İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1647 K.2025/633

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2022 tarih ve 2020/49 Esas - 2022/462 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında, davalının ... AŞ den kullanmış olduğu krediler sebebiyle 12308695, 12308727, 12308763 numaralı ...‘te ...

Sigortaları imzalandığını, iş bu poliçelerin 26.09.2017 tarihinde iptal için çağrı merkezinin arandığını, iptal talebi üzerine ödenen toplam primlerden şirketin idari masraflarının, acente komisyon tutarını ve o ana kadar devam etmiş olan 32.651,37-TL iştira tutarının davalı tarafından ödemesi gerekirken, işlemi yapan kullanıcının hatası sonucu carma işlemi yapılmış olması nedeniyle poliçelerin sehven mebdedinden iptal edilmiş olduğunu, dolayısıyla sehven yapılan işlem sonucunda 28.09.2017 tarihinde davacı yana 59.886,80-TL ödendiğini, davacı yana sehven 27.215,43-TL fazla ödeme yapıldığını,

bu nedenle İzmir 2 ATM 2018/455 E 2019/1204 K sayılı dosyası ile dava açıldığını, ancak bahse konu dava sehven, ... Ltd Şti yerine şirketin sahibi ... karşı dava açıldığı için, davanın usulden red edildiğini ileri sürerek, davanın kabulü ile fazla ödenen 27.215,43-TL sının ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında İzmir 2. ATM 2018/455 E 2019/1204 K sayılı dosyası ile açılan davada, bilirkişi raporunda “davacı şirketin dava konusu sigorta poliçelrden dolayı sehven fazla ödenen 27.215,43 TL'sı ile ilgili herhangi bir şüpheli ticari alacaklar vb hesap kalemi altında alacaklar vb hesap kalemi altında alacak tahakkuku yapılmadığı , bu sebepten dolayı defter kayıtlarında ...

Ltd Şti ve ... adına fazla ödemeden dolayı alacak bakiyesi görülmediği”tespiti ile Mahkemece kararında "fazla ödemeden dolayı alacak bakiyesinin bulunmaması ve husumetin yanlış kişiye yöneltilmiş olması" gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verildiğini, bu halde davanın esastan red edildiğini, bahse konu davada hem ... ve hemde ...

Ltd Şti hakkında inceleme yapıldığını ve Mahkemece kesin hükme varıldığını, bu nedenle davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, aksi halde dahi İzmir 2 ATM dosyasında yer alan bilirkişi raporunun da karar ile birlikte kesinleştiğini, bu nedenle sigorta şirketinin davalıdan herhangibi bir alacağı bulunmadığını, TTK m. 1500 hükmü de dikkate alınarak 15 yıllık süresi olan sigortalarda primlerin ödendiğini, dolayısyla 1 yıllık sürenin dolması ile sigorta sözleşmesinden ayrılma hakkının doğduğunu ve sigorta primlerinini de kendisine iade edildiğini,

davacının talebi dikkate alındığında her bir poliçeden 9.071,00-TL talep edildiğini, bu talebin aktüerya kurallarına uygun olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Dava konusu yapılan 12308695, 12308727, 12308763 numaralı poliçelerin iptali üzerine davalıya 28.09.2017 tarihinde fazla ödeme yapıldığı, TTK. md. 1420’ de “Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.” hükmünün düzenlendiği, davacı tarafça ödemenin 28.09.2017 tarihinde yapılmış olduğu zamanaşımı süresi 28.09.2019 tarihinde dolduğu, davanın 17.01.2020 tarihinde açılmış olduğu ve zamanaşımına uğramış olduğu..." gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/455 Esas sayılı dosyasında davalıya husumet yönlendirildiğini, zaman aşımının kesildiğini, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/455 sayılı dosyasının davalısı olan ...'nın davalı şirketin tek sahibi olduğunu, kendisine yapılan bildirimin, açılan davanın incelenen şirket kayıtlarına rağmen şirketin zaman aşımı süresinde haberdar edilmediği gerekçesi ile kabul etmediklerini,

şirket adına işlem yaptığı kabul edilen kişiye karşı yönlendirilen husumetin şirkete yapılmadığı gerekçesinin hakkaniyete ve yasaya aykırı olduğunu, sehven fazla ödenen 27.215,43 TL'nin geri alınması için davalı ile görüşüldüğünü, e-posta ve ayrıca 01/11/2017 tarihli iadeli taahhütlü mektupla talepte bulunulduğunu, ancak davalının iadeyi yapmamakta ısrar ettiğini, haksız yere edinmiş olduğu bedelin iadesinden imtina ettiğini, ayrıca davaya konu poliçelerin hazine onaylı FUZ0006 ... tarifesine bağlı oluştuğunu, herhangi bir krediye bağlı olmadığını, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da hatalı görüş verildiğini,

bu nedenle aktüerya bilirkişisinden poliçenin bağlı olduğu tarife ve teknik esaslara uygun şekilde rapor alınmasının gerektiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, iştira bedelinin istirdadı istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmiş olup hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacının davaya konu istirdatı istenen bedelin dayanağı olan sigorta sözleşmelerinin sigortalısının dava dışı ..., sigorta ettirenin ise davalı şirket olduğu, davacının davaya konu aynı bedeli dava dışı ...'dan daha önce İzmir 2. ATM'nin 2018/455 E. - 2019/1204 K. sayılı dosyasında talep ettiği ve bu davanın husumetten reddi sebebiyle eldeki davanın açıldığı, eldeki davanın taraflarının farklı olduğu,

bu sebeple bu davada davalı yönünden İzmir 2. ATM dosyasındaki dava ile zamanaşımının kesilmesinin mümkün olmadığı, davacının davaya konu alacağın ödenmesi için yazılı olarak ...'ya 01.11.2017 tarihinde başvurduğu, bu başvuruda ödeme için üç günlük süre verildiği, eldeki davanın ise 17.01.2020 tarihinde açıldığı, TTK. md. 1420’ de “Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.” hükmünün düzenlendiği,

bu durumda alacağın zamanaşımına uğradığı sabit olmakla mahkemece verilen karar olup davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.