Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/2039 K.2025/2365

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2025 tarih ve 2025/800 Esas 2025/739 Karar sayılı ilamına karşı ,davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesinde özetle; daha önce huzurdaki davanın Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/733 Esas 2025/722 Karar sayılı dosyası ile açıldığını ve mahkemece Kayseri İcra Müdürlüğü olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiğini, Kayseri Genel İcra Dairesi ...İcra Dosyası üzerinden yapılmış borçlu vekili aracılığıyla yeniden itirazda bulunduklarını, mülkiyeti ...Limited Şirketi (VKN: ...) şirkete ait olan Kayseri ... ...

Mah....ada ...parsel sayılı adresinde mukim taşınmazın dış cephe imalat yapım işlerinden kaynaklı olarak davalı iflası istenen ... 1000.000,00-TL yine iflası istenen ...

150.000,00-TL toplamda banka kanalıyla 1.150.000,00-TL'nin tarafımızca ödendiğini yine bu ödemeye binaen müflis tarafından 13.03.2023 tarihli 520.006,65-TL bedelli faturanın keşide edildiğini, karşı tarafın Kayseri 2 Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/499 ikrar ettiği üzere sunulan faturadan anlaşılacağı üzere 629.993,40-TL fazla ödeme yapıldığını, ödemeyi yapan kurumun tüm hak ve alacaklarını huzurdaki davacıya devir ve temlik ettiğini, davacıya devir temlik ile birlikte davacının hak sahibi olduğu,

müflis davalıların bu fazla ödemeye ilişkin geri herhangi bir ödeme yapmadıkları gibi Medeni Kanun Madde 2'de belirtilen "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır acıkça bu ilkeye aykırı davrandıkları müflis davalılar, bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz" ilkesi gereği dürüst olmadıklarını Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/499 esas sayılı dava dosyasında açıkça görüldüğünün sabit olduğunu, alacak konusu belge ve dekontların dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, borçlu davalılar adına ..., ...,

...'ın 26.08.2025 tarihinde Kayseri Genel İcra Dairesi ...Esas nolu dosyası ile iflas takibi yaptıklarını, borçluların vekili aracılığıyla, dosyaya koyduğu 28.08.2025 tarihli dilekçe ile borcunun olmadığını bildirdiğini, borçluların bu itirazlarının yersiz olduğunu, borçlunun dosyaya yapmış olduğu itirazın kaldırılmasına, borçlunun iflasına karar verilmesini, Kayseri Genel İcra Dairesi...

Esas nolu dosyasından alacaklı oldukları 629.993,40-TL ve ferilerinin nakit belgeli ve ikrarlı olması nedeniyle miktarda davalı borçluya ait taşınmaz ve bankalara üzerine duruşma yapılmaksızın ihtiyati tedbir/haciz İİK159/muhafaza tedbirleri kararın verilmesini yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karşı taraf vekalet ücretinin avukat olarak adımıza hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Somut olayda, davalı ...'ın gelen müzekkere cevaplarına göre.

Esnaf ve Sanatkarlar Odasına kaydı olmadığı, Gelir İdaresi Başkanlığı yazı cevabında ticareti 2021 yılında terk ettiği, Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevaplarında ise kaydı olmadığı, ticaretten men edilen şahıslardan olmadığı, kollektif ve komandit şirket ortağı olmadığı ve anonim şirket ortağı ve yöneticisi olmadığı anlaşılmakla ilgilinin tacir olmadığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 18/1. maddesi birinci cümlesine göre, "tacir her türlü borcu için iflasa tabidir." Yasal düzenlemeye göre, iflasa tabi olma, tacir olmanın bir sonucudur. Bununla birlikte, tacir olmasalar dahi iflasa tabi olanlar vardır. Davalı, iflasa tabi olan ancak tacir olmayan kişilerden de değildir. Dava şartları 6100 sayılı HMK'nın 114. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin 1. fıkrasının "d" bendinde dava ehliyetinin dava şartı olduğu belirtilmiştir.

Davalı gerçek kişilerin iflas davası bakımından pasif dava ehliyeti yoktur. Yine iflas için davalılar bakımından yukarıda açıklanan nedenlerle, diğer kanunlardaki dava şartı (HMK 114/2 maddesi) bulunmamaktadır. Aynı Kanunun 115/2. Maddesinde dava şartı bulunmaması halinde davanın usulden reddedileceği emredici şekilde düzenlenmiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d, 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince pasif dava ehliyeti bulunmaması ve diğer kanunlardaki dava şartlarının gerçekleşmemesi nedenleri ile usulden reddine karar vermek gerekmiş ve hüküm kurulmuştur. 1-Davanın dava şartı yokluğu nedeni ile HMK' nın 114/1-d, 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca REDDİNE..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davacı süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacının istinaf başvuru dilekçesinden özetle; sunmuş oldukları istinaf taleplerinin dosyanın öne alınarak istinaf taleplerinin kabulünü, borçlu ve müflisleri dinlenmek üzere meşruhatlı tebligat gönderilmesi gerekli şerhin tebligat üzerine yazılmasına yapılmasını, taleplerinin kabulünü, İİK nun 181 maddesinde 159-160-164-165 ve 166 maddeleri, vukua gelen iflaslarda tatbik olunmamasını, mahkemece İİK 159/2 maddesi kapsamında tedbir muhafaza kararı verilmesini taleplerinin kabulünü, yerel mahkemedeki davalarının usul ekonomisi gereği birleştirilmesini, Kayseri Genel İcra Dosyası ...Esas,

1.302.048,50 alacak hakları hakkında İİK 159/2 madde ve diğer tedbir kapsamında tedbir muhafaza kararı muhafaza tedbir taleplerinin kabulünü, yerel mahkeme kararının usule aykırı olduğunu davalının resmi yazıyla 1. Sınıf tacir oluşundan dolayı mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dosya içeriğine göre; taraflar arasındaki uyuşmazlığın İİK'nın 156 maddesine dayalı olarak açılan doğrudan iflas istemine ilişkin olduğu, mahkemece davalı ...'ın 2021 yılında ticareti terkettiği, Ticaret Sicili Müdürlüğünün yazılı cevaplarında ise ticaret kaydınının bulunmadığı dolayısıyla tacir vasfının olmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği görülmüştür.

İİK'nun 44/1-2 maddesinde ,''Ticareti terk eden bir tacir 15 gün içinde keyfiyeti kayıtlı bulunduğu ticaret siciline bildirmeye ve bütün aktif ve pasifi ile alacaklılarının isim ve adreslerini gösteren bir mal beyanında bulunmaya mecburdur. Keyfiyet ticaret sicili memurluğunca ticaret sicili ilanlarının yayınlandığı gazetede ve alacaklıların bulunduğu yerlerde de mutat ve münasip vasıtalarla ilan olunur. İlan masraflarını ödemeyen tacir beyanda bulunmamış sayılır. Bu ilan tarihinden itibaren bir sene içinde, ticareti terk eden tacir hakkında iflas yolu ile takip yapılabilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

Dosya da yer alan 04.09.2025 tarihli Kayseri ... Müdürlüğü cevabi yazısında davalının 1.sınıf tüccar olduğu ve bilanço usulüne göre defter tuttuğu,...Vergi Dairesine naklen gittiği belirtilmiştir. Bu durumda mahkemece öncelikle davalının ticari faaliyetlerine devam edip etmediğinin naklen gittiği ... Vergi Dairesi Müdürlüğünden sorularak tespit edilmelidir. Davalının ticareti terk ettiğinin anlaşılması halinde ise İİK'nun 44. maddesi hükmüne uygun olarak ticareti terk eden tacirin bildirme, beyan ve ilan yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği araştırılmalıdır. Davalının bu yükümlülükleri yerine getirdiğinin anlaşılması durumunda ise İİK'nun 44/2 maddesinin somut olayda uygulama alanı olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Sonuç itibariyle, yukarıda açıklanan hususlar araştırılıp tartışılmadan eksik incelemeye dayalı olarak davanın reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden istinaf eden davacı taraf vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülerek HMK 353/1-a-6 uyarınca ilgili kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine geri gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.