Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2023/1329 K.2024/1231

Yukarıda ayrıntılı bilgileri yazılı Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/354 Esas, 2023/254 Karar sayılı kararına karşı davalı ...Anonim Şirketi vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize tevzi edilmiş olmakla dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti: Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle. Müvekkiline ait... aracın park halindeyken... plaka sayılı vasıtanın maliki olan...'a ait aracın direksiyon kontrolünü kaybederek çöp konteynerine çarpması neticesinde aşırı süratli olması nedeniyle çöp konteyneri ile birlikte müvekkilinin aracının ön ve yan kısımlarına zarar vererek olay mahallini terk ettiğini, ... plaka sayılı aracın ...

A.Ş.'nin... poliçe no ile sigortalı olduğunu ve %100 oranında kusurlu olduğunu, davadan önce arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak bir sonuç alınamadığını ileri sürerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ihbar tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini, diğer davalı yönünden ise kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş. vekili, cevap dilekçesinde özetle; Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, pert hususunda anlaşma sağlanamadığından dolayı ödeme yapılamadığını, talep sonucunun belirsiz olduğunu, başvuru şartının yerine getirilmediğini, değer kaybının ZMSS'ye göre yapılması gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini, faize itirazlarının bulunduğunu savunarak davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Davacının davasının kabulü ile 30.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, alacağa talep gibi dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verildiği görülmüştür.

Taraflarca İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı... A.Ş. vekili, süresi içinde verdiği istinaf dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesince verilen kararı kabul etmediklerini, pert işleme karar verilmişse de sigortacıya hurda tescil belgesinin ibraz edilmediğini, hurda tescil belgesi talep edilmesinin nedeninin genel şarttan kaynaklanan bir zorunluluk olmakla birlikte ağır hasarlı olan araç onarıldıktan sonra tekrar trafiğe çıkarılması halinde kanun koyucu, araçların layıkıyla onarılıp onarılmadığının kontrolü ve kamu düzeninin korunması adına KTY'nin aşağıdaki maddesiyle trafikten çekilen araçların tekrar trafiğe çıkabilmeleri için muayene edilme şartı getirdiğini,

dava sahibince çekme belgesi-hurda tescil belgesi sunma şartına bağlı olarak tazminata hükmedilmesi, araç hurdasının hangi tarafta kalacağı ve söz konusu edimlerin aynı anda ifa edilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe: Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin değerlendirilerek incelemeye alınabilmesi için Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarının gerçekleşmiş olması zorunludur. Bu maddede sayılan koşullardan birinin mevcut olmaması halinde istinaf başvurusunun usulden reddedilmesi gerekir. Bu şartlar kamu düzeninden olup yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınmaktadır. İstinaf talebine konu eldeki dosya kapsamı incelendiğinde, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesinde sayılan ön inceleme koşullarında herhangi bir eksiklik bulunmadığı, davalı... A.Ş. vekilince yapılan istinaf başvurusunun ön inceleme bakımından kabul edilebilir olduğu ve inceleme aşamasına geçilmesi gerektiği tespit edilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, incelemesini kamu düzenine ilişkin hususlar hariç olmak üzere istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplere bağlı olarak yapması gerektiği hususu düzenlenmiştir. HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin hususlar ile bağlı kalınarak ilk derece mahkemesine ait dava dosyası esas bakımından incelendiğinde;

İstinaf incelemesine konu dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada sonucunda: Davanın kabulüne, 30.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine, sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına, alacağa talep gibi dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı sadece davalı... A.Ş. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bilindiği üzere, trafik kazasında sürücünün kusurlu olması halinde zarar gören maddi zararını 6098 sayılı TBK'nun 49 maddesi uyarınca sürücüden (somut olayda davalı ...) isteyebilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur.

Aynı Kanun md. 3 uyarınca aracın maliki işleten sayıldığından araç malikinden (somut olayda davalı ... aynı zamanda araç malikidir) de maddi zararın tazmini talep edilebilir.

Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir.

Dolayısıyla davacının, maddi zararını ... plaka sayılı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan davalı ... A.Ş.'den isteme hakkı da vardır.

Hasar miktarı tespit edilirken, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise tamir bedelinin, ekonomik değilse aracın kaza tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinden sovtaj bedelinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması ve raporda bu miktarların kalem kalem belirtilmesi gerekmektedir.(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin E:2021/13208, K:2022/8884 sayılı kararında da aynı yönde açıklamaya yer verilmiştir.)

Davacıya ait ... plaka sayılı aracın hasar bedelinin tespiti için ilk derece mahkemesince makine mühendisi bilirkişiden alınan 11/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacıya ait aracın tamir bedelinin 51.223,80 TL olduğu, kaza tarihindeki ikinci el satış değerinin ise 55.000,00 TL olduğu dolayısıyla tamirinin ekonomik olmadığı, sovtaj bedelinin 25.000,00 TL olması nedeniyle davacının kaza nedeniyle uğradığı gerçek zararın 30.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Bu raporun dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerle ayrıca hasar dosyası içeriğiyle uyumlu olacak şekilde Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin E:2021/13208, K:2022/8884 sayılı kararındaki açıklamalar ışığında hazırlandığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesince, makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan 11/11/2022 tarihli bilirkişi raporuna itibar edilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin E:2021/20828, K:2023/8830 sayılı kararında da belirtildiği üzere; Davalı sigorta şirketi meydana gelen hasar bedelini tamamen poliçe limitleri içerisinde ödeme yükümlülüğü altında olup, davacı araç hurdasının kendisine verilmesini istemedikçe sigortacı tarafından davacının uhdesinde bırakıp hurda bedelini tazminattan düşmesi olanaklı değildir. Zira aslolan araç zarar bedelinin tamamen (poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olunması kaydıyla) karşılanmasıdır. Davacının, aracın hurdasının sigortacıya bırakılması yönünde tercihte bulunulması halinde sigortalının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2.2.3. maddesi gereğince Karayolları Trafik Yönetmeliğinin kendisine yüklediği yükümlülükleri yerine getirmesi gerekir.

Somut olaya bakıldığında; davacı vekili, aracın hurdasının davalı sigorta şirketine verilmesini talep etmediğine göre davacının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2.2.3. maddesi gereğince Karayolları Trafik Yönetmeliğinin kendisine yüklediği yükümlülük de söz konusu değildir. Dolayısıyla davalı sigorta şirketinin aracın çekme / hurda belgesinin ibraz edilmesi gerektiği kapsamındaki istinaf itirazının yerinde olmadığı ve reddedilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.(Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin E:2022/4097, K:2023/9525 sayılı kararında da benzer yönde açıklamalara yer verilmiştir.)

6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesinde belirtilen koşulların varlığı halinde, incelenen ilk derece mahkemesine ait dava dosyasındaki kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması durumunda istinaf incelemesi sırasında istinaf talebinin esastan reddine karar verileceği düzenlenmiştir. Bu durum istinaf incelemesi sırasında duruşma yapılmadan karar verilebilecek haller kapsamında yer almaktadır.

Hal böyle olunca yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; istinaf başvurusunda bulunanın sıfatı ve istinaf nedenleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme üzerine; ilk derece mahkemesince taraflarca gösterilen delillerin toplanmasında, değerlendirilmesinde esas ve usul bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı ve davalı... A.Ş. vekilinin tüm istinaf nedenleri yerinde görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nun 353/1. fıkrası (b-1) bendi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.