İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/10 K.2024/304

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete sigortalı dava dışı ... - ...Anonim Şirketi tarafından ABD'de yerleşik...firmasından satın alınan 67 kutu ... / ...(Reçine Emdirilmiş Bez) emtiasının ABD'den Türkiye'ye kadar olan davalıların üstlenmiş olduğu denizyolu ve karayolu nakliyesinin gerçekleştirilmesine müteakip emtianın sigortalı yetkilileri tarafından teslim alınması sırasında yapılan kontrollerde istenilen sıcaklıkta (-10 °F) taşınmamış olması nedeni ile limitli olan kullanım süresinin (oda sıcaklığında 360 saat) aşılmış ve kullanılamayacak derecede hasarlı olduğunu,

dava dışı sigortalıya hasarlı olarak teslim edilen emtianın hasar masrafları davacı müvekkili sigorta şirketi tarafından ödendiği, Emtia hasarının kusurlu nakliyeden kaynaklanması nedeni ile davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu tazminatı davalılardan rücuen talep tahsil hakkı doğdundan bahisle davanın kabulü ile, davacı müvekkili sigorta şirketinin ödemiş olduğu hasar tazminatı tutarı 1.726.423,97 TL'nin ödeme tarihi olan 05.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Anonim Şirketi vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davaya konu hasarlı olduğu iddia edilen ürünlerin davacının beyanı ile 15.12.2021 tarihinde teslim alınmış olduklarından huzurdaki itirazın iptali dava tarihinin ise 21.02.2023 olduğu anlaşılmakla hak düşürücü süre yönünden açılan davanın reddine karar verilmesini,

davaya konu olaya dair öncelikle müvekkil şirkete atfedilecek bir kusur bulunmadığını müvekkil şirketin malların sahibi olan şirket ile arasında herhangi bir ticari ilişki mevcut bulunmadığını ,müvekkili şirketin davaya konu yükün istiflenmesi ve bunun gibi sağlam şekilde konteyera yüklenmesine yönelik işlemleri yapma ve belirli bir sıcaklıkta ürünün taşınacağına dair bir taahhüdü bulunmadığından ve sadece taşıma işi ile yetkili olmakla bu şekilde bir hazırlığı diğer yüklemeyi gerçekleştirenlerin yapması gerektiğinden bu anlamda bir sorumluğu bulunmadığından müvekkil şirkete bir kusur izafesi bu aşamada kabul edilemeyeceğini, beyan etmekle,

müvekkili şirket hakkında açılmış bulunan davada hak düşürücü süre ve davanın esasına yapılan itirazlar gözetilerek davanın reddini, davanın gerektireceği tüm harç ve masraflarla avukatlık ücretinin davacı şirkete yüklenmesini karar verilmesini talep etmişti.

Davalı ...Ltd.Şti vekilince sunulan cevap dilekçesinde özetle; davaya konu uyuşmazlıkta ise hasarlı olduğu iddia edilen malın teslim tarihi 02.02.2022; davacı tarafından hasar bedelinin sigortalısına ödenme tarihi 05.07.2022; icra takibi tarihi 14.11.2022 ve dava tarihi de 21.02.2023 olup ödemeden itibaren 90 gün içinde icra takibi yapılmayarak hak düşürücü süre geçirilmiş olduğundan davanın bu nedenle de reddine karar verilmesini, diğer yandan, davacının iddiasının doğru olup olmadığı,

taşımaya konu yükün tamamen zayi olup olmadığı belli olmadığı gibi, bu iddia doğru olsa bile kusurun kimden kaynaklandığı da belli olmadığını, bu iddianın doğru olduğu ihtimalde dahi, müvekkili şirketin taşınan yükün zarar görmesine neden olabilecek hiçbir eylemi ve ihmali söz konusu olmadığı şeklinde beyan etmiştir.

Dava, Davacı sigorta şirketi nezdinde Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan emtiada deniz taşıması sırasında meydana gelen hasar nedeniyle sigortalıya ödenen hasar bedelinin TTK'nın 1472. Maddesindeki halefiyet hükümlerine göre davalılara rücu edilmesi istemine ilişkindir.

Dava dosyasına sunulan... nolu Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi örneği incelendiğinde, dava dışı ... - T...A. Ş.'nin ABD'de yerleşik...firmasından satın aldığı 67 kutu ... /...(Reçine Emdirilmiş Bez) emtiasının ABD'den Türkiye'ye deniz yolu ile taşınmasının Sampo sigorta tarafından sigorta teminatı altına alındığı, poliçede ...'ın sigortalı olarak gösterildiği görülmektedir.

Taşıma sonrası yükte tespit edilen hasar nedeniyle davacının sigortalısına 1.726.423 TL hasar tazminatı ödeyerek, düzenlenen ibraname uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu, sigortalı emtianın satım bedelinin ödendiği yurt dışındaki satıcıya ödendiği ...'a ait 05.07.2022 tarihli dekont ile ...'dan gelen 27.05 2024 tarihli yazı cevabından anlaşılmış olduğundan, davacı sigorta şirketinin davada aktif husumet ehliyetine haiz olduğu değerlendirilmiştir.

Davalı ...A. Ş. Vekili cevap dilekçesinde müvekkilinin sadece taşıma işi ile yetkili olduğunu, yükleme, istif ve belirli bir sıcaklıkta taşıma gibi bir sorumluluğunun bulunmadığı şeklindeki beyanına göre taşımanın 18.12.2021 tarihli taşıma senedi tahtında...Lojistik'in sorumluluğunda yerine getirildiği anlaşılmaktadır.

Davalı davalı...A. Ş. vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu taşıma ilişkisinde ... Lojistik'in acentesi olarak hareket ettiğini, bu nedenle TTK m.105/3 gereğince müvekkiline doğrudan husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürmüştür. Davalı ...Ltd.Şti. tarafından ... - ...Sanayii A. Ş.'ye 02.02.2022 tarihli navlun faturası kesildiği sunulan fatura örneğinden tespit edilmiştir.

Söz konusu fatura "..." antetli olarak düzenlendiğinden, faturanın "..."adına tanzim edildiği değerlendirilmiştir. ...Taşımacılığın, taşımayı üstlendiği ya da TTK'nın 921 uyarınca taşıyanın hak ve yükümlülüklerine tabi olduğu ispatlanamamış olduğundan, bu davalının acente sıfatıyla hareket ettiği kanaatine varılarak, bu doğrultuda iş bu davada TTK m. 105/2 gereğince pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı kabul edilmiştir.

Diğer daval... Lojistik bakımından öncelikle tespit edilmesi gereken husus davanın süresinde açılıp açılmadığıdır. TTK'nın 1188. Maddesine göre, deniz yolu ile eşya taşımalarında ziya, hasar ve geç telime dayanan davalar bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Hükmün ikinci fıkrasında bir yıllık sürenin eşyanın teslimi, eşya teslim edilmemişse teslimi gereken tarihten itibaren işlemeye başlayacağı kabul edilmiştir.

Alt taşıma ilişkisinin mevcut olduğu taşımalarda hak düşürücü sürenin ne şekilde uygulanacağı önemlidir. 6762 sayılı TTK'da bu konuda özel bir hükme yer verilmemiştir.

6102 s. TTK'nın 1188/f.3'de ise, "sorumlu tutulan kişinin rücu davası açma hakkının bir yıllık hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra açılabileceği, bu hakkın tazminatın ödendiği veya tazminat davasına ilişkin dava dilekçesinin tebellüğ edildiği tarihten itibaren 90 gün içinde kullanılmadıkça düşeceği " düzenlenmiştir.

TTK'nın 1188. Maddesinin üçüncü fıkrasının kapsamı, mehazı olan Lahey/Visby kuralları ile hükmün ilk fıkrası dikkate alındığında asıl taşıyan yada onun sorumluluk sigortacısının eşyanın ziya, hasar ve geç teslimi dolayısıyla kendi akidi olan alt (fiili) taşıyana rücuu ile sınırlıdır. Dolayısıyla, TTK m.1188/f.3'de ki "sorumlu tutulan kişi" ile kast edilen eşya taşımayı taahhüt eden... yada akdi taşıyandır. Yük ilgilileri yada yük sigortacısının doğrudan akdi taşıyana veya fiili taşıyana karşı müracatları ise bu hükmün kapsamı dışında kalmaktadır. Yük ilgilileri yada emtia nakliyat sigortacılarının taşıyanlara karşı açtıkları davalar 1188. Maddesinin ilk iki fıkrası hükümlerine tabidir.

Eldeki dosyada, nakliyat sigortacısı olan davacı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği sigorta hasar tazminatının davalı taşıyana rücu edilmesi talep edilmektedir. Sigorta şirketleri rücu ilişkisinde, sigortalının hukukuna tabi olduğundan, iş bu dava da niteliği itibariyle TTK'nın 1188. Maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Yukarıda açıklandığı üzere; bu süre hükmün ikinci fıkrasına göre eşyanın teslimi, eşya teslim edilmemişse teslimi gereken tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır.

Dava konusu olayda davacı vekili yükün teslim tarihini 07.05.2024 tarihli dilekçesinde 03.02.2022 olarak açıklamıştır. Gümrük kayıtlarına göre de teslimin bu tarihte yapıldığı görülmektedir. Zorunlu arabuluculuk sürecinin 10.01.2023 tarihinde başlayıp, 06.02 2023 tarihinde sona erdiği dosyaya sunulan son tutanak örneğinden anlaşılmaktadır. Böylelikle arabuluculukta geçen süre 27 gündür.

TTK m. 1188' de düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre 27 gün daha uzamış olacağından, hak düşürücü sürenin sona erdiği tarih 02.03.2023'dir. Dava ise 14.03.2023 tarihinde açılmıştır. Bu durumda dava, TTK'nın 1188/f.1'de düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olduğundan, neticede, davalı ...Anonim Şirketine karşı açılan davanın TTK'nın 1188.maddesine göre hak düşürücü süre nedeniyle reddine, diğer davalı ...

Limited Şirketi hakkındaki davanın da pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine, dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,

1-Davalı ... Limited Şirketi hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile REDDİNE,

2-Davalı ...Anonim Şirketine karşı açılan davanın TTK'nın 1188.maddesinde düzenlenen hak düşürücü süre nedeniyle REDDİNE,

3-Peşin alınan 29.483,01 TL harçtan, karar harcı olan 427,60 TL'nin mahsubu ile fazla alınan 29.055,41 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,

4-Davalı ... Limited Şirketi vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,

5-Davalı ...Anonim Şirketi vekil ile temsil olunduğundan karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince tayin olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak işbu davalıya verilmesine,

6-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 3.200,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Taraflarca yatırılan gider avansı bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.10/07/2024

Başkan ✍e-imzalıdır. · Üye ✍e-imzalıdır. · Üye ✍e-imzalıdır. · Katip ✍e-imzalıdır.