İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2569 K.2025/2020

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/147 E. sayılı dosyası kapsamında tapu iptal ve tescil iddialarına dayalı olarak haksız bir dava ikame ettiğini ve mahkemeden gayrimenkulün tapu kaydına şerh konulmasına yönelik olarak ihtiyati tedbir talep ettiğini, kendisine verilen bir haftalık süre içerisinde talep edilen tutarda ve ...

Bankası tarafından 131863 numaralı kesin ve süresiz teminat mektubunu ilgili yargı mercine depo eden karşı yan herhangi bir hakka dayalı olmaksızın müvekkil şirketin gayrimenkulu ve bu gayrimenkul üzerinde bulunan fabrikası aleyhine ihtiyati tedbir kararını uygulattığını, kendisine verilen süreleri sonuna kadar kullanan ve tedbir kararını son ana kadar uygulayarak Müvekkili şirketin iflasa sürüklenmesini isteyen karşı yanın sunmuş olduğu feragat dilekçesi ile tapu iptal ve tescil talebinden feragat ettiğini ve ayrıca teminat bedelini yatırmayacağını ifade ettiğini ,

haksız çıkan tedbir sebebi ile müvekkil uhdesinde doğan maddi ve manevi zararların tazmin edilmesi gerektiğini, müvekkili şirket maddi zararlara uğramasının yanı sıra girmiş olduğu ekonomik sıkıntılı durum sebebiyle ticari itibar kaybına da uğradığını, karşı yanın sunmuş olduğu ... Bankasına ait 131863 numaralı 9.000.000,00-TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıya iade edilmemesi amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesine, haksız ihtiyati tedbir kararı sebebiyle Müvekkil uhdesinde doğan 10.000,00-TL maddi ve 100.000,00-TL manevi zararın tedbir kararının uygulandığı tarihten itibaren işleyecek olan ticari avans faizi ile birlikte karşı yandan tazmin edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI CEVABININ ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 02/05/2024 tarihli “Gayrimenkul Alım ve Satım Şartlarının Belirlenmesi Sözleşmesi" akdedildiğini, davalı tarafa, müvekkil şirket tarafından sözleşmeye uygun olarak 4 parça halinde toplamda 1.828.000 TL ödeme yapıldığını tapu satışı için gayrimenkul üzerindeki ipoteğin davalı tarafça terkin edilmesi beklenildiğini, müvekkili şirketin, davalı tarafça 6 ayın geçmesine rağmen çeşitli bahaneler ile oyalandığını, ipoteğin terkin edilememesi nedeniyle de tapu devri gerçekleştirilmeden günümüze kadar bekletildiğini,

müvekkil şirket tarafından davalının mülkiyetinde bulunan ve 02/05/2024 tarihli sözleşmeye konu taşınmazın 12/02/2025 tarihinde ülkede yaygın olarak kullanılan ... .com isimli internet ilan sitesinde 115.000.000 TL bedel ile satışa çıkartılmış olduğunu görmesi üzerine Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/147 Esasında kayıtlı olan davayı açtıklarını, davacı tarafın soyut beyanlarının zararın ispatı için yeterli olmadığı gibi Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/147 Esas sayılı dosyasından Manisa İli, ...

İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmaz üzerine verilen ihtiyati tedbir nedeniyle taşınmazın mevcut takyidat durumu da göz önüne alındığında tazmini gereken bir zararın gerçekleşmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle. HMK'nın 392/2.maddesi hükmüne göre somut olay bakımından ihtiyati tedbirin kalkmasından itibaren bir ay içerisinde tedbir nedeniyle tazminat davasının açılması nedeniyle, yatırılan teminatın iade edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle eldeki dava dosyasında teminat mektubunun e iade edilmemesi yönünde Mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararının yerinde olduğu,

bu hususta ihtiyati tedbir kararı verilebileceği, söz konusu yasal mevzuat karşısında davacıdan teminat alınmasına da yer olmadığından bahisle s davacı tarafın teminata yönelik itirazının kabulüne, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasından itibaren HMK'nın 392/2.maddesi uyarınca düzenlenen 1 aylık süre içerisinde tazminat davasının açılması nedeniyle, dava sonuna kadar tedbiren Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/147 Esas sayılı dosyasına sunulan 9.000.000,00 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıya iade edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına,

davacı taraftan yasal düzenleme uyarınca teminat alınmasına yer olmadığına şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafın 04/08/2025 tarihli ara karar ile aynı konuda verilmiş olan ihtiyati tedbir kararına karşı itiraz etmiş olmasının HMK m.394 hükmünce icrasını durdurmayacağı gibi, tedbirin uygulanmasının talep edilmeden yalnızca itiraz edilmiş olmasının da kararın kendiliğinden ortadan kalkmasına engel teşkil etmeyeceğini, davacı tarafça yasal süresi içerisinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması talep edilmemiş olduğundan yasal olarak kendiliğinden ortadan kalkmış olan bir ihtiyati tedbir ara kararı hakkında itiraz üzerine yapılan duruşmada itirazın kabul edilmek suretiyle teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesinin aynı konu hakkında birden fazla kez ihtiyati tedbir verilmesi mahiyetinde olduğundan açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu,

teminat mektubunun iade edilip edilmeyeceğine ilişkin olarak Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/147 Esas sayılı dosyası üzerinden dosyanın ilgili hakimi tarafından karar verilmesi gerektiğini , mahkemenin bir başka dosyasında bulunan teminat mektubu hakkında görüş bildirmesi anlamına geldiğini ve bu durum açıkça usul ve yasaya aykırı olduğunu, davada da davacı tarafın herhangi bir şekilde zararını ispat etmesinin mümkün olmadığı gibi dosya kapsamı da değerlendirildiğinde hiç bir somut delil de bulunmadığından bahisle 04/08/2025 tarihli verilmiş olan ihtiyati tedbire davacı tarafın itirazının kabulüne ilişkin ara kararına karşı istinaf kanun yolu başvurularının kabulü ile ilgili ara kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; haksız ihtiyati tedbir sebebiyle Müvekkil şirket gerek madden gerekse manen geri dönülemez zararların muhatabı olduğunu, bahse konu zararların giderimi amacıyla açılmış davada verilen ara karar ile konulan ihtiyati tedbir kararı yerinde olduğundan karşı yanın haksız ve hukuka uygun olmayan açıklamalarla yapmış olduğu istinaf kanun yoluna başvurusunun reddini talep etmiştir.

GEREKÇ E

Uyuşmazlık, haksız ihtiyati tedbir nedeni ile maddi ve manevi tazminat istemli davada tedbir kararı verilen dosyadaki teminatın iade edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararına ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nun 389/1. fıkrası gereğince mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

İlk Derece Mahkemesinin 09/09/2025 tarihli geçici hukuki koruma talebi değerlendirme kararında ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasından itibaren HMK'nın 392/2.maddesi uyarınca düzenlenen 1 aylık süre içerisinde tazminat davasının açılması nedeniyle, dava sonuna kadar tedbiren Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/147 Esas sayılı dosyasına sunulan 9.000.000,00 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıya iade edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, davacı taraftan yasal düzenleme uyarınca teminat alınmasına yer olmadığına, karar verilmiştir.

Yüze karşı verilen bu karara karşı davalı taraf istinaf isteminde bulunmuştur.

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2025/147 esas sayılı dosyasında taraflar arasında düzenlenen 02/05/2024 tarihli adi yazılı "Gayrimenkul Alım ve Satım Şartlarının Belirlenmesi Sözleşmesi" gereğince tapu iptal ve tescil, terditli alacak talepli davada ihtiyati tedbir istemini üzerine 28/02/2025 tarihli ara karar ile; talebin kabulü ile tedbir talebi istenilen taşınmazın değeri olarak kabul edilen 60.000.000,00 TL'nin %15'i olan 9.000.000,00 TL'nin nakdi veya Mahkemece kabul edilecek kati süresiz ve muteber banka teminat mektubu şeklindeki teminat karşılığında, dava sonuna kadar tedbiren Manisa İli, ...

İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmaz tapu kaydı üzerine cebri icra yoluyla satışı da dahil olmak üzere tasarrufunun önlenmesi yönünde tedbir konulmasına, davalı tarafın ihtiyati tedbirin kaldırılmasına yönelik talebinin dava konusunun tapu iptal ve tescil olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bilahare Mahkemenin 09/07/2025 tarihli duruşmasında davacı vekilinin ilk talepleri olan tapu iptal ve tescil isteminden feragat etmeleri nedeni ile aynı celsede ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verilmiş , dava derdest olduğundan teminatın iadesi yönünde bir ara karar oluşturulmamıştır.

Aleyhine tedbir kararı verilen tarafından 31/07/2025 tarihinde açılan eldeki davada İlk Derece Mahkemesince Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/147 Esas sayılı dosyasına sunulan teminat mektubunun (9.000.000,00 TL)'nin %15'i olan 1.350.000TL nakdi veya Mahkemece kabul edilecek kati süresiz ve muteber banka teminat mektubu şeklindeki teminat karşılığında,

dava sonuna kadar tedbiren Manisa Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/147 Esas sayılı dosyasına sunulan 9.000.000,00 TL bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun davalıya iade edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına ilişkin 04/08/2025 tarihli ara karar teminat yatırılmaması nedeni ile bir hafta süre içinde infaz edilmediğinden 6100 sayılı HMK 393/1 maddesi uyarınca kendiliğinden kalktığından davacı tarafça yeniden tedbir talebinde bulunulmasında ve İlk Derece Mahkemesince tedbir talebinin değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından bu yöndeki istinaf istemi yerinde görülmemiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "İhtiyati tedbirde teminat gösterilmesi" kenar başlıklı 392 nci maddesi "İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez. (2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.

" şeklindedir.

Haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davası sonucunda, lehine haksız ihtiyati tedbire hükmedilen taraf, davacıya tazminat ödemeye mahkûm edilirse davacının, bu tazminatını öncelikle davalının ihtiyati tedbir kararı alırken göstermiş olduğu teminattan karşılanması yönünde açıkça bir düzenleme bulunmamakla birlikte haksız ihtiyati tedbirden kaynaklanan tazminat davasının esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılacağı yönündeki düzenleme dikkate alındığında kanun koyucunun amacının bu yönde olduğu , dolayısıyla esas hakkındaki davanın karara bağlandığı davada teminatın iadesi yönünde kesinleşmiş bir karar bulunmadığı hallerde teminata ilişkin taleplerin tazminat davasının görüldüğü dosyada da karara bağlanabileceği kabul edilmelidir.

Yine somut olay yönünden , 6100 sayılı Kanununun 392. maddesinde belirtilen 1 aylık süre içinde tazminat davası açıldığına ve teminat eldeki dosyaya aktarılamadığına göre esas davada verilen karar kesinleştiğinde iade koşulları oluşabileceğinden tazminat istemli dosyada teminatın iade edilmemesi yönünde tedbir talebinde hukuki yarar bulunduğu kabul edilmelidir.

Davalı ve üçüncü kişilerin ihtiyati tedbirden kaynaklanabilecek muhtemel zararlarını temin altına almak için yatırılan teminatın iade edilmemesi için istenen tedbirde ayrıca teminat alınıp alınmayacağı hususu Mahkeme takdirinde olup, ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davası açılması gerekçesi ile teminatsız olarak tedbir kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Haksız ihtiyati tedbir nedeni ile oluştuğu iddia edilen maddi zarar miktarı hususunda yaklaşık ispat koşulları yönünden değerlendirilme yapılarak ,ihtiyati tedbir kararı verilmiş olmasına rağmen durum ve koşulların değişmesi nedeniyle ihtiyati tedbirin kaldırılması ve değiştirilmesi yönünde karar verilebileceği kuşkusuzdur.

Bu itibarla davalı vekilinin teminata ilişkin taleplerin sadece asıl dosyada değerlendirilebileceğine, eldeki davada tedbir istemesi yönünde hukuki yarar olmadığına ve tedbir koşullarının oluşmadığına, ihtiyati tedbirin teminat karşılığı verilmesi gerektiğine yönelen istinaf nedenleri de yerinde görülmeyerek Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/782 Esas sayılı dosyası üzerinden verilen 09/09/2025 tarihli ihtiyati tedbire ilişkin ara kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiş , davalı vekilinin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince geçici hukuki koruma talebi yönünden taraflarca gösterilen delillerin değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve davalı vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.