İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/1445 K.2023/1391

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarihli ve 2023/40 Esas - 2023/344 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın elinde bulundurduğu keşidecisinin ... olduğu, muhatabın ... Bankası ... ... Şubesi olan hamiline yazılı 81626073 seri numaralı 3.500,00 TL bedelli çekin müvekkilinin elinde iken kaybolduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818. maddesi yollamasıyla uygulanacak 757. maddesi hükmü doğrultusunda söz konusu çekin iptalini sağlamak için bu davayı açma zorunluluğunun dolduğunu ileri sürerek, muhatabı ... Bankası ... ... Şubesi olan 1626073 seri numaralı 3.500,00 TL bedelli çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "...Dava konusu çek incelendiğinde, keşidecinin ..., hamilin ise ... Sanayi Ticaret Limited şirketi olduğu, çekin ... Sanayi Ticaret Limited şirketi tarafından bankaya ibraz edildiği, her ne kadar davacı dava açarken çekin hamili olduğunu beyan etmiş ise de çekin fotokopisini yada davacının hamili olduğuna dair dosyamıza herhangi bir delilde ibraz edilmediği..." gerekçesiyle davanın aktif husumet yokluğundan REDDİNE karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, yerel mahkeme kararında çekin fotokopisini ya da davacının hamili olduğuna dair dosyaya herhangi bir delilde ibraz edilmediğinden davanın reddine karar verilmiş ise de, dava dilekçesi ekinde çek fotokopisinin sunulduğunu, çekin müvekkilinin elindeyken zayi olduğuna dair tanık delilini mahkemeye sunmalarına rağmen tanık dinletme talebinin reddine karar verildiğini, hayatın olağan akışı gereği çek hamilinin elinde olayan bir çekin kaybolduğunu hukuki delillerle ispatlaması güçken,

müvekkilinin en önemli tanığının mahkemece dinlenmemesi ve davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, hukuki dinlenilme hakkının açıkça ihlal edildiğini belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 6102 sayılı TTK' nın 757/1 maddesi uyarınca zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Bilindiği üzere 6102 sayılı TTK'nun 651 ve TTK'nun 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunu'nun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amacın, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararını keşideciye/muhataba ibraz etmektir.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilasına elinden çıkmasıdır. Ancak, iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun "kuvvetle muhtemel" olduğunu göstermesi yeterlidir.

Davacı çekin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke dair bilgileri mahkemeye sunmuştur. Mahkemece çek bankadan sorulmuş, çekin fotokopisi mahkemeye gönderilmiştir. Çek fotokopisinin incelemesinde, keşidecinin dava dışı ..., hamilin ise dava dışı ... Sanayi Ticaret Limited şirketi olduğu, çekin ... Sanayi Ticaret Limited şirketi tarafından ibraz edildiği ancak hesap bakiyesinin yetersiz olması nedeni ile çek tutarının ödenmediği ve karşılıksız işlemlerine tabi tutulduğunun bildirildiği anlaşılmış, davacı keşideciyi tanık dinletmek istediğini beyan etmesine rağmen talebin reddi ile yazılı şekilde karar verilmiştir.

Dosya kapsamında davacının iddiasının kanıtlayacak somut bir delil bulunmamakta olup, davacının çeki ... şirketinden aldığı beyanı uyarınca keşidecinin tanıklığının bir yarar sağlamayacağı anlaşılmakla davanın reddine dair verilen karar yerinde görülmekle davacının istinaf başvurusunun reddine dair aşağıda yazılı şekilde karar vermek gerekmiştir.