İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1213 K.2024/664

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/07/2021 tarih ve 2020/12 Esas - 2021/116 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin sahip olduğu 2015/11161 nolu faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasını ve sicilden terkinini,551 sayılı KHK'ya göre faydalı model belgesi, Türkpatent (eski adıyla TPE) tarafından yapılan şekli inceleme sonucunda üçüncü kişilerin itirazları dikkate alınmaksızın verildiğini, davalı tarafın faydalı modelinin yenilik özelliğini taşımadığını, kötü niyetli tescil olduğunu ileri sürerek, Youtube paylaşım sitesinde bulunan videolar ve diğer sitelerde yer alan bilgi ve görsellerle ilgili sayfaların dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmeden teknik bir bilirkişi yoluyla tespitini, İzmir Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2019/8 sayılı tecavüz dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilebilmesi için başvuru tarihinden önce belgeye konu buluşun Dünya'da kamuya sunulmuş olması gerektiğini, dava dilekçesi ekindeki CD içinde yer alan videolarda herhangi bir kayıt tarihi olmadığından ve kamuya sınma tarihleri videodan anlaşılmadığını, hükümsüzlük talebine konu faydalı model belgesinin başvuru tarihi olan 08/09/2015 tarihinden önce kamuya sunulduklarına dair içerik bulunmadığını, hükümsüzlük talebi açısından hiçbir değer taşımadığını, diğer yandan, CD içine yer alan videoların bir kısmında unsurlar anlaşılamadığını,

bir kısmının da faydalı model belgesine konu buluş ile hiçbir ilgisi olmadığını, davacı şirket iddialarını dava konusu faydalı modelin yalnızca Vakum Jeti unsuru ile sınırlı tutulduğunu, 2015/11161 sayılı faydalı modelin 1 no'lu ana isteminin yüzeyi azaltmak ve profilin gıda ürünlerine temasını engellemek üzere profil içine yapılandırılmış,

profil ile vakum jetlerinin eş merkezli konumlanmasını sağlayan ve vakum jetlerinin profil içerisine yerleştirmesine olanak veren en az bir vakum jeti yatağı ve vakum jetlerinin profile irtibatlanmasını sağlamak ve vakum açıklık ayarını gerçekleştirmek üzere mesafe ayarlayıcı pimi unsurlarından oluştuğunu, faydalı modelin buluşa yenilik katan unsurlarının gözden kaçırılmaya çalışıldığını savunarak, davanın ve İzmir FSHHM 2019/8 sayılı dosya ile birleştirilmesinin reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Davacıya ait 2015/1161 nolu faydalı modelin 3 istemden oluştuğu bu istemlerden 1 nolu istemin ana istem olduğu, 2 ve 3 nolu istemlere ana istemlere bağımlı olduğu, ana istemin yenilik unsurunu içermesi halinde buna bağlı istemlerin de yenilik unsurunu içereceği, davalının dosyaya sunduğu belgeler ve bildirdiği videolardan US4098909A sayılı döküman haricindekiler davalı faydalı modelinin yenilik unsurunu kırıcı mahiyette olmadığı, davalının dosyaya sunduğu US4098909A sayılı döküman incelendiğinde davalı faydalı modelin ana istemindeki tüm unsurların US4098909A sayılı dökümanda açıklandığı ve yer aldığı,

davalı faydalı modelinin ana ve bağımlı istemlerinin davalının dosyaya sunduğu US4098909A sayılı döküman karşısında yenilik unsurunu taşımadığı..." gerekçesiyle davacının davasının KABULÜ ile, Davalı adına tescilli 2015/11161faydalı modelin HÜKÜMSÜZLÜĞÜ İLE SİCİLDEN TERKİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin, 1983 yılında kurulduğunu, bugüne kadar pek çok patent ve faydalı model tesciline sahip olduğunu, ithalat ve ihracatı ile ülkeye değer katmış bir şirket olduğunu, davacı tarafından müvekkilinin faydalı modelinin istemlerinde tanımlanan vakum jeti ünitesinin uzun yıllardan beri gıda sektöründe ve diğer alanlarda kullanıldığını, yerel mahkemece müvekkiline ait 2015/11161 numaralı faydalı model belgesinin US4098909 A sayılı doküman karşısında yeni olmadığı görüşünün müvekkili tarafından kesinlikle kabul edilmediğini,

mahkemenin kabul kararının esasen 01/06/2021 tarihli bilirkişi ... tarafından düzenlenen ek rapora dayandığını, bilirkişi görüşüne dayanak olan belgelerin ise, davalının muvafakati olmadan, ön inceleme aşaması geçtikten sonra, HMK 145 hükmündeki özel şartlardan hiç birine dayanmadan dosyaya sunulduğunu, davacı tarafından sunulan bu delillerin yargılama dosyasına girmesinin ve bilirkişi incelemesine alınmasının usule aykırı olduğu kanaatinde olduğunu, söz konusu US4098909 A sayılı dokümanın, müvekkiline ait faydalı modelin yeniliğini ortadan kaldırmadığını, dava konusu buluşu önceki teknikten ayıran hususun,

profil ve profil içine yerleştirilen vakut jetlerinin yerleştiği vakum jeti ünitesinin bulunması ve bu şekilde eş merkezli yapılandırma oluşturulması olduğunu, ek raporda eş merkezli bir yapılandırmadan söz edilmediğini, Amerikan dokümanında kirlenmeyi önleyecek, profilin ürüne değmesini önleyecek bir yapılanma olmadığını, makinenin çalışmasında ve özellikle ürünün kırık olması gibi durumlarında profil ve vakum jetinin ürüne temas ettiğini ve ürünün kirlendiğini, Amerikan dokümanında bu yapılanma olmadığı için ürüne değmesi halinde,

sistemin durması ve temizlik yapıldıktan veya ilgili kısım değiştirildikten sonra çalışmaya devam edilmesi gerektiğini, Amerikan dokümanının söz konusu kirlenmeyi önlemeye yönelik amacı ve özellinin de bulunmadığını, bu nedenle ek bilirkişi raporunun eksik inceleme ile düzenlendiğini, dava konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne ilişkin ilk raporun ek rapor olduğunu, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yerleşik içtihadlarına göre, tarafların, bilirkişi raporuna itirazlarının yeni bir bilirkişi veya aynı bilirkişiden alınacak ek raporla karşılanması gerektiğinin belirtildiğini,

yerel mahkemece son duruşmada bu yöndeki itirazlarına rağmen yeniden bilirkişi raporu alınmasına karar vermeyerek içtihatların gereğine aykırı davranıldığını belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, faydalı modelin hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, hükme esas alınan 01.06.2021 tarihli bilirkişi raporunun somut olayın özelliklerine uygun, açık, anlaşılır, denetime elverişli, hüküm kurmaya yeterli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, davaya konu hükümsüzlüğü talep edilen faydalı modelin 3 istemden oluştuğu, özellikle dosyaya sunulun US0498909A sayılı döküman içeriğine göre ana istem olan 1 nolu istem ve ona bağlı 2 ve 3 nolu istemlerin yenilik unsuru taşımadığı,

bu sebeple söz konusu faydalı modelin hükümsüzlüğüne dair mahkemece verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.