İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2023/2208 K.2023/2100

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2023 tarih 2023/450 Esas - 2023/593 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/125 E. sayılı dosyası ile dosya davalısı ...'a karşı Tapu İptal ve Tescil davası açıldığını, esasen davacı sıfatına haiz olması gerekenin ...

Şirketi olması gerekirken işbu şirket Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25/12/2017 tarih ve 2017/339 Esas ve 2017/309 Karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiği ve Çine İcra Müdürlüğü'nün 2016/1 İflas sayılı dosyasıyla iflas işlemi yapıldıktan sonra iflasın kapandığından bu sebeple de tüzel kişiliği kalmadığından davanın müvekkili tarafından açıldığını, Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/125 E. sayılı dosyasının 21/06/2023 tarihli duruşmasında verilen 1 nolu ara karar ile taraflarına ...

Şirketinin ihyası için dava açmak üzere 1 aylık kesin süre verildiğini, verilen kesin süre içerisinde işbu davayı açtıklarını, sözkonusu şirketin ihyası gerçekleştiğinde hak sahibi olacağı ve hukuki yararının bulunduğunun açık olduğunu, bu nedenlerle ... Şirketinin ihyasının sağlanarak tüzel kişilik sıfatını kazanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince; "....davacı taraf dava dışı terkin edilen şirketin Ticaret Kanunları hükümleri uyarınca ihyasına karar verilmesini istemiş ise de; iflas tasfiyesinden sonra iflasına karar verilen şirkete ait bir hakkın, bir malın (dava konusu olayımızda taşınmazın) ortaya çıkması halinde bu durumun iflas idaresine bildirilmesi gerektiği, iflas dairesi tasfiye sonrasında şüpheli bir malın bulunduğunu ilan yoluyla alacaklılara duyurabileceği gibi tebligat ile de bu durumdan alacaklıları haberdar edeceği, gerekirse iflas dairesi tasfiye sonrasında alacağını tamamen alamamış alacaklıları toplantıya çağırarak, İİK'nun 255 ve 245.

Maddesi uyarınca çekişmeli hakkın takip yetkisinin devri kurumu düzenlendiğinden bu çekişmeli hakkın takibini alacaklıya devredebileceği, İİK'nın hükümlerine göre işlem yapılması gerektiği halde davacı tarafça mahkememize dava açılarak iflas yoluyla tasfiyesi yapılan şirketin ihyasını talep etmekte iş bu sebeplerle haksız olduğundan davanın reddine...." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/125 E. Sayılı dosyası ile dosya davalısı ...'a karşı Tapu İptal ve Tescil davası açıldığını, davacı sıfatına haiz olması gereken ...Şirketi olması gerekirken işbu şirket Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25/12/2017 tarih ve 2017/339 E. 2017/309 K. Sayılı kararı ile Çine İcra Müdürlüğü'nün 2016/1 İflas sayılı dosyasıyla iflasına karar verilip kapandığından bu sebeple de tüzel kişiliği kalmadığından müvekkili tarafından açıldığını,

Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/125 E. Sayılı dosyasının 21/06/2023 tarihli duruşmasında verilen 1 nolu ara karar ile kendilerine ...

Şirketi ihyası için dava açmak üzere 1 aylık kesin süre verildiğini, verilen kesin süre içerisinde işbu davayı açtıklarını, davanın son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar tarafından açılabileceğini, bu sebeplerle müvekkili tarafından talep edilmesinin haksız olmadığını, mahkemece hukuka ve kanuna aykırı karar verildiğini, ticaret sicilinden terkin edilmekle tüzel kişiliği sona ermiş ve hukuk aleminden silinmiş olan şirketin, haklara sahip olması, borçlu kılınması ve temsilinin hukuken olanaklı olmadığı, bunun sonucu olarak,

münfesih şirket adına tüzel kişiliğin sona ermesinden önceki dönemlerle ilgili olsa dahi, hukuki işlem tesis edilemeyeceği, tesis edilen işlemlerin hukuki sonuç doğurmayacağı, hukuki sonuç doğurmayan; diğer bir ifadeyle hukuk düzeninde sübut etmesi mümkün olmayan işlemlerin, herhangi bir kişinin menfaatini ihlal etmesinin de söz konusu olamayacağı hususları dikkate alındığında, tüzel kişiliği sona eren şirketin medeni haklardan yararlanma ve bu hakları kullanabilme ehliyeti son bulacağından, yargı mercileri nezdinde temsil edilmesi ve yargılamaya taraf olmasının mümkün olmadığını,

sicilden terkin edilmesi nedeniyle tüzel kişiliği sona eren şirket adına ya da aleyhine icra takibi başlatılabilmesi için, ihya davası açılarak şirketin ihyasına karar verilmesi gerektiğini, ihya kararı neticesinde taraf teşkili sağlanmış olacağından şirket alacaklı ya da borçlu sıfatına sahip olabileceğini, bu sebeplerle bu davanın açılmasının zorunlu olduğunu ve müvekkilinin e işbu davada taraf ehliyetine, hakka ve hukuki yarara sahip olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemece davanın reddine karar verilmesi hukuka ve kanuna aykırı, hatalı olduğunu,

bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile işbu kararın kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ticaret sicilden iflasın kapanması nedeniyle terkin edilen şirketin yeniden ihyası istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebebleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Somut olayda; eski ünvanı ... Şirketi, yeni ünvanı ... Şti.

Olan, ...-ÇİNE sicil no ile ticaret sicilde kayıtlı iken Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2013/202 Esas ve 2016/131 Karar sayılı kararı ile iflasına karar verildiği, iflas işlemlerinin Çine İcra Müdürlüğü'nün 2016/1 İflas sayılı dosyasıyla yapıldıktan sonra Çine Asliye Hukuk Mahkemesinin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 25/12/2017 tarih ve 2017/339 Esas ve 2017/309 Karar sayılı kararı ile iflasın kapanmasına karar verildiği, kararın 18/02/2021 tarihinde kesinleştiği, bunun üzerine Çine İflas Müdürlüğündeki iflas dosyasının 30/12/2021 tarihli karar ile kapatıldığı,

sonrasında şirketin ticari sicil kaydının terkin edildiği, davacının ihyası istenen şirketin önceki temsilcisi ve ortağı olduğu anlaşılmıştır.

1-6102 sayılı TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında; "(1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir" düzenlemesini getirmiştir.

TTK hükümleri uyarınca ortaklar kurulunun tasfiye kararı alması, atanan tasfiye memurları tarafından yapılan işlemler sonucu tasfiye sonu bilançosu açıklanarak sicilden şirketin terkin edilmesine yönelik davalarda, husumet ticaret sicil memurluğu ile son tasfiye memurlarına yöneltilir. Bu tip davalarda ticaret sicil memurluğu yasal hasım olup, aleyhine yargılama giderine hükmedilemez. Her halükarda TTK'nın 547/2. maddesine göre şirketin ihyasına karar verilirse ek tasfiye memuru atanır. Karar tescil ve ilan edilir. Şirket ihyası, hangi konuda talepte bulunulmuşsa o olayla sınırlı olmak üzere yapılır. Yapılacak işlem kalmadıktan sonra şirket tekrar terkin edilir. Bu nedenle infazda tereddüt oluşturmamak için hüküm fıkrasında hangi konuda ihya kararı verildiğinin açıkça belirtilmesi gerekir.

Şirketlerin tasfiyesinde tasfiye sürecinde tasfiye memurunun, şirketin iflası halinde ise şirketin tasfiye işlemlerinin iflas idaresi tarafından tarafından iflas idaresi memurlarınca yerine getirileceği; anılan şirketin iflasına karar verilmesi üzerine iflas yoluyla tasfiyesinin tamamlanarak ticaret sicilinden terkin edildiği anlaşılmış.

6102 sayılı TTK'nın 547. maddesi, ek tasfiye başlığı altında (2) fıkrasında, mahkemenin istemin yerinde olduğuna kanaat getirmesi halinde, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar vereceği ve bu işlemleri yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettireceği düzenlemesini getirmiş, sicilden terkin edilen şirketin ihya edilmesine yönelik davalarda, husumetin ticaret sicil memurluğu ile iflas idare memurlarına yöneltilmesi gerekirken,

iflas idare memurlarına husumet yöneltilmeksizin davaya devamla yazılı olduğu şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. (Bkz. aynı yönde Dairemizin 2022/846 esas - 2022/959 karar sayılı ve Yargıtay 11. H.D' nin 2022/6890 esas - 2022/8926 karar sayılı ilamları).

2-Kabule göre ise; davacıya Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/125 E. Sayılı dosyasının 21/06/2023 tarihli duruşmasında verilen 1 nolu ara karar ile şirketin ihyası için dava açmak üzere 1 aylık kesin süre verilmiş olduğu, dolayısıyla davacının ihya davası açmakta hukuki yararının da bulunduğu açıktır. Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacının istinaf başvurusunun esastan kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-4 maddesi gereğince ESASTAN KABULÜ ile, Aydın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/10/2023 tarihli ve 2023/450 Esas - 2023/593 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,

4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-İstinaf kanun yoluna başvuran tarafın yaptığı istinaf giderlerinin kararın niteliği gereği ilk derece mahkemesinde yeniden yapılacak yargılamada dikkate alınmasına,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/3. maddesi uyarınca mahkemesince taraflara tebliğine,

7-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,