Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1304 K.2024/1278

Taraflar arasında görülen davada Gebze Tüketici Mahkemesi ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, vekil eden şirket ile imzalanan sözleşme ile kredi kartı aldığını, davalının borcunu aksattığını, davalıya bildirimde bulunulduğunu ancak yine ödeme yapılmadığını, Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2019/2284 esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz edildiğini, itiraz üzerine arabuluculuğa başvurduklarını, anlaşma gerçekleşmediğini, itirazın iptali ile %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Gebze Tüketici Mahkemesinin kararı;

"...Yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı banka ile davalı arasında Bankacılık İşlemleri Sözleşmesi akdedildiği, sözleşme kapsamında davalının kullanımına kredi kartı tahsis edildiği, sözleşmenin ekinde davalının sahibi olduğu Maya Hassas Kağıt Büro Malzemeleri İthalat İhracat Ltd.

Şti'nin vergi levhasının bulunduğu, kredi kartı ekstrelerinin davalının iş yerine gönderildiği, kredi kartı ekstre içeriklerinin davalının mesleki faaliyeti ile ilgili olduğu olduğu, kredi kartının davalı gerçek kişi tarafından mesleki amaçları için kullanıldığı anlaşıldığından taraflar arasındaki sözleşmenin tüketici işlemi mahiyetinde olmadığı kanaatine varılmaktadır.

Bu haliyle somut uyuşmazlığın genel mahkemelerde çözümlenip sonuçlandırılması gerekmekle, görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir.

Bu sebeplerle, davada mahkememizin görevli olmadığı kanaatine varılmakla, davaya bakmaya görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi olduğundan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddin, davada Mahkememizin görevli bulunmaması nedeniyle HMK madde 114/1-c ve 115/2 uyarınca davanın usulden reddine,..."şeklinde görevsizlik kararı verilmiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

"...Somut olayda hangi mahkemenin görevli olduğunun belirlenmesi için öncelikle taraflar arasındaki ilişkiyi saptamak gerekir. Eldeki davada; davalının tacir olup olmadığına ilişkin yapılan araştırmada İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen yazı cevabına göre davalının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunmadığı, Üsküdar Vergi Dairesi Müdürlüğü yazı cevabında ise davalının 1993-1995 yılları arasında mükellef kaydının bulunduğu,

söz konusu mükellefiyetinde davalının işletme esasına göre defter tuttuğu, davalının ortaklık bilgi sorgulamasında ise iki farklı şirkette ortaklığının bulunduğu belirtilmiş, bu yazı cevapları doğrultusunda Tüketici Mahkemesince görevli olmadığından bahisle davanın usulden reddine karar verilmiş ise de esasen gelen her iki yazı cevabında davalının tacir olmadığının anlaşıldığı, davalının bir şirkette ortaklığının bulunması halinin, yasal olarak davalının gerçek kişi tacir olması sonucunu doğurmayacağı, yazı cevapları ile davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan; uyuşmazlığın kaynağının banka kredi kartı kullanımından doğan alacağa dayalı olması sebebiyle ticari dava niteliğinde bulunmayan uyuşmazlıkta taraflar arasındaki hukuki ilişkinin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun kapsamında kaldığı ve davanın Tüketici Mahkemelerinde görülmesi gerektiği anlaşılmıştır. Göreve ilişkin usul kuralları HMK'nun 114/1-c maddesi uyarınca dava şartıdır.

Dava şartları kamu düzenindendir ve HMK'nun 115/1. maddesine göre de mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracak olup dava şartı yokluğu halinde HMK'nun 115/2.maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi,

davada HMK' nun 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 115/2. maddesi gereğince davanın usulden reddine, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde;Gebze Tüketici Mahkemesinin 09/03/2023 tarih ve 2021/517 Esas, 2023/178 Karar sayılı kararıyla verilen görevsizlik kararı nedeniyle, mahkeme ile Gebze Tüketici Mahkemesi arasında meydana gelen olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi için dava dosyasının İstinaf ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine,,.." şeklinde yetkisizlik kararı verilmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 634 sayılı kanun

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, Alacak (Hayat Sigortasından Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu 3.maddesine göre tüketici; ticari ve mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi: mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekalet, bankacılık vb.sözleşmelerde dahil olmak üzere her türlü sözleşmeyi ve hukuki işlemi ifade eder.

Somut olayda; davalının yapılan araştırmaya göre ve dosyadaki deliller göre kredi kartı ekstre içerikleri, ticari faaliyetlerine ilişkin olup tüketici işlemi mahiyetinde olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olup,

Bu nedenlerle; Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi gerekli ve yerinde görülmüştür.