Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/2457 K.2024/2538

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/07/2024 tarih ve 2023/173 Esas 2024/713 Karar sayılı ilamına karşı ,davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı özel halk otobüsü ile ... Mahalesi, ...

Bulvarı üzerinde seyir halindeyken, kırmızı ışıkta bekleyen ... plaka sayılı çekiciye bağlı ... plaka sayılı yarı remorkun arka tampon kısımlarına çarpması sonucu meydana gelen yaramalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... sevk idaresindeki halk otobüsünde yolcu olarak bulunan ... yaralandığını, Kayseri 9. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/1240 esas sayılı dosyasında alının bilirkişi raporu ile araç sürücüsü ...'ın asli kusurlu olduğunu, kaza sonrası Kayseri Devlet Hastanesine götürüldüğünü, sonraki tedavilerinin Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesinde devam ettiğini,

Nevşehir Devlet Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu'nun ... tarih ... sayılı raporuyla %73 olarak beden gücü kayıp oranı olarak belirlendiğini belirterek fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla 6100 sayılı yasanın 107.maddesine göre belirlenecek maddi tazminat ile zarar ve sorumluluk kapsamı belli olduktan sonra açıklanacak manevi tazminatın olay tarihiden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte işleten ve sürücüden tahsiline, sigorta şirketi yönünden, maddi tazminatın temerrüt tarihinden işletilecek faiziyle,

sorumluluk oranlarına göre yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI ... A.Ş. VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİ DOSYASINA SUNDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:

Müvekkili şirketin adresinin İstanbul olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davaya bakmaya İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın ZMMS poliçesinin ...tarafından yapılmış olması nedeniyle davanın ...A.Ş.'ye ihbarı talepleri bulunduğunu, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu iddialarını kabul etmediklerini, davacı tarafın sigortalının kusurunu ispat etmesi gerektiğini, açılmış bir ceza davası var ise bunun sonucunun beklenmesi gerektiğini, öncelikle usuli itirazları nazara alınarak davanın reddini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI ...VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEME DOSYASINA SUNDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE:

Dava dilekçesinde kazanın özel halk otobüsü şoförünün kusurundan kaynaklandığı yönünde iddialarda bulunulduğunu ancak müvekkili idarenin davaya konu olayda kusurundan bahisle sorumlu tutulabilmesi için işleten sıfatını haiz olması gerektiğini, müvekkilinin kanunda geçen tanım kapsamında işleten sıfatını haiz olmadığını, dava konusu olayda araç şoförünün görevi ile ilgili bir fiili nedeniyle vermiş olduğu zarardan müvekkili idarenin herhangi bir sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, özel halk otobüslerinin tüm sevk, idare ve kontrollerinin ... A.Ş. tarafından yapılması nedeniyle davanın bu şirkete ihbarına, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...... tarihinde davalılardan ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı özel halk otobüsü ile kırmızı ışıkta bekleyen ... plakalı çekici ve bu çekiciye bağlı ... plakalı yarı römorkun arka kısımlarına çarpması şeklinde gerçekleşen trafik kazasında ... plakalı özel halk otobüsünde yolcu olarak bulunan davacının yaralandığı, davacının Kayseri 2. Noterliği'nin...yevmiye numaralı ve ... tarihli ihtarnamesi ile davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğu, sigorta şirketince davacıya her hangi bir ödeme yapılmadığı, böylelikle KTK 97. Maddesindeki yazılı başvuru şartının sağlandığı,

ancak dosyadaki bilgi ve belgelere göre ... plakalı aracın kaza tarihinde davalı ... Sigorta nezdinde değil, ihbar olunan ...nezdinde ZMMS sigortalı bulunduğu, ... Sigorta'nın ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sigortacısı olduğu, bu araca da kusur izafe edilmediğinden davalı ...

Sigorta yönünden davanın reddi gerektiği, Davada husumet ...'na da yöneltilmiş ise de KTK 3. Maddesi hükümleri dikkate alındığında "işleten" kavramının aracın uzun süre kiralama, ariyet veya rehin verilmesi gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişinin işleten sıfatına haiz olacağı, bu kapsamda davalı belediyenin işleten sıfatının bulunmadığı değerlendirilerek bu davalı yönünden de davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği,Özel halk otobüsünün o tarihteki kayıt malikinin davalılar...

(1/2) ve ...(1/2) oldukları, davalı ... hem sürücü hem işleten, davalı...ise işleten sıfatıyla davacının uğradığı zararlardan sorumlu oldukları, davacı hakkında aldırılan 26/02/2024 tarihli "Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre davacının 5 gün geçici iş göremezlik halinde kaldığı, sürekli iş göremezliği bulunmadığı, tedavi giderine ilişkin delil bulunmadığının tespit edildiği,

davacı hakkında düzenlenen Nevşehir Devlet Hastanesi'nin ... tarihli sağlık kurulu raporunda % 73 oranında kişisel engel oranı belirlenmiş ise de davacının 17/05/2023 tarihli duruşmada engelli pasosunun kazadan önce mevcut olduğunu, kazadan sonra kulağında rahatsızlık başladığını beyan ettiği, mahkememizce aldırılan maluliyet raporunda ise kulakta kalıcı bir rahatsızlığın tespit edilemediği, "sol göz dış kantus üzerinde 1 cm'lik nedbe, umblikus içinde 2x1 cm'lik nedbe" tespit edildiği,

yine Kayseri 9. ASCM 2020/1240 Esas sayılı dosyasından aldırılan ... tarihli Kayseri Adli Tıp Şube Müdürlüğü raporunda da kişide olaya bağlı olarak duyu ve organ kaybı bulunmadığının tespit edildiği, böylelikle mahkememizce aldırılan rapor içeriği tüm dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde davacının belirttiği kulak rahatsızlığının kaza ile ilgisinin olmadığı, raporun denetime elverişli olup hükme esas alınabileceği, davacının kaza tarihi itibariyle sigortalı çalışmasının bulunmadığı,

asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair dosyaya yansıyan herhangi bir iddia ya da yazılı delil bulunmadığından asgari ücret düzeyinde geliri olduğunun kabulü gerektiği, kulaklık cihazı ve gözlük masrafı talep etmiş ise de davacının sürekli maluliyeti bulunmadığı gibi bu hususlarda da dosyaya sunulu bir delil bulunmadığı, böylelikle davacının 5 gün üzerinden 267,19-TL geçici iş göremezlik zararı hesaplandığı, alınan raporun hükme esas alınabileceği kanaatine varılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "tazminatın belirlenmesi" başlıklı 51. maddesinde; hakimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğine ve özellikle kusurun ağırlığına göre belirleyeceği belirtilmiş; "tazminatın indirilmesi" başlıklı 52. maddesinde ise; zarar gören taraf, zararı doğuran fiile razı olduğu veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olduğu yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırdığı takdirde hakimin, tazminatı indirebileceği veya tamamen kaldırabileceği açıklanmıştır.

Buna göre, zarar görenin zarar katılması veya zararın artmasına sebep olduğu hallerde zarar görenin, zararı önleyici ya da azaltıcı tedbirleri almamasında müterafik kusurunun bulunduğunun kabulü gerekir. Müterafik kusur; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir. (Eren, Fikret. Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2015. S.

582) Zararın doğumu ya da artmasına yol açan fiil, zarar görenin davranışlarından ileri gelmişse müterafik (ortak) kusurdan söz edilir. (Kılıçoğlu, Ahmet, Borçlar Hukuku Genel Hükümler. Y. 2012, s.418) Yukarıda da açıklamalar dikkate alındığında, davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için zararın bu nedenle artması zarar ile mağdurun eylemi arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.

Somut olay bu açıdan irdelendiğinde davacıya atfı kabil müterafik kusur oluşturabilecek bir fiilin olmadığı kanaatine varılmıştır. Duyulan acı, çekilen ızdırap manevi zarar değil, onun görüntüsü olarak ortaya çıkabilir. Hakim, manevi tazminatın tutarını belirlerken, saldırı oluşturan eylem ve olayın özelliği yanında tarafların kusur oranını, sıfatını, işgal ettikleri makamı ve diğer sosyal ve ekonomik durumlarını da dikkate almalıdır.

Tutarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel durum ve koşulların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde nesnel (objektif) olarak göstermelidir. Çünkü yasanın takdir hakkı verdiği durumlarda hakimin, hukuk ve adalete uygun karar vereceği TMK'nun 4. maddesinde belirtilmiştir. Takdir edilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir işlevi (fonksiyonu) olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek tutar, var olan durumda elde edilmek istenilen doyum (tatmin) duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır.

Somut olayda, ekonomik ve sosyal durum araştırması, kazanın oluş şekli, davacının kusursuz oluşu, çekilen ızdırap, davacının 5 gün geçici malul olması ve yukarıda açıklanan kıstaslar çerçevesinde talep edilen 3.000,00-TL manevi tazminatın davalı sürücü ve işletenden tahsiline karar verilerek hüküm fıkrasının tesisi uygun görülmüştür. DAVANIN KISMEN KABULÜ ile.

1-267,19-TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 16/05/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının fazlaya dair geçici iş göremezlik tazminatı ile sürekli iş göremezlik ve tedavi gideri taleplerinin reddine,2-Davalılar ... ve ...

Sigorta A.Ş yönünden geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik ve tedavi gideri taleplerinin reddine, 3-Manevi tazminat davasının kabulü ile 3.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan tahsili ile davacıya ödenmesine..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davacı vekili süresinde istinaf emiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

...'ın istinaf başvuru dilekçesinden özetle; yerel mahkeme tarafından verilen kararda kazaya sebebiyet veren aracın bağlı olduğu kurum olan... ve aracık kaydı bulunduğu sigorta şirketi hakkında dava dışı tutulduğunu, fiziki ve ruhsal nedenlerden dolayı almış olduğu kulaklık cihazı, gözlük, olduğu iyileştirme tedavi ilaç listesi, ayrıca ekte sunmuş olduğu tedavilerinin devam ettiğine dair 17 adet belgelere ait ekte sunduğunu, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin vermiş olduğu kararın iptali yönünde karar verilmesini, sunulan rapor ve belgelerinin dahilinde dosyanın yeniden incelenmesini ... ve ...

Sigorta'nın da uğramış olduğu sağlık kaybı nedeniyle en yüksek şekilde tazminata mahkum edilmesi ve diğer davacılar için hükmedilen ve çok düşük olan tazminatında kendi durumunun dikkate alınarak yeniden değerlendirilmesini, kaza ile ilgili olarak bundan böyle oluşabilecek olan fiziki ve ruhsal rahatsızlıklarından yine davalıların tamamının sorumlu olacağı yönünde ayrıca karar verilmesini, mahkeme masraflarının ve avukat ücretlerinin davalılara yükletilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, trafik kazasından kaynaklanan yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;

Dosya kapsamında toplanan delillere,mahkemece konusunda uzman bilirkişilerden alınıp hükme esas alınan raporlardaki (Adli Tıp Kurumundan aldırılan maluliyet tespitine yönelik bilirkişi heyet raporundaki) tespit ve değerlendirmelere, ilk derece mahkemesinin somut olaya yönelik kanıtları takdirinde ve hukuki ilişkiyi nitelendirilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamasına, istinaf edilen kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere göre istinaf eden davacının yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.