi ve bu ticari defter kayıt ve belgelere göre tasfiyenin yürütülmesi gerektiği,

Kaldı ki, mevcut hale göre müflisin BA ve BS formları, bankalardaki ilgili dönem ekstreleri, defterleri tutan serbest muhasebeci mali müşavirin muhasebe programı, yeminli mali müşavir ve bağımsız denetçiler nezdindeki muhasebe kayıt ve mizanları, ...'un muhasebe programı olan "..." web tabanlı kayıtlarının temin edilme imkanları araştırılıp temin edilmeleri halinde dahi gerçek alacak borç durumunun tespitinin mümkün olabileceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, ticari defter kayıt ve belgelerle ve/veya yukarıda açıklanan temin edilecek diğer kayıt ve belgeler ile gerçek alacak borç durumunun tespiti yapılmaksızın, kapanış raporundan önce aciz vesikası düzenlenmeksizin iflas tasfiye işleminin yürütülmesinin usule ve kanuna uygun olmadığı anlaşıldığından iflasın kapatılması talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir," gerekçesi ile;

"Yukarıda açıklanan nedenlere, kararın dayandığı yasal gerekçeye, dosyadaki delillere ve heyetin taktirine göre:

İİK'nun 254'ncü madde hükmü uyarınca şirketin tasfiyesindeki eksik ve hataların Aliağa İcra Mahkemesine haber vermesine,

Hata ve eksikliklerin giderildiği hakkındaki icra mahkemesince gönderilecek yazıya kadar eldeki YARGILAMANIN ERTELENMESİNE,," şeklinde karar verilmiştir.

Mahkeme kararına karşı iflas idaresi üyeleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İflas İdaresi Üyeleri istinaf dilekçesinde özetle. Yerel mahkemenin, gerekçe alacağı kabul edilen alacaklıların başvurularında aciz belgeleri alabilmeleri için aciz belgelerinin uyap sisteminde kaydedilmediği ve aciz belgelerini korumakla görevli icra dairesine de gönderilmediği, dosyaya sunulan aciz belgelerinin kapanış raporu tarihinden sonra düzenlendiği,

tespitinin hatalı olduğunu, dava dosyasına Aliağa İflas Müdürlüğüne Uyap üzerinden gönderilen kapanış raporu ile birlikte, aciz vesikalarının da sisteme yüklendiği ve mahkeme'ye gönderildiğinin beyan edildiğini, Aliağa İflas Müdürlüğü tarafından kapanış raporu ile aciz vesikalarının dava dosyasına gönderildiğini, taraflarınca bu durumun tespiti için, Aliağa İflas Müdürlüğünden yazı talep edildiğini, İflas Müdürlüğü tarafından hazırlanan yazıda;

aciz vesikalarının e-imzalı olarak 20.06.2022 tarihinde iflas dosyasına uyap üzerinden gönderildiği , aciz vesikalarının uyap üzerinden dosyada kayıtlı olduğu ve kapanış raporu ile beraber Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesine gönderildiğinin yazıldığını, yerel Mahkeme tarafından aciz vesikaları yönünden kabul gerekçesinin hatalı olup incelemenin eksik yapıldığını, müflis şirkete ait tasfiyeye konu mal varlığının kalmadığını, satışlardan elden edilen paraların dağıtım cetvelleri ile alacaklılara dağıtıldığını, alacağını alamayan her alacaklı yönünden aciz vesikasının düzenlendiğini,

müflis şirket yetkililerine "TİCARİ DEFTER VE BELGELERİ İBRAZ ETMELERİ İÇİN" muhtıra çıkartıldığını, Defter ve belgelerin teslim edilmemesi üzerine de, şirket yetkilileri hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, taraflarınca bilinen adrese yapılan tebligat neticesinde müflis şirket yetkilisine ulaşılamamış olup, müflis şirketin ticari defterlerinin iflas masası tarafından tedarikine çalışıldığı, şirket yetkililerine tebligat yapıldığı ancak buna rağmen defter ve belgelerin teslim edilmediği, bu doğrultuda savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu,

İİK. madde 209 " Müflis defter tutulurken bulunarak mallarını iflas dairesine göstermeğe ve emrine hazır bulundurmağa mecburdur." hükmü gereği, ticari defterlerin teslimine ilişkin sorumluluğun müflis şirket yetkililerinde bulunduğunu, ticari defter ve belgeleri temin edilemeyen Müflis şirketin B/A , B/S leri üzerinden işlem yapılmasının hukuken mümkün olmadığını, kaldı ki, müflis şirkete ait başkaca mal varlığına ulaşılması halinde İİK nun 255. maddesine göre, iflas kapandıktan sonra,

tasfiyeden harç kalmış bir mal bulunduğu haber alınırsa, iflas dairesi o mala vaziyet edip sattıktan sonra başka bir merasime hacet kalmaksızın bedelini eksik alan alacaklılara sıralarına göre dağıtma imkanının her daim mümkün olduğunu beyanla ve açıkladıkları diğer nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak iflas tasfiyesinin tüm gerekleri ile yerine getirildigi sabit olduğundan iflasın kapatılmasına karar verilmesini istinaf başvuru sebebi olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 254. maddesi gereğince iflasın kapatılması istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

İflas idaresinin Ticaret Mahkemesinden iflasın kapanmasına karar verilmesini isteyebilmesi için iflasın tasfiyesini bitirmiş olması gerekir.

İflasın kapanması müessesesini düzenleyen İİK'nın “Nihai rapor ve kapanma kararı” başlıklı 254. maddesi; “ Paralar dağıtıldıktan sonra idare iflasa hükmeden mahkemeye son bir rapor verir.

Mahkeme iflasın idaresinde hata ve noksan görürse icra mahkemesine bundan haber verir.

Mahkeme, tasfiyenin bittiğini anladıktan sonra kapanma kararı verir.

(Ek fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./15.mad) İflâsın kapanması hakkında verilen hükme karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. İstinaf ve temyiz incelemeleri, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre yapılır. İflas dairesi kapanmayı ilan eder.” hükmünü içermektedir.

İflas idaresinin vereceği son raporda, iflas tasfiyesinin yapılış şekli hakkında bilgi verilmelidir. Bu bağlamda masaya ait mal ve hakların satılmış olduğu, masa ile ilgili davaların sonuçlandığı, masadaki paraların alacaklılara dağıtıldığı, alacağını tamamen almamış olan iflas alacaklılarına ne miktar için aciz belgesi verildiği ve varsa İİK'nın 250. maddesi gereği bankaya depo edilen paraların miktar ve yeri hakkında bilgi verilmesi gerekmektedir.

Ayrıca son rapora, iflas tasfiyesine ilişkin bütün dosya ve belgelerin ve alacaklılara ödenen iflas payları için onlardan alınan makbuzların eklenmesi gerekir. İlk Derece Mahkemesi, müflis ve alacaklıları çağırıp dinledikten ve son rapor ve eklerini inceledikten sonra iflasın tasfiyesinde hata ve noksan görürse İİK'nın 254/2. maddesi gereği durumu icra mahkemesine bildirir.

Bunun üzerine icra mahkemesi bu hata ve noksanların giderilmesi için gerekli tedbirleri almasını iflas idaresinden ister. İlk Derece Mahkemesi ise, hata ve noksanların giderildiği hakkındaki icra mahkemesi yazısına kadar iflasın kapanması kararını erteler. İcra Mahkemesi, hata ve eksiklikleri iflas idaresine tamamlattırdıktan sonra durumu Ticaret Mahkemesine bildirir ve Ticaret Mahkemesi de hata ve eksikliklerin giderildiğini görünce, iflasın kapanmasına karar verir.

İlk Derece Mahkemesi son rapor üzerine yapacağı inceleme sonucunda iflas tasfiyesinin kanun hükümlerine uygun yapılıp bitirildiğini tespit ederse İİK'nın 254/3. maddesi gereği iflasın kapanmasına karar verir. (Bkz. İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Prof. Dr. Kuru, B., 2. Baskı, Ankara-2013, sy. 1374-1375 )

6100 sayılı HMK’nın 341/1 maddesine göre, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı” istinaf yoluna başvurulabilir.341/5 maddesine göre de "İlk derece mahkemelerinin diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtaya başvurulabileceği belirtilmiş olup da bölge adliye mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, bölge adliye mahkemelerine başvurulabilir."

Yukarıdaki açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu olayda, ilk derece mahkemesince verilen ve istinaf istemine konu edilen karar, İİK'nın 254/4. maddesi kapsamında iflasın kapanması hakkında nihai karar niteliğinde olmayıp İİK'nın 254/2. maddesi uyarınca hata ve eksikliklerin giderildiği hakkındaki icra mahkemesince gönderilecek yazıya kadar yargılamanın ertelenmesi mahiyetinde olduğundan karara karşı istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulamaz.

Bu itibarla, iflas idaresinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341. ve 352. maddeleri uyarınca usulden reddine karar verilmiştir.