Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1896 K.2024/2044

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/07/2024 tarih ve 2022/714 Esas 2024/696 Karar sayılı ilamına karşı ,davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müflis kooperatiften alacaklı olan müvekkilinin 23/03/2022 tarihli alacak bildirimi dilekçesi ile 808.300,00-TL+KDV akdi vekalet ücreti ve karşı vekalet ücreti alacaklarının kaydının yapılmasını talep ettiğini, davalı iflas idaresi tarafından düzenlenen 22/07/2022 tarihli sıra cetvelinin müvekkiline tebliğ edildiğini, müvekkilinin talebi içerisinden yalnızca 3.300,00-TL'lık kısımın kabul edildiğini kalan kısmının reddedildiğini, işbu dava ile süresi içinde müvekkilinin sıra cetveline kabul edilmeyen alacağının kabulünü talep ettiklerini, müvekkilinin müflis kooperatiften akdi vekalet ücreti alacağı,

KDV alacağı ve karşı vekalet ücreti alacağının olduğunu, avukat olan müvekkilinin, müflis kooperatif için 2014 yılından kooperatifin iflasına karar verildiğini, 2021 yılı sonuna kadar kesintisiz olarak sözleşme ile avukatlık hizmeti verdiğini, müflis kooperatifin müvekkiline Kayseri 8. Noterliği'nden düzenlediği..., ... yevmiye numaralı ve ... tarih, ... yevmiye numaralı vekaletnamelerinin bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmeye göre aylık sabit ücret dışında kooperatifin açtığı ve kooperatife karşı açılan dava ve icra dosyalarının her biri için 1.000,00-TL akdi vekalet ücretinin müvekkiline ödeneceğini,

müvekkilinin avukat olarak takip ettiği dava ve icra takiplerinin dosya numaralarının dilekçenin ekinde sunulduğunu, akdi vekalet ücreti olarak 805.000,00-TL alacağı bulunduğunu, söz konusu bu alacağın dosyalara vekalet sunulması ile doğduğunu, iflas idaresinin müvekkilinin alacağını kabul ederek sıra cetvelinde bu alacağa yer vermesi gerektiğini, iflas idaresi tarafından avukatlık sözleşmesinden doğan alacakların yeterli bilgi ve belgeye dayanmadığı gerekçesiyle müvekkilinin 805.000,00-TL + KDV tutarında akdi vekalet ücreti alacağına ilişkin talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

akdi vekalet ücreti alacağının tarafların arasındaki sözleşmeye göre müvekkilinin ilgili dosyalara vekalet sunmasıyla doğduğunu ve muaccel olduğunu, müvekkilinin alacağına ilişkin likit olmadığı ve belgeye dayanmadığı açıklamasının tümüyle hatalı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla 805.000,00-TL+KDV akdi vekalet ücreti ile karşı vekalet ücreti alacaklarının imtiyazlı alacak olarak sıra cetveline kaydının yapılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI MÜFLİS KOOPERATİFİN İFLAS İDARE MEMURLARI TARAFINDAN İLK DERECE MAHKEMESİNE VERİLEN CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE: Zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının talebinin, iflas idaresince 4. sırada değerlendirildiğini, idarenin kararının yerinde ve hukuka uygun olduğunu, davacının talep ettiği şekilde kendisine rüçhanlı bir şekilde ödeme yapılmasının mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...davanın kabulü ile 30/06/2014 tarihli hukuk müşavirliği/avukatlık sözleşmesinin 4. maddesine göre taleple bağlılık kuralı gereği 805.000,00-TL ile %18 KDV tutarı olan 144.900,00-TL olmak üzere toplam 949.900,00-TL akdi vekalet ücreti alacağı ve 373.093,63-TL karşı vekalet ücreti alacağı olmak üzere genel toplamda 1.322.933,63-TL davacı alacağının 1163 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesi uyarınca İflas Nedeni İle Tasfiye Halinde ...Yapı Kooperatifi'nin Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyası üzerinden oluşturulan iflas masasına davacının rüçhanlı alacağı

olarak kayıt ve kabulüne karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 16/01/2019 tarihli 2016/2864 Esas ve 2019/64 Karar sayılı içtihatı da dikkate alınarak sıra cetveline itiraz davaları maktu harç ve maktu vekalet ücretine tabi olduğundan mahkememizce maktu harç ile maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir.

1-Davanın KABULÜ ile 30/06/2014 tarihli hukuk müşavirliği/avukatlık sözleşmesinin 4. maddesine göre taleple bağlılık kuralı gereği 805.000,00-TL ile %18 KDV tutarı olan 144.900,00- TL olmak üzere toplam 949.900,00-TL akdi vekalet ücreti alacağı ve 373.093,63-TL karşı vekalet ücreti alacağı olmak üzere genel toplamda 1.322.933,63-TL davacı alacağının 1163 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 166/2. maddesi uyarınca İflas Nedeni İle Tasfiye Halinde ...Yapı Kooperatifi'nin Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyası üzerinden oluşturulan iflas masasına davacının rüçhanlı alacağı olarak KAYIT VE KABULÜNE..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davalı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle;Davalı vekilinin istinaf dilekçesinden özetle.

Müflis kooperatifin iflasının açılmasıyla birlikte davacının vekillik görevinin Türk Borçlar Kanunu'nun 513 üncü maddesinin 1 inci fıkrası mucibinde sona erdiğini, İİK madde 226'ya göre masanın kanuni temsilcisi olan iflas idaresi, müflis kooperatifin iflasın açıldığı tarihte derdest olan dava ve icra takipleri ile iflasın açılmasından sonra açılacak dava ve icra takiplerini takip edip sonuçlandırmak üzere iflas masası vekili olarak Av. ... ve Av. ...'nun görevlendirilmelerine karar verildiğini, davacının iflasın açılmasından sonra açılan dava ve icra takipleriyle ilgili herhangi bir alacağının doğal olarak bulunmamadığını,

iflasın açılması anında derdest olan dava ve icra takipleriyle ilgili olarak ise yargılamanın geldiği aşama dikkate alınmak suretiyle emek ve mesaisine mütenasip bir belirleme yapılması gerektiğini, bahse konu dava ve icra takiplerini, iflasın açılmasından sonra masa vekillerinin takip ettiğini, dolayısıyla masa vekillerinin de söz konusu dava ve icra takiplerindeki emek ve mesaileri vekalet ücreti alacaklarının bulunduğunu, durum bu iken tüm akdi ve karşı vekalet ücretlerinin kamilen davacının alacağıymış gibi bilirkişi raporunda yapılan değerlendirme ve tespitlerin tamamen hatalı olduğunu,

karşı vekalet ücretlerinin davalılardan tahsil edilmiş olarak kabul edilerek yanlış bir hesaplama yapıldığını, bilirkişi raporunda tüm davaların kooperatif lehine sonuçlandığını ve karşı vekalet ücretlerinin tahsil edilmiş gibi kabul edildiğini, derdest davalarda karşı vekalet ücretleri açısından davanın nispi vekalet ücretine mi yoksa maktu vekalet ücretine mi tabi olduğunun tespit edilmeden yargılamalar neticesinde sanki tamamında maktu karşı vekalet ücretine hükmedilecekmiş gibi tespit ve hesaplama yapılması,

derdest davalar bakımından masa vekillerinin emek ve mesaisinin dikkate alınmadan karşı vekalet ücretlerinin salt davacıya ait olacağı yönündeki tespit ve hesaplamaların tamamen hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunda davacının alacak kayıt talebinin hangi sırada değerlendirileceği, rüçhanlı olup olmadığı hususunda açık ve kesin bir tespite yer verilmediğini, davacının, aynı zamanda sıraya da itiraz ettiğinden rüçhaniyet ve sırayla ilgili bilirkişi raporunda açık bir tespite yer verilmesi gerektiğini, bu sebeple bilirkişi raporunun eksik değerlendirme ve tespit içermekte olduğunu hükme esas alınabilmesinin mümkün olmadığını,

iflas idaresince, davacının talebinin, 4. sırada değerlendirildiğini, davacının ise mahkemeden alacağının Avukatlık Kanunu m.162/2 gereğince öncelikle sıraya tabi olmayan rüçhanlı alacak olduğunun tespitini, bunun kabul edilmemesi durumunda ise İİK madde 206'daki üçüncü sıra-özel kanunlarında imtiyazlı alacak olduğunun tespitini talep ettiğini, rüçhan hakkının, tüm avukatlık ücretleri bakımından geçerli olmadığını, rüçhan hakkının avukatın kendi çalışması sonucunda müvekkilinin muhafaza ettiği veya kazandığı mallar ve davadaki diğer taraftan ilam gereğince tahsil edilecek para yahut alınacak mallar üzerinde olduğunu,

davacının ise tüm avukatlık ücret alacaklarının rüçhanlıymış gibi kayıt ve kabul talebinde bulunduğunu, bu durumun ne kanun ne Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına uygun olmadığını, takip ve dava dosyalarından tahsil edilmiş bir para yahut alınmış bir mal söz konusu değilse davacıya, rüçhanlı ödeme yapılmasının söz konusu olamayacağını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından verilen davanın kabulü kararının haksız ve mesnetsiz olduğundan ilgili kararın kaldırılarak davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafına yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin istinafa cevap dilekçesinden özetle; resin tespit edilecek nedenlerle haksız ve hukuka aykırı istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, sıra cetveline itiraz (masaya kayıt -kabul ) talebine ilişkindir. HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda; Mahkemece somut uyuşmazlıkta, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile mevcut delil durumu, özellikle aldırılan heyet bilirkişi raporlarındaki tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda davanın kabulüne karar verildiği görülmüştür.

Avukatlık Kanunun 166/2.maddesinde "Avukat, sözleşme ile kararlaştırılan ve hakim tarafından takdir olunan ücretinden dolayı, kendi çalışması sonucunda müvekkilin muhafaza ettiği veya kazandığı mallar ve davadaki diğer taraftan ilam gereğince tahsil edilecek para yahut alınacak mallar üzerinde diğer alacaklılara nazaran rüçhan hakkını haizdir.

Rüçhan hakkı, vekaletnamenin düzenlenme tarihine, vekaletname umumi ise iş sahibi adına ücret konusu işten dolayı ilk yapılan resmi baş vurma tarihine göre sıra alır. (EKLENMİŞ CÜMLE RGT: 10.05.2001 RG NO: 24398 KANUN NO: 4667/79) İş sahibinin iflası halinde avukatın vekalet ücreti alacağı da rüçhanlıdır. Ancak, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununun 206 ncı maddesinin birinci fıkrası hükmü saklıdır." hükmü düzenlenmiştir.

Keza, Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 16.05.2024 tarihli ve 2014/4022-3876 E-K. sayılı kararında ayrıntıları izah edildiği üzere avukatın bir kısım alacakları diğer alacaklara nazaran rüçhanlı alacaklardan olup işbu rüçhan hakkı 1136 sayılı yasanın 166/2 maddesinde belirtildiği üzere avukatın emeği sonucu müvekkile kazandırılan şeyler üzerinde ve müvekkilin diğer alacaklarına karşı ileri sürülebilecek nitelikte bir hak olduğu vurgulanmıştır.

Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince somut uyuşmazlıkta, dosyaya rapor hazırlayan bilirkişi heyetinden davacı avukatın alacaklarından hangilerinin yukarıda belirtilen madde hükmüne uygun olarak rüçhanlı alacak sınıfına dahil olduğu konusunda ek rapor aldırıldıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.

Yukarıda belirtilen gerekçelerle sonuç olarak HMK'nun 355. Maddesi uyarınca istinaf başvurusu sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda istinaf eden davalı iflas idaresi vekilinin istinaf sebepleri yukarıda belirtilen yönlerden yerinde görüldüğünden HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince istinafa konu edilen yerel mahkeme kararın kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi gereğince Mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması nedeniyle yukarıda belirtilen eksiklikler giderildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.