Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/92 K.2026/590

Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik süresi içinde istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine gönderilen dosyanın yapılan incelemesi sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında 17/12/2015 tarihinde ...Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme bedelinin 22.500,00-EURO olduğunu, sözleşmeye göre bu bedelin 6.750,00-Euro'luk kısmını müvekkili tarafından davalıya gönderilmesinin akabinde 60 gün içinde makinenin teslim edileceğini, teslimden sonra gerekli testler tamamlandıktan sonra bakiye kısmın ödeneceği hususunda anlaşıldığını, müvekkilinin 6.750,00-Euro avansı 23/12/2015 tarihinde banka kanalı ile davalıya gönderdiğini ancak aradan 18 ay geçmesine rağmen davalının makineyi teslim etmediğini,

yapılan görüşmelerde makine bu ay bitiyor denilerek müvekkilinin oyalandığını, bunun üzerine davalı şirket yetkilileri ile görüşmeye gittiklerini davalı şirket yetkililerinin makinenin yalnızca 1 haftalık işi kaldığını ancak sözleşme bedelini artırmak istediklerini belirttiklerini bunun üzerine müvekkilinin 15/03/2017 tarihinde sözleşmeyi yenileyerek 25.000,00-Euro üzerinden yeni bir sözleşme imzalandığını, teslim süresi olarak 1 aylık bir süre kararlaştırıldığını, sözleşme bedelinin 10.000,00-Euro'luk kısmının davalıya banka aracılığı ile gönderdiğini,

sözleşme gereğince 30/03/2017 tarihinde teslim edilmesi gereken makinenin teslim edilmeyerek sözleşmeye aykırı hareket edildiğini, defalarca yapılan görüşmelere rağmen hiçbir ilerleme sağlanamadığını müvekkilinin ödediği toplam 16.750,00-Euro'nun 5.000,00-Euro'luk kısmının geri iade edildiğini ancak bu sürede müvekkilinin ciddi zarara uğradığını, davalının üzerine düşen edimi yerine getirmemesi nedeni ile sözleşmeden dönüldüğünü , ayrıca müvekkilinden aldığı meblağın sebepsiz zenginleşme hükümlerince iade edilmesi gerektiğini, ... ile Türkiye arasında akdedilen karşılıklılık anlaşması gereği müvekkilinin teminattan muaf olması gerektiğini,

davanın kabulü ile ödenen 11.750,00-Euro bedelin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile davalıdan tahsiline yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili ile davacı arasında ...Satım işinin ...isimli aracı vasıtası ile başladığını, 22/12/2015 tarih, ...numaralı proforma fatura ile 22.500,00-Euro bedel üzerinden "..." üretilmek üzere anlaşma sağlandığını ve 6.735,00-Euro bedelin müvekkiline ödendiğini, davacının istediği özel ölçü için müvekkilinin ham madde siparişi verip üretime başladığını, 24/01/2016 tarihinde 125mm olan ölçünün 145 mm olarak değiştirilmesinin davacı tarafça talep edildiğini ve bunun üzerine 02/03/2017 tarihli sözleşmenin akdedildiğini,

bu makine özel üretim olduğundan ilgili ve gerekli ham maddenin ... firmasınca temin edilmesi gerektiğini, davacının sonradan talep ettiği 145mm ham madde standart dışı ölçü olduğundan tedariğinin davacı tarafça karşılanmasının ön görüldüğünü, bilirkişi incelemesi yapıldığı taktirde müvekkilinin deposunda duran makine incelendiğinde söz konusu ham maddenin müvekkiline teslim edilmemesi nedeni ile makinenin tamamlanıp nihai haline getirilemediğini,

taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu Türk Borçlar Kanununa göre eser sözleşmelerinin 5 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğunu sözleşme tarihlerine bakıldığında zaman aşımının gerçekleştiğini, davacının davasının zaman aşımı nedeni ile reddinin gerektiğini, ayrıca teslimden önce ödenmesi gereken 8.250,00-Euro bedelin bu zamana kadar ödenmediğini davacının üzerine düşen edimini yerine getirmediğini, davacının ağustos 2017 tarihinde ham maddenin gönderilemeyeceğini ve siparişten vazgeçtiklerini belirterek sözleşmeyi feshedip müvekkilinden 5.000,00-Euro bedeli iade etmesini istediklerini,

davacının gönderdiği ihtarnamede hem paranın iadesi hem de makinenin tesliminin istendiğini, davacının hangi seçimlik hakkını kullandığının belli olmadığını, davacının teminat göstermesi gerektiğini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece;Davanın Kabulü ile, 11.750,00-Euro'nun 13/12/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı (ticari avans faizini geçmemek üzere) uygulanmak suretiyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAF SEBEP VE GEREKÇESİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararının diğer hükümleri aynen kalmak suretiyle vekalet ücreti ve faizin başlangıç tarihine hasren kaldırılarak, 11.750 EURO 'nun temerrüt tarihi olan 30/03/2017 tarihinden itibaren ... Bankasınca dövize uygulanan en yüksek faiz oranı işletilmek suretiyle faizi ile birlikte davalıdan tahsiline; yargılama harç ve vekalet ücretinin dava tarihi değil, karar tarihi olan 27.11.2024 tarihindeki ...Bankasının Döviz Satış Kuru üzerinden hesaplanan miktar üzerinden karar tarihindeki AAÜT hükümlerine göre hesaplanarak müvekkil lehine vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada mevcut diğer bilgi ve belgeler.

İSTİNAF NEDENLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı olarak ödenen bedelin iadesi talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davacı vekilince faizin başlangıç tarihi ve vekalet ücreti yönüyle istinaf edilmiştir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 28.11.1956 tarihli, 1956/15 Esas, 1956/15 Karar sayılı İBK'nın ilgili bölümünde; " Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme esas ittihaz olunması iktiza eylemesine...." düzenlemesinin mevcut olduğu,

yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 07.04.1993 tarihli, 1993/13-41 Esas, 1995/145 Karar sayılı ilamı ile de yabancı para alacaklarında yabancı paranın dava tarihindeki ...

Bankası efektif satış kuruna göre bulunacak TL karşılığı üzerinden ilam harcının alınacağının benimsendiği, bu durumda mahkemece yabancı para veya yabancı paranın Türk Lirası karşılığının tahsili amacıyla açılan davalarda vekâlet ücretinin, yabancı paranın dava açıldığı tarihteki Türk Lirası karşılığına göre, ancak hüküm tarihindeki tarife hükümleri dikkate alınarak takdir edileceği, davada EURO cinsinden yabancı paranın tahsilinin talep edildiği ve aynı cins yabancı para alacağının tahsiline karar verildiği, doktrin ve Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin (Kapatılan Yargıtay 15.HD.

2013/1319 E., 2013/4114 K. sayılı ilamı, Yargıtay 6 HD. 2023/1605 E., 2024/2907 K. sayılı ilamları )bu konudaki yerleşik uygulamalarına göre; döviz cinsinden para alacağına hükmedilmesi halinde vekalet ücretinin, o dövizin dava tarihindeki efektif satış kuru karşılığı TL (Türk Lirası) miktarına göre hesaplanıp tahsiline karar verilmesinde hata olmadığı, sözleşmeden kaynaklanan alacaklarda temerrüt faizi uygulanabilmesi için alacağın muaccel olması yeterli olmayıp, kararlaştırılan kesin vadede borcun ödenmemiş ya da alacaklının usulüne uygun ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmüş olmasının zorunlu olduğu,

somut olayda davacı tarafından davalı, 29/11/2022 tarihli ihtarname ile 13/12/2022 tarihinde temerrüde düşürüldüğü anlaşılmakla davacı vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan nedenlerle,

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-Davacının istinafı nedeniyle alınması gerekli 732,00-TL harçtan peşin yatan 4.126,00-TL'nin mahsubu ile fazla alınan 3.394,00-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

3-Davacı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Kullanılmayan gider avansı var ise; 6100 Sayılı HMK' nun 333. Maddesi ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin 59. Maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra başvuranlara iadesine,

6-Kararın Dairemizce taraflara tebliğine,