İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1304 K.2024/1653

Davacı tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla; inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirket ile karşı taraf arasında tomruk ve kereste satımı sonrasında 30/05/2024 düzenlenme tarihli 1.753.288,20-TL bedelli faturada yer alan malların karşı tarafa ait iş yerinde, farklı tarihlerde şirket temsilcisi ... imzasına teslim edildiğini, fatura e-arşiv fatura olarak karşı tarafın ticari defter kayıtlarına girdiğini, müvekkili tarafından karşı taraf şirketin borçlandığı ve mal kaçırma kastıyla hareket ederek hakkında icra takibi yapıldığını, Isparta İcra Dairesi'nin 2024/8994 esas sayılı dosyasında alacaklısı ... adına 10/01/2024 tarihli, 10/02/2024, 10/03/2024/,

10/04/2024 ve 10/05/2024 ödeme tarihli 250.000,00'şer TL'den güncel borcunun 1.422.481,69-TL olarak karşı taraf şirketin borçlandığını ve akabinde takip kesinleşir kesinleşmez Nazilli İcra Müdürlüğü'nün 2024/818 talimat sayılı dosyasından 08/07/2024 tarihinde fiili hacze çıkıldığını, dosyada başkaca haciz işleminin yapılmadığını, müvekkili şirkete ait fatura dışında teslim edilen malların da haczedilmesi sebebiyle yaptıkları istihkak iddiası sonucunda anlaşıldığını, yapılan icra takibinin muvazaalı olduğunu ve müvekkilinden mal kaçırma kastıyla yapıldığını,

senetlerin vadeleri farklı olmasına rağmen hepsinin aynı tarihte icraya konması ve karşı taraf ticari şirketin şahsa müvekkili şirketin alacağı ile aynı tutarda borçlandığını, şirketin şahsa yüklü bir miktarda borçlanmasının mal alışverişi olmaksızın mümkün olmayacağını, mal kaçırma çabasına da girdiğini öğrendiklerini tüm bu nedenlerle borca yetecek miktarda borçlunun tanışır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına öncelikle teminatsız, aksi kanaatte ise makul oranda belirlenecek teminat karşılığı ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece "... İİK.'nun 257/1. maddesi gereğince rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK.'nın 258. maddesine göre de alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermesi zorunludur.

Dosyaya talep eden vekilince sunulan belgeler nazara alındığında, taraflar arasındaki alacağın varlığına sebep teşkil eden faturanın alacağın varlığı ve miktarının ihtilaflı olduğu, yargılamaya muhtaç olduğu, talep dilekçesi ve eklerinin ihtiyati haciz kararı verilmesi için gerekli olan yaklaşık ispat ölçüsü sağlayacak nitelikte olmadığı anlaşıldığı" gerekçesiyle, "İhtiyati haciz taleplerin REDDİNE" karar verilmiştir.

İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ

İhtiyati Haciz Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçluya teslim edilen mallara ilişkin ... imzalı teslim tutanakları ile borcun nevine ilişkin nakliye müzekkereleri sunulduğu, ayrıca borcun içeriğine ilişkin tonajların da nakliye müzekkerelerinde belirtildiği, üçüncü şahıslar tarafından borçlu şirketin borçlandığı ve müvekkili şirketten mal kaçırma kastıyla hareket ederek hakkında icra takibi yapıldığı,

Isparta İcra Dairesi'nin 2024/8994 E. sayılı dosyasında alacaklısı ... adına 10/01/2024 tarihli 10/02/2024, 10/03/2024, 10/04/2024 ve 10/05/2024 ödeme tarihli 250.000,00 'er TL. den güncel borcu 1.422.481,69 TL. olarak borçlu şirketin borçlandığı ve akabinde takip kesinleşir kesinleşmez Nazilli İcra Dairesi 2024/818 Tal. sayılı dosyasından 08/07/2024 tarihinde fiili hacze çıkıldığı, ancak dosyada başkaca haciz işleminin yapılmadığı, bu durumun ise iş yerinde bulunan müvekkili şirkete ait fatura dışında teslim edilen malların da haczedilmesi sebebiyle yapmış olduğu istihkak iddiası sonucunda anlaşıldığı,

yapılan icra takibinin muvazaalı olduğu ve müvekkilinden mal kaçırma kastıyla yapıldığı, zira senetlerin vadeleri farklı olmasına rağmen hepsinin aynı tarihte icraya konması ve borçlu ticari şirketin şahsa müvekkil şirketin alacağı ile aynı tutarda borçlanmış olması,

borçlu şirketin şahsa yüklü bir miktarda borçlanmasının mal alışverişi olmaksızın mümkün olamayacağı, yine icra dosyası kesinleşince şirket hesaplarının ve taşınır taşınmaz mal varlığının dahi icra dosyasında sorgulanmadan doğrudan fiili hacze çıkılması da borçlu şirket ile ...'in anlaşarak müvekkilinden mal kaçırma iradesinde bulunduklarını, borçlu ve üçüncü kişi hakkında Nazilli Cumhuriyet Başsavcılığı 2024/8840 Sor. nolu dosyasında nitelikli dolandırıcılık ve yedindeki malı zayi etme suçlarından suç duyurusu yapılmış ise de, gelinen aşama itibariyle borçlu haczedilen malları da kullandığını,

bunun önüne geçmek ve alacağımızın akamete uğramaması adına ihtiyati haciz yoluna başvurduklarını, hal böyle olunca borçlu şirketin an itibariyle müvekkiline borcunu ödemediği gibi, haricen yaptıkları istihbari çalışma sonucunda mallarını kaçırma çabası içerisinde olduğu, hakkında başkaca hacizlerin de bulunabileceği tespit edildiği, zira borçlu şirket müvekkiline ait kendine teslim edilmemiş malları da haczettirdiği gibi, yapılacak başkaca hacizlerle müvekkili şirketin alacağına kavuşma imkanı kalmayacağını, kaldırılarak borçlu ...

Ltd. Şti. unvanlı şirketin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep: İlk Derece Mahkemesince verilen ihtiyati haciz talebinin reddine dair kararın kaldırılarak, talep gibi ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkindir.

HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf incelemesi istinafa başvuran vekilinin dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlarda res'en gözetilerek yapılmıştır.

İcra iflâs hukukundaki ihtiyati haciz müessesi, medenî usul hukukundaki ihtiyati tedbir ve idare hukukundaki yürütmenin durdurulması müesseseleri gibi bir geçici hukuki koruma önlemidir.

İhtiyati haciz isteyen vekilinin ileri sürdüğü vakıalar, dilekçesine eklediği deliller ve ihtiyati haciz istemi dilekçesindeki ifadeleri değerlendirildiğinde; söz konusu talebin, İcra ve İflâs Kanunu'nun ihtiyati haczi düzenleyen İİK’nın 257’nci maddesine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu hükümde ihtiyati haciz talebine ilişkin iki hukukî sebep yer almaktadır. Birincisi, vadesi gelmiş (muaccel) bir para borcunun ödenmemesi hâlinde uygulanması gereken İİK’nın 257/I hükmüdür. İkincisi ise vadesi gelmemiş (müeccel) bir alacak için öngörülen İİK’nın 257/II’deki kuraldır. Bu iki kuralın yanı sıra ispat yüküne ilişkin İİK’nın 258’inci maddesi de somut olay açısından önemlidir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257’nci maddesinin 1’nci fıkrası uyarınca “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hükme göre, bir para alacağının vadesinin gelmesi hâlinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 257’nci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca “Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1 - Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2 - Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa”. Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258’inci maddenin 1’nci fıkrası uyarınca, “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur….” Bu hükme göre, alacaklı alacağının varlığı ile birlikte alacağın vadesinin geldiği veya alacağının vadesi gelmemişse, İİK’nın 257/II hükmündeki sebeplerin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermek zorundadır. Daha açık bir anlatımla sadece alacağın varlığı, ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli veya tek şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.

İhtiyati haciz talep eden davacı vekilinin dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, davacı şirket, ihtiyati haciz istemini bir adet faturaya dayandırmış ve talep dilekçesi ekinde ihtiyati haciz istemine dayanak 30/05/2024 tarih ve KDV dahil 1.753.288,20 TL bedelli içeriğinde mal ve hizmet olarak çeşitli miktar ve fiyatlarda tomruk ve kereste gösterilen faturanın bir suretiyle ekinde fatura içeriğindeki kerestelere ilişkin olarak aleyhine ihtiyati haciz istenilen şirketin yetkilisi olduğu iddia edilen ... isimli kişiye teslim edildiğine dair iki adet teslim belgesi ve bir kısım nakliye tezkerelerinin suretlerini sunmuştur.

İhtiyati haciz istemine dayanak 30/05/2024 tarihli fatura içeriğinin incelenmesinden tomruk ve kereste olarak gösterilmek üzere 9 ayrı mal grubu üzerinden ayrı ayrı fiyatlandırma yapıldığı görülmüştür.

İş bu fatura ekinde dosyaya sunulan teslim alan olarak ... isim ve imzası bulunan 20/03/2024 tarihli belgede "Ekteki sipariş fişinde metrajları yazılı olan 23,305 m3 kereste, 20/03/2024 tarihinde Dalamanda bulunan ...'ya ait fabrikadan ...'a ait tıra yüklenerek Nazilli'de bulunan ...'e ait atölyeye teslim edilmiştir." ibaresinin bulunduğu ve ekinde 23.305 m3 miktar keresteye ilişkin ...- ... tarafından ...'a yönelik düzenlenen 20/03/2024 tarihli sipariş fişinin bulunduğu, iş bu sipariş fişinin alt kısmında teslim alan bölümünde "..." isim ve imzası bulunduğu,

teslim belgesi ve sipariş fişindeki 23.305 m3 miktarında kerestenin, ihtiyati hacze konu faturanın 4.sırasında yer alan kereste miktarı ile uyuştuğu, bu şekilde ihtiyati haciz istemine konu faturanın 4.sırasında yer alan 23,305 m3 kereste karşılığının 116.525,00 TL ve bunun %20' sine denk gelen KDV 23.305,00 TL olmak üzere (116.525,00 TL + 23.305,00 TL=) 139.830,00 TL olarak gösterildiği görülmüştür.

Yine davacı tarafça sunulan teslim alan bölümünde "..." yazan 17/03/2024 tarihli belge içeriğinde "5x10x250 kereste 82.5 m3, 20x20x300 kereste 29,00 m3, yukarıda metrajları yazılı olan keresteler 17/03/2024 tarihinde ...'ın fabrikasından ...'a ait 3 tıra yüklenerek Nazilli'de bulunan ...'e ait atölyeye indirilip teslim edilmiştir." ibaresi bulunduğu, teslim belgesindeki bu belgedeki toplam kereste miktarının (82.5 m3 + 29 m3 =)111.5 m3 olduğu,

111.5 m3 miktarındaki kerestenin, ihtiyati haciz istemine konu faturanın 3.sırasında yer alan kereste miktarı ile uyuştuğu, ihtiyati haciz istemine konu faturanın 3.sırasında yer alan 111.5 m3 kereste karşılığının 557.500,00 TL ve bunun %20'sine denk gelen KDV'si 111.500,00 TL olmak üzere (557.500,00 TL + 111.500,00 TL=) 669.000,00 TL olarak gösterildiği görülmüştür.

Yukarıda anlatılan gerekçelerle dosya kapsamına sunulan deliller kapsamında ihtiyati haciz istemine konu faturanın 3. ve 4. sırasında yer alan toplam (669.000,00 TL + 139.830,00 TL =) 808.830,00 TL açısından İİK 257. ve devamı maddeleri gereğince koşulları oluştuğundan bu tutar açısından ihtiyati haciz kararı verilmesi gerekirken ihtiyati haciz talep eden tarafın ihtiyati haciz isteminin tamamen reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

HMK'nın 353/1-b-2 maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına gerek duyulmadığı takdirde düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verileceği öngörülmüştür.

Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davalı vekilinin istinaf istemlerinin kabulü ile kararın kaldırılarak davanın kabulüne dair HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ihtiyati haciz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine ilişkin hüküm kurulması gerekmiştir.