Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2024/9 K.2024/717

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün davalı karşı dava davacısı vekili tarafından İstinaf yoluyla incelenmesi istenilmekle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile taşeron ...Ltd Şti arasında... ili ... ilçesi ... Mah. ... Pafta... Ada,... Parsel 'de ... lisesi ve ... yapımı ve mermer döşeme konusunda sözleşme yaptığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak tüm edimleri yerin getirmiş fakat ...

Ltd Şti müvekkilinden sözleşme dışı olarak bütün binanın süpürgeliklerini ve fayansçılar işi yarım bırakıp gittiği için eksiklerinin giderilmesini istemiş müvekkilinin bu talebi de yerine getirdiğini, sözleşmede mermer kaplı olması gereken alanların metrajları belli olmamakla beraber taşeronuna vermeyi önerdiği bedel, müvekkilinin ölçtüğü metraj ve alacaklı olduğu bedelden çok düşük olduğunu, müvekkilinin binanın fayanslarının eksik ve tamirleri maliyet ile emek bedeli süpürgeliklerin metrajı maliyet ve emek bedeli, mermer kaplanan alanların metraj, maliyet,

emek ve bedeli Konya 5.Sulh Hukuk Mahkemesi 2019 / 40 Esas sayılı D.İş dosyasıyla tespit ettirdiğini, söz konusu tespit dosyasında taşınmazda müvekkilince sözleşme yapılan işlerin bedeli 116.093,00 TL, sözleşme harici yapılan işlerin 238.530,00 TL olmak üzere toplam 354.723,00 TL olarak tespit edildiğini, davalı şirket 354.723,00 TL olan borcunun 271.740,00 TL 'sini ... Şubesi ve ...

Şubesi'ne ait çekler ile ödemiş, 11.000,00 TL 'lig kısmı ise bankadan havale yapmak suretiyle ödendiğini, müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesi için 71.983,00 TL alacağının davalıdan yüksek faizi ile tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı/ karşı davacı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; müvekkiline karşı davacı ...Ltd Şti arasında ... ili ... ilçesi ... Mah. ...Pafta ... Ada ,... Parsel ‘de... lisesi ve ... yapımı ve mermer döşeme konusunda sözleşme yapıldığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak tüm edimleri yerine getirdiğini fakat karşı davacı...

Ltd Şti müvekkilden sözleşme dışı olarak bütün binanın süpürgeliklerini ve fayansçılar işi yarım bırakıp gittiği için eksiklerinin giderilmesini istediğini ve müvekkilinin bu talebi de yerine getirdiğini, Sözleşmede mermer kaplı olması gereken alanların metrajları belli olmamakla beraber ,taşeronun vermeyi önerdiği bedel müvekkilin ölçtüğü metraj ve alacaklı olduğu bedelden çok düşük olduğunu, müvekkilin bunlara ilişkin olarak alacaklı olduğu bedeli Konya 5.Sulh Hukuk Mahkemesi 2019 / 40 Esas sayılı D.İş dosyasıyla tespit ettirdiğini,

söz konusu tespit dosyasında taşınmazda müvekkilince sözleşme dahili tamamlandığı ve yapılan işlerin bedeli 116.093,00 TL , sözleşme harici yapılan işlerin bedeli ise 238.530,00 TL olmak üzere toplam 354.723,00 TL olarak tespit edildiğini, davalı şirketin 354.723,00 TL olan borcunun 271.740,00 TL ‘sini ... Şubesi ve ...

Şubesi’ne ait çekler ile ödemiş ,11.000,00 TL ‘lik kısmı ise bankadan havale yapmak suretiyle ödediğini, sözleşmede işlerin yapımı için bir süre öngörülmediğini, bu sebeple süresi içinde müvekkilince edimlerin yerine getirilmediği öne sürülemeyeceğini, kaldı ki eksiksiz ve zamanında yerine getirilmediğini, müvekkili tarafından sözleşmeye dayalı ve sözleşme dışı edimlerin eksiksiz ve zamanında yerinde getirildiğinden karşı davacı tarafa ilgili kurumca hakedişleri eksiksiz olarak ödendiğinden karşı davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı karşı davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle. Müvekkili ile davalı firma arasından imzalanan 11.10.2017 Tarihli Taşeron Sözleşmesi başlıklı sözleşme gereği maddi zararlarının (şimdilik 5.000,00 TL) tahsilini, müvekkili ile davalı şirket arasından 11.10.2017 Tarihinde Taşeron Sözleşmesi başlıklı taşeron sözleşmesi imzalandığını, davalı firma iş süresi içerisinde işi bitirmemiş ve müvekkilin ... Başkanlığı ile yapmış olduğu ... Tarihli ...

Lisesi ve ... sözleşmesinde vermiş olduğu taahhüdü yerine getirmemesine neden olduğunu, müvekkili ile davacı arasında imzalanan sözleşmenin maddeleri ve iş bu sözleşmenin ekleri gayet açık olmakla davacı tarafça bu hususlar gözetilmeden bu davanın açılmış olması tamamen kötü niyetli olup basiretli tacir olma yükümlülüklerine tamamen aykırı olduğunu, müvekkilinin yukarıda izah edilen nedenlerden ötürü zararının giderilmemesi, işin süresi içerisinde bitirilmemesi ve davalının sözleşme yükümlülüklerini yerini getirmediğinden ve sair nedenlerden ötürü davanın reddini talep etmiştir.

Davalı karşı davacı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında inşaat sözleşmesi imzalandığını, davacı ile müvekkili arasındaki sözleşmenin şartlarının açık olmasına rağmen davacının bu davayı açmasının kötü niyetli olduğunu, sözleşmenin bütün proje, metraj vs hususlarının tamamının belirli olduğunu, davalıya defaatle eksikliklerin giderilmesi için başvurulduğunu ancak eksikliklerin yerine getirilmediğini, davalının haksız yere müvekkilinden alacak talep ettiğini, tespit dosyası açılarak haksız ve mesnetsiz tespit yapıldığını,

davacı tarafın eksiklikleri ve işi geciktirmesinden ötürü müvekkilinin gecikme cezası kesildiğini ve eksik imaltalarınad dolayı da müvekkilininden ekstra tutarlar kesilmeye devam edildiğini, müvekkilinin zararının giderilmesini, işin süresi içerisinde bitirilmemesi ve davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle müvekkilinin zararına karşılık şimdilik 5.000-TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından; toplanan deliller,tanık beyanları ile denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunan bilirkişi ek ve kök raporuna göre ; ...lisesi ve ... işi nedeniyle davacının sözleşme kapsamında ve taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan sözleşme dışı yapılan işler nedeniyle davacının bakiye hakedişinin 76.901,56-TL olarak belirlendiği ve davalı tarafından ödenmesi gerektiğinden bu miktar üzerinden asıl davanın kabulüne karar verilmiş,

davacı tarafından işin geç teslimi nedeniyle ve dava dışı işlerin eksikliği nedeniyle davalı şirkete idare tarafından ceza kesildiği ancak dosyada bulunan eksiklikler tutanağından tespit edilen eksiklerinin yapımının tümünün davacıya ait olmadığı, bu nedenle davacının sözleşme kapsamında yapması gereken işler nedeniyle belirlenen eksiklikler nedeniyle kesilen cezadan bilirkişi raporunda ayrıntısı belirtildiği üzere yapılan oranlama sonucunda 13.373,72 TL'sinden sorumlu olduğu,

davalı-karşı davacı vekili tarafından sunulan 18/12/2020 tarihli talep açıklama dilekçesine göre fazlaya dair hakları saklı tutularak 5000,00 TL lik zarar talebinin 2500,00 TL'sinin Konya Valiliği tarafından kendilerine kesilen gecikme cezası olarak davacıdan talep ettiğinin belirtildiği ancak bilirkişi raporu doğrultusunda gecikme cezasının 13.373,72 TL olarak ıslah edildiği ve bu miktar üzerinden harcının yatırıldığı anlaşıldığından,

davalı- karşı davacının ispatlanamayan diğer 2000,00 TL'lik maddi zarar talebinin reddi ile harcı tamamlanan miktar üzerinden belirlenen 11.373,91-TL gecikme cezasına ilişkin maddi tazminat talebinin ise kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEP VE GEREKÇESİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesinde özetle. Davalı karşı davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesinde özetle. Davacı taraf ile imzalanan 11.10.2017 tarihli sözleşme ile ... Başkanlığı ile yapmış olduğu 27.10.2016 Tarihli ...

Lisesi ve... sözleşmesini ve bu sözleşmenin eklerini peşinen kabul ettiğini, davacı tarafla imzalanan sözleşmenin 2. , 3., 4., 5, 7. Gereğince davacının müvekkili ile idare arasındaki sözleşme ve eklerini peşinen kabul ettiğini, davacının basiretli tacir gibi davranmaması fiyatı eksik veya hatalı vermesi müvekkilini bağlamadığını, yükümlülüklerini yerine getirmediğini, eksiklikleri tamamlamadığını, sözleşmenin 4. Maddesinde de açık bir şekilde yazıldığı üzere davacı müvekkile engelli rampasının yapılmadığını, davacının iddia ettiği gibi süpürgeliklerin ve fayansçıların yarım bırakıp gittiği eksik işlerin tamamlanmasını istemediğini,

yerel mahkemece yapılan hesaplamalarda bu itirazlarının değerlendirilmediğini ve davacının sözleşmeye uymadığının dikkate alınmadığını belirtilerek kararın kaldırılması talep edilmiştir.

DELİLLER

Sözleşme, Konya 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/40 D. İş sayılı dosyası, dosyada mevcut diğer bilgi ve belgeler.

İSTİNAF NEDENLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Asıl ve karşı dava, eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup asıl davada yüklenici iş bedeli ve fazla iş bedeli alacağının tahsili, karşı dava da yüklenici gecikmeden kaynaklanan zararının tazminini talep etmektedir.

İlk derece mahkemesince asıl davanın kabulüne, karşı davanın kısmen kabulü karar verilmiş, hüküm davalı karşı davacı vekilince asıl dava yönünden istinaf edilmiştir.

Taraflar arasında düzenlendiği ihtilafsız olan sözleşmeye göre; ... Lisesi ve ... İşinde, mermer döşeme ve kaplama imalatları, betonarme ... bina ... katlı, ... derslikli okul yapım, betonarme... b,na ... katlı, ... işini sözleşmenin 4. Maddesinde belirtilen birim fiyatlarla yapımının üstlendiği anlaşılmakta olup sözleşmeye göre davacı taşeron, davalı ise yüklenicidir.

Davalı yüklenici ile dava dışı ... Başkanlığı arasında "...Lisesi ve... İşi" ne ilişkin olarak 10.026.412,00.-TL götürü bedelli sözleşme imzalanmıştır.

Davacı tarafın talebi üzerine Konya 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/40 D. İş sayılı dosyasından 25.07.2019 tarihinde yapılan keşif sonucunda verilen raporda; tespite konu taşınmazlarda işçilik işlerinin yapılış olduğu, sözleşmeye göre yapılması gereken işlerin , sözleşmede belirtilen birim bedele göre bedelinin 116.093,00.-TL, sözleşme dışı ilerin piyasa rayiçlerine göre 238.630,00.-TL olduğu belirtilmiş olup davalı tarafından tespite itiraz edilmiştir.

Mahkeme talimat yoluyla aldırılan Bilirkişi raporu ve ek raporunda; sözleşmede belirtilen birim bedele göre bedelinin 116.093,00.-TL, sözleşme dışı ilave işlerin piyasa rayiçlerine göre 243.548,56.-TL olduğu belirtilmiştir.

Taraflar arasında düzenlenen sözleşme, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 (818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355) ve devamı maddelerinde düzenlenen birim bedelli eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır. Birim bedelli sözleşmede yüklenici işi kararlaştırılan bedelli yapmak zorunda olduğu gibi iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemek zorundadır.

Yargıtayın yerleşik içtihat ve uygulamalarında, usule uygun prosedür sürdürülerek sözleşme yapılmaksızın iş ve imalât yapılması ve bunun iş sahibi yararına olması halinde bedelinin 6098 sayılı TBK'nın 526 ve devamı maddelerinde düzenlenen vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca ve yapıldığı yıl piyasa rayiçleri ile istenebileceği kabul edilmektedir. Mahalli piyasa rayiçleri içerisinde yüklenici kârı ve KDV olacağından piyasa rayiçlerine göre bedelin tespitinde ayrıca yüklenici kârı ve KDV eklenmeyecektir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Yine, gerek doktrinde gerekse Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere; ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kişiye düşer. Bu kabul, adi karine niteliğindedir. Nitekim.

Yargıtay 15. Hukuk Dairesinin istikrar bulmuş içtihatlarında kabul edildiği üzere, bir sözleşme fesih ya da başka bir nedenle ortadan kaldırılmadıkça, o sözleşme kapsamında kalan işlerin, o sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığı kabul edilir. Ancak, sözleşme feshedilmiş ve işin üçüncü kişiye yaptırıldığı ileri sürülmüşse, bu kez karine, üçüncü kişi yararına oluşmaktadır.

Elbette, her iki durumda da, bu karinelerin aksini ileri süren tarafın, bu savunmasını kanıtlanması mümkündür.

İncelenen dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, istinaf sebeplerine, taraflar arasında düzenlenen sözleşme birim bedelli sözleşme olup, yapılan işlerin birim bedele göre, fazla işlerin ise vekaletsiz iş göreme hükümlerine göre piyasa rayiçlerine göre hesaplanması, bilirkişi raporlarının denetime elverişli olması dikkate alındığında delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-Alınması gerekli 5.253,14 TL harçtan peşin alınan 1.583,85-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.669,29 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin 6100 Sayılı HMK'nun 359/4 md. uyarınca İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

6-Kullanılmayan gider avansı var ise 6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 59. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürünce başvurana iadesine,