İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/319 K.2026/662

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosya incelendi;

GEREĞİDÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA, SAVUNMA İLE YARGILAMA SÜRECİ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müteveffa ....'in 13/10/2021 tarihinde İzmir Bayraklı'daki ...inşaatında ... yapı işçisi olarak çalışırken iş güvenliği tedbirlerinin alınmaması nedeniyle yüksekten düşerek hayatını kaybettiğini, olay sonrası başlatılan soruşturma kapsamında şantiye şefi .... ve işveren yetkilisi ... hakkında taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan kamu davası açıldığını, ceza davasının İzmir 41. Asliye Ceza Mahkemesinin 2022/890 Esas sayılı dosyada devam ettiğini, müteveffanın eşi ... çalışmadığından ailenin tek gelir kaynağının müteveffa olduğunu,

vefatı ile birlikte maddi destekten yoksun kaldıklarını belirterek, müvekkillerinin murisi müteveffa ....'in vefatı sebebiyle. HMK'nun 107. maddesi uyarınca fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla bilirkişi raporuna müteakip artırılmak üzere müvekkili .... lehine 100,00 TL, müvekkili .... lehine 100,00 TL, müvekkili .... lehine 100,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı işverenler yönünden olay tarihinden itibaren, davalı ....

Şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılar tarafından müteselsilen ödenmesine, müvekkillerinin yaşadığı acı ve elemin telafisi adına .... lehine 250.000,00 TL, .... lehine 250.000,00 TL, .... lehine 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ..... Şirketi ile davalı ....Şirketi tarafından müteselsilen ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ....

Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, sigorta davalarından doğan uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme sigorta şirketinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, bu doğrultuda yetkili mahkeme Beykoz Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, başvuran tarafından taleplerin belirsiz alacak olarak ileri sürüldüğü tespit edildiğini, dava konusu talepler basit matematiksel hesap ile herkes tarafından belirlenebilecek durumda olduğu için belirsiz olarak ileri sürülmesinde hukukî yarar olmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçede yazılı limitle ve verilen teminatlarla sınırlı olduğunu, iş kazalarında olay,

İş Hukuku ve Sosyal Güvenlik İlkeleri çerçevesinde değerlendirilmeye tabi tutulması gerektiğini, işverenin iş kazası sonucu meydana gelen zarar nedeniyle hukuki sorumluluğu yasa ve içtihatlarla belirlenmiş olan ayrık haller dışında ilke olarak iş aktinden doğan işçiyi gözetme (koruma) borcuna aykırılıktan kaynaklanan kusura dayalı sorumluluk olduğunu, Genel Şartların 2. maddesi (D) bölümünde istisna olarak yer alan kloz;

işbu Poliçe de olay başı ve vade süresinde toplam, 900.000 TL limit ile teminata dahil edildiğini, poliçe üzerinde yazılı limitler ile özel şartlar ve Türk İşveren Mali Sorumluluk ,Genel Şartları çerçevesinde işçilerin herhangi bir iş kazası sonucunda bedeni zarardan dolayı işverene karşı ileri sürülebilecek olan manevi tazminat taleplerini karşıladığını, manevi tazminat teminatı, işveren mali sorumluluk sahış başı limiti içerisinde olup poliçede yazılı limit dahilinde teminat kapsamında olduğunu, davayı kabul manasında olmamak üzere gelirin asgari ücret üzerinden hesap edilmesi gerektiğini,

talep edilen manevi tazminatı tutarı sebepsiz zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğunu belirterek davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

Davalı .... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ihale ile üstlendiği ve asıl işverenin Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı olduğu “... İşi .... İlçesi Rezerv Alan .... Etap 397 Adet Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” kapsamında, diğer davalı ....

Şirketi ile müvekkili şirket arasında sözleşme imzalandığını, işin yapımı esnasında, davacıların murisi ....’in vefatı ile sonuçlanan elim olay meydana gelmiş ise de bu olaya müvekkil şirketin herhangi bir ihmal yahut kusurunun bulunduğundan bahsetmek hukuken mümkün olmadığını, keza, .... Yapı arasında imzalanan protokole göre işin fiilen yürütülmesi .....

AŞ’ye ait olup, müvekkili şirketin işbu davada işveren olarak sorumluluğu bulunmadığını, nitekim, müvekkili şirket ile .... arasında söz konusu çalışma sahasında kalıp, beton, demir işleri anahtar teslim olmak üzere taşere edildiğini, bu nedenle sorumluluk tamamen diğer davalı ...

Taahhüt şirketine ait olduğunu, dava konusu kazada müvekkili şirketin ve diğer işverenin kusurunun olmadığı, mütevveffanın kendi müstakil hareketleriyle kazaya sebebiyet verdiğini, davacıların manevi tazminata yönelik talepleri fahiş miktarda olduğunu, davacıların belirsiz alacak davası şeklinde talepte bulunmaları hukuken mümkün olmadığını belirterek diğer davalı .... şirketine karşı rücu hakları saklı kalmak kaydıyla davanın müvekkili şirket açısından reddi ile yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İzmir 41. Asliye Ceza Mahkemesine müzekkere yazılarak 2022/890 Esas sayılı dosyası, SGK kayıtları, hasar dosyası, cenaze ve defin kayıtları ve tüm dosya kayıtları.

İDM KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; davacıların desteğinin ölümü ile sonuçlanan kaza nedeniyle davalı şirket ve işyerinin inşaat tüm risk sigortacısından destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği, davanın hukuki niteliği itibarıyla haksız fiil nedeniyle uğranılan zararın tahsili istemine ilişkin olduğu, davacıların murisi ile davalı ....

Şirketi arasında işçi işveren ilişkisi olduğu ve olayın iş kazası olduğu, iş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat talepli davalarda iş mahkemesinin görevli olduğu, görev konusunun 6100 Sayılı HMK'nun 114/1-C maddesinde dava şartları arasında sayıldığı gerekçesiyle, görevli mahkemenin İzmir Nöbetçi İş Mahkemesi olması ve Mahkemenin görevsizliği nedeniyle HMK nun 114(1)/c maddesinin yollaması ile HMK'nun 115 (2) maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine,

HMK'nun 20 (1) maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde ve yasal süre içinde istem halinde dosyanın görevli İzmir Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı .... Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; sigorta şirketinin davalı olması nedeniyle davanın TTK kapsamında mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu ve görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, bu nedenle İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin verdiği görevsizlik kararının yasa ve usule aykırı olduğunu belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

İSTİNAFA CEVAP

Davacı taraf istinafa cevap vermemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, davacılar yakınının, davalı ....Şirketinin yüklenicisi olduğu diğer davalı ....Şirketi işçisi olarak ....inşaatında çalışma sırasında yüksekten düşmesi sonucu ölümünden kaynaklanan destekten yoksun kalmaya ilişkin maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesince görevli mahkemenin İş Mahkemesi olması ve mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davalı ....Şirketi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

4857 Sayılı İş Kanunu'nun 1/2 fıkrasında; "bu Kanun, 4 üncü maddedeki istisnalar dışında kalan bütün işyerlerine, bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine ve işçilerine faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.

İş Mahkemeleri 25/10/2017 Tarihli 30221 Sayılı RG'de yayınlanarak yürürlüğe giren 7036 Sayılı Kanunla kurulmuş olan istisnai nitelikte özel mahkemelerdir. Bu kanunun görev başlıklı 5/1. fıkrası (a) bendine göre; 5953 Sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 Sayılı Kanuna tabi gemi adamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 Sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklar ile

(b) bendine göre; İdari para cezalarına itirazlar ile 5510 Sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklar hariç olmak üzere Sosyal Güvenlik Kurumu veya Türkiye İş Kurumunun taraf olduğu iş ve sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklanan uyuşmazlıklara,

Ve (c) bendine göre; diğer kanunlarda iş mahkemelerinin görevli olduğu belirtilen uyuşmazlıklara ilişkin dava ve işlere bakar.Bir davanın iş mahkemesinde görülebilmesi için taraflar arasında işçi ve işveren ilişkisinin bulunması ve uyuşmazlığın bu ilişkiden kaynaklanması gerekmektedir. (Yargıtay 20. HD 2016/14575 E - 2019/2935 K sayılı, 24/05/2019 Tarihli kararı)

Somut uyuşmazlıkta; davacılar yakını...'in davalı .... Şirketi işçisi olduğu, diğer davalı ....AŞ'nin yüklenicisi olduğu ...inşaatında çalışma sırasında yüksekten düşmesi sonucu vefat ettiği, davacılar yakını ... ile davalılardan ... Şirketi arasında hizmet akdi (işçi-işveren ilişkisi) bulunduğu çekişmesizdir.

4857 Sayılı Kanunun 8/1 maddesinde "İş sözleşmesi, bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) da ücret ödemeyi üstlenmesinden oluşan sözleşmedir." hükmü düzenlenmiştir. Maddede öngörülen tanıma göre iş sözleşmesi işgörme, ücret ve bağımlılık unsurlarından oluşmaktadır. Bağımlılık iş sözleşmesinin belirleyici unsurudur.

Buna göre; davacılar yakını ....'in davalılardan .... Şirketi işçisi olarak .... inşaatında çalışma sırasında yüksekten düşerek vefat etmesiyle sonuçlanan olayın iş kazası olarak kabulü ile; İlk Derece Mahkemesinin görevli mahkemenin iş mahkemesi olması nedeniyle mahkemenin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından istinaf eden davalı ....Şirketi vekilinin görevin ticaret mahkemesinde olduğuna ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Keza, davalı sigorta şirketinin işveren mali sorumluluk sigortacısı olarak davalı olması özel yetkili olan iş mahkemesinin görevini ortadan kaldırmayacağından, davalı şirket vekilinin istinaf nedenleri usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığından ve davalı ..... Şirketi vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.