İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2024/902 K.2024/974

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/02/2024 tarihli 2023/782 Esas ve 2024/87 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait fabrika binasında bulunan demirbaşlara yangın sebebiyle zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ''...TTK'nın 82/7.maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ziyana uğraması halinde mahkemeden zayi belgesi verilmesinin istenebileceğinin düzenlendiği, davacının talebinin TTK'nın 82/7.maddesi kapsamında kalmadığı, talep konusu fabrikadaki demirbaş eşyaların tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler mahiyetinde sayılamayacağı anlaşılmakla, yasal şartları taşımayan zayi belgesi verilmesi talebinin reddine...." şeklinde karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin faaliyet göstermekte olduğu “...

Mahallesi, ..., Nu: ..., .../...” adresinde bulunan fabrika binasında 23.10.2023 tarihinin gecesinde yangın çıktığını, yangın, itfaiye ekipleri tarafından 24.10.2023 tarihinin erken/sabah saatlerinde kontrol altına alındığını ve soğutma çalışmaları 24.10.2023 tarihinde de devam ettiğini, itfaiye yangın raporu dava dilekçesinin ekinde EK-1 olarak sunulduğunu, meydana gelen yangın sonucunda fabrika binasında yüklü miktarda zararın meydana geldiğini, fabrika binasında bulunan makine, tezgâh, malzeme, demirbaş, şirket sunucuları ve tüm şirket evrakları, çeşitli emtiaların yandığını, kullanılamaz hale geldiğini,

fotoğraf ve video kayıtları dava dilekçesinin ekinde EK-2 olarak sunulduğunu, müvekkili şirkete ait fabrika binasında bulunan tüm demirbaşlar fabrika binasının tamamen yanması nedeniyle zayi olduğunu, kararda her ne kadar demirbaşların zayiine ilişkin Türk Ticaret Kanunu'nda düzenleme olmadığından bahisle davanın reddine karar verilmişse de bu kararın hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, yasal düzenlemeler uyarınca dava çeşitleri tahdidi olarak sayılmadığını, demirbaşların zayii olduğunun tespiti ile zayii belgesi verilmesi talebimiz tespit davası niteliğinde olup TTK'nın 82/7 maddesinin kıyasen uygulanmasını,

müvekkili şirkete ait fabrika binasında çıkan yangında tüm demirbaşlar, makineler, teçhizat ve mizanında bulunan tüm aktiflerin zarar gördüğünü, müvekkilinin aktifinde yük olan mizanın aktifinden çıkarılmasının gerektiğini, bu noktada da müvekkilinin demirbaşların zayii olduğuna ilişkin belgeye ihtiyacının bulunduğunu, işbu davayı ikame etmede müvekkilinin hukuki yararının bulunduğunu, re’sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle, fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, başvurularının kabulü ile kararın kaldırılmasına,

davanın kabulü ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini, kararın kaldırılması gerektiğini belirtmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK' nın 82/7 maddesi uyarınca 23/10/2023 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda fabrika binasında yanmış olan demirbaş eşyalara ilişkin zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına göre ve HMK.nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması, 6102 sayılı TTK' nın 82/7 maddesinin demirbaş eşyalar için uygulanmasının mümkün olmaması,

demirbaş eşyalar için şartları varsa 6100 sayılı HMK' nın 400 vd. maddeleri uyarınca delil tespiti istenmesinin mümkün bulunması nazara alındığında mahkemece verilen karar usulüne uygun bulunduğundan ve davacının istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.