İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/2493 K.2023/2094

Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi arasında oluşan görev uyuşmazlığının yargı yeri belirlenmesi yoluyla giderilmesi Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından talep edilmekle dosya kapsamı incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesince, davacı ile davalının tacir olduğunu,söz konusu işgal alanlarının davalı şirketin ticari faaliyeti kapsamında olduğunu, bu haliyle tacir olan tarafların ticari işletmeleriyle ilgili olan bu davanın 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesi hükmünce nisbi ticari dava olduğu ve bu davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu belirterek Manisa Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmiştir.

Dosyanın gönderildiği Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince, her ne kadar taraflar tacir olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmeleriyle ilgisinin bulunmadığı, davanın niteliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceğini, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev alanında kaldığını, aksi yöndeki uygulamanın Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşeceğini, bu nedenlerle TMK'nın 683.maddesi ve devamı maddelerinden kaynaklanan haksız el atmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğinin genel hükümlere göre Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

1- HMK'nun 21.maddesi "Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur:

a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa.

b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa.

c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.

ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" şeklinde düzenlenmiştir.

HMK'nun 22.maddesi " Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur. İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir." şeklinde düzenlenmiştir.

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesi ile Salihli Mahkemeleri arasında yalnızca ticari davalar bakımından yargı çevreleri aynı olduğu, ticari olmayan davalarda ise Manisa Asliye Hukuk Mahkemesi ile aynı yargı çevresine tabidir. Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince kendi yargı çevresinde olan Manisa Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, kendi yargı çevresinde olmayan Salihli 3.Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı vermiştir.

Manisa Asliye Ticaret Mahkemesince, görevsizlik aynı zamanda da yetkisizlik kararı verilmiş, bu karar kesinleşmiştir. Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesince hüküm kısmında görevsizlik kararı verildiği yazılmış ise de, teknik anlamda yetkisizlik kararı verilmiştir. Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesince de verilen karar taraf vekillerine tebliğ edilip, kanun yoluna başvuru olmadığından bu karar da kesinleşmiştir.

Bu durumda iki mahkemenin de esası kapatılıp dosyadan el çekildiğinden dosyanın sürüncemede kalmaması için yargı yeri belirleme gerekliliği doğmuştur. Asliye Hukuk ve Asliye Ticaret Mahkemeleri kararları ile birbirlerine görevsizlik kararı verdiklerini belirttiklerinden mahkemeler arasında öncelikle görev uyuşmazlığı olduğu kabul edilerek görev yönünden yargı yeri belirlemesi yapılmıştır.

2- Somut olayda; Davacı, ..., ..., ... mah., .. ada ... parsel sayılı 23.444,00 m2 miktarlı sanayi arazisini ihale ile aldığını, 3.11.2022'de tapuda malik olduğunu, ancak davalı şirketin bu taşınmazı işgal ettiğini, taşınmazın içine girmelerine dahi mani olunduğunu, İzmir 27. Noter'den 2.12.2022 tarihli 22389 yevmiye sayılı ihtar çektiğini, delil tespiti yaptırdığını, tüm bunlara rağmen davalının taşınmazı işgalden vazgeçmediğini, elatmanın önlenmesi ve ecrimisil karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili Asliye Hukuk Mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasında görev uyuşmazlığı doğmuştur. Taraflar arasındaki çekişme, taşınmaz mülkiyetine dayanarak açılmış elatmanın önlenmesi ve ecrimisil tazminatı istemine ilişkin olup, haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında hukuksal bir ilişki bulunmamaktadır. Bu durum gözetildiğinde TMK'nun 683 ve devamı maddelerinden kaynaklanan elatmanın önlenmesi ve ecrimisil isteğinin genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde bakılıp sonuçlandırılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle, Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.