İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/3121 K.2025/74

Muğla Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.06.2024 tarihli, 2024/614 Esas ve 2024/586 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, raportör üye tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasındaki 29.09.2014 tarihli satış vaadi sözleşmesi konulu protokol ile davalının kendisine dedesi ... 'dan babasına ve babasından intikal eden/edecek taşınmazların devir yoluyla davacıya tapuda devri için sözleşme düzenlediklerini, devir işlemi için davalının Bodrum 6. Noterliğinin 29.09.2014 tarih ve 06826 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde vekaletname ile taşınmaz satışını da içerir bir vekaletname düzenlediğini,

dava açıldığı tarihe kadar protokolde belirtilen davalının babası ... 'un protokol ilk kısmında beyan edilen 25-30 dönüm babasının sattığı ve bedelini aldığı 2B araziyle ilgili işlem yapılmadığını ve müvekkiline devir edilmediğini, davalının sözleşmenin ifasından kaçınmasının sözleşmenin ifası için verilen vekaletnamenin daha sonra azil yolu ile iptalini ve neticede müvekkili davacının TMK'nun 2. maddesi gereğince de hukukun arkasına saklanarak edadan kaçınmasını kanunun himaye etmemesi gerektiğini, ileri sürerek ...

İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... İli, ... İlçesi, ... Mah. ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ...

Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... Ada ... Parsel, ... İli, ... İlçesi, ... (... ) Mah. ....Ada ... Parsel toplam 24 adet dava konusu taşınmazların davalı adına olan payların tapu kayıtlarının iptali ile davacı müvekkili adına tapuda tesciline, protokolde belirtilen cezai şartın hüküm altına alınarak davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davaya bakma görevinin mahkemelerine ait olmadığı değerlendirilmekle dava dilekçesinin görev yönünden reddi ile, mahkemenin karşı görevsizliğine, 6100 sayılı HMK'nun 20/1. maddesi gereğince görevli ve yetkili mahkemenin Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine, kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde; 6100 sayılı HMK'nun 21/1-c. maddesi delaletiyle, 6100 sayılı HMK.nun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın mahkememizce İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi Başkanlığı'na gönderilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1. maddesinde her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağının hüküm altına alındığını, maddenin (a) bendinde bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ile çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve çekişmesiz yargı işi sayılacağının belirtildiğini, bir uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olabilmesi için,

her iki tarafında da ticari işletmesini ilgilendirmesi yahut aynı maddenin alt bentlerinde düzenlenen istisnalardan birine dahil olması gerektiğini, mutlak ticari davaların ise tarafların tacir olup olmadıklarına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalar olduğunu, Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesine göre ise;

aksine düzenleme bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine ve tutarına bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi'nin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın bir ticari uyuşmazlık olduğunu ve davaya bakmakla görevli mahkemenin Muğla Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Dava, harici satım sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. (HMK m.1). Nitekim Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c maddesi görevi dava şartları arasında saymıştır. Bu itibarla görev kuralları tarafların ileri sürmesine gerek olmaksızın hâkim tarafından ve yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.

Asliye hukuk mahkemelerinin görevi HMK'nın 2. maddesinde belirlenmiş olup 2/1. maddesine göre dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın mal varlığı haklarına ilişkin davalarda aksine bir hüküm bulunmadıkça asliye hukuk mahkemeleri görevli olup 2/(2) maddesine göre de bu kanun ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir. Başka bir deyişle HMK'ya göre asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkemedir.

Somut olayda, malvarlığı hakkına ilişkin davada aksine kanuni bir düzenleme de bulunmaması nedeniyle davaya bakmaya Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Görev Kamu düzenine ilişkin olup mahkemece yargılamanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerekir. Mutlak veya ticari nitelikli bir dava da söz konusu değildir. O halde, ilk derece mahkemesi tarafından Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş olması isabetli olup, istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların açıklanan gerekçe ışığında yerinde olmamasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, duruşma açılmasına gerek görülmeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.