Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/2042 K.2025/2292

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/03/2025 tarih ve 2024/804 Esas 2025/209 Karar sayılı ilamına karşı ,davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya dairemize gelmekle dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " Müvekkilinin, 25/10/2018 tarihinde dava dışı işveren olan ...A.Ş.'nde “..." olarak çalışmaya başladığını, iş kazası geçirdiği tarihte aylık en son net 2.200,00 TL ücretle çalıştığını, ücretin asgari ücret kısmı bankaya, kalan kısmı ise elden ödendiğini, müvekkilinin, 18/12/2018 tarihinde “henüz kurulumu tamamlanmamış" panel ebatlama makinasında çalışırken iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması nedeniyle arka dayama kısmı çalışmadığı için eliyle cismi düzeltmek zorunda bırakılmış ve müvekkilinin sağ eli baskı demirinin altında kalarak iş kazası geçirdiğini,

müvekkilinin her ne kadar iş kazası geçirdiği makinanın acil stop düğmesine 3 kez basmışsa da çalışmadığını, makinanın sensörü de devreye girmediğini, müvekkiline kaza öncesi koruyucu ekipmanlar (çelik eldiven, gözlük, baret vs..) verilmediği gibi, henüz kurulumu tamamlanmayan makinada çalıştırılmaya zorlanması nedeniyle işbu elem kazanın meydana geldiğini, müvekkilinin iş kazası neticesinde sağ el işaret parmağının ilk boğumunun yarısından, orta parmak 1.boğumdan, yüzük parmağı ise 1 boğumdan ameliyatla kesildiğini,

müvekkili tarafından Kayseri 2.İş Mahkemesi'nin 2019/286 E.sayılı dosyasından dava dışı işveren ...A.Ş. aleyhine iş kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası açıldığını ve işveren vekili tarafından davalı sigorta şirketine ihbar olunduğunu, 16/10/2019 tarihinde ihbar dilekçesinin tebliğ edildiğini, yapılan yargılama neticesinde “açılan davanın kısmen kabulü ve kısmen reddi ile 213.503,64 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

21.000,00 TL manevi tazminatın ... kaza tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," şeklinde karar verildiğini, işbu karar dava dışı işveren ...A.Ş. tarafından istinaf edilmediğini ve 07/06/2022 tarihinde kesinleştiğini, Kayseri 2.İş Mahkemesi'nde karara çıkan maddi ve manevi tazminat dava dosyanın davalısı olan işveren ...A.Ş., işbu davamızın davalısı ...A.Ş.'nin iş kazalarına karşı işveren mali sorumluluk sigorta poliçesinin sigortacısı olduğu,

yargılama aşamasında davalı ...A.Ş.'ye işveren mali sorumluluk sigortası kapsamında davanın ihbar olunduğunu, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

E.sayılı dosyasından, dava dışı borçlu işveren ...A.Ş.'ne karşı girişilen icra takibi sonuçsuz kaldığını, işbu Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...E.sayılı dosyasından, davalı ...A.Ş.'ye karşı 1.haciz ihbarnamesi gönderilmiş ise de, davalı ...A.Ş. tarafından 1.haciz ihbarnamesine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, müvekkilinin dava dışı işverene ait iş yerinde geçirdiği iş kazası nedeniyle davalı sigorta şirketinin poliçe limitiyle sorumlu olduğu miktar 200.000,00 TL olduğunu, işbu miktar hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat asıl alacağı için geçerli olup,

tazminat fer'ilerinin bu limit kapsamında olmadığı Yargıtay içtihatlarıyla da sabittir. Arabuluculuk kapsamında Kayseri Arabuluculuk Bürosu'na ... nolu dosyasından davalı aleyhine yargılamaya konu arabuluculuk başvurusu yapıldığını, yapılan müzakerelerde tarafların anlaşamaması üzerine arabuluculuk son tutanağı düzenlenerek arabuluculuk sürecine son verildiğini, Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...

E.sayılı dosyası ile Kayseri 2.İş Mahkemesi'nin 2019/286 E., 2022/167 K.sayılı dosyalarıyla tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik davalı sigorta şirketinin işveren mali sorumluluk sigorta poliçe limiti dahilinde sorumlu olduğu 200.000,00 TL Maddi tazminat alacağımızın iş kazası tarihi olan... tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, " yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİ'NİN İLK DERECE MAHKEMESİNE SUNMUŞ OLDUĞU CEVAP DİLEKÇESİNDEN ÖZETLE;

"Öncelikli olarak mezkur kazanın iş kazası olup olmadığının tespiti gerektiğini, kabul anlamında olmamakla, aksi halde talepler teminat dışı olacağını, mahkeme tarafından öncelikle bunun tespitini talep ettiklerini, davacı taraf dava ile ilgili delilleri müvekkili şirkete tebliğ etmesi gerektiğini, davacı tarafın dava ile ilgili delillerini tebliğ ettirmek zorunda olduğunu fakat davacı tarafın bu zorunluluğu yerine getirmediğini, bu sebeple de davaya ancak vakıf oldukları bilgiler çerçevesinde cevap verebildiklerini, davadan önce müvekkili şirkete uygun bir başvuru yapılmadığını,

zarar görenlerin dava açmadan önce ilgili sigorta şirketine söz konusu zararla ilgili başvuru yapması gerektiğini, ancak davacı tarafça öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmadığını, her ne kadar sigortalısına açılmış olan davada ihbar olunan konumunda bulunmuş iseler de o dosyanın taraflarına tebliğ edilmesi gerektiğini, başvuru şartının sağlandığı anamına gelmemekte olup, davanın başvuru yokluğundan reddi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu,

sigortalıya ait işyeri müvekkili sigorta şirketi nezdinde 03.07.2018- 03.07.2019 tarihleri arasında ... sayılı geniş kapsamlı yangın katılım sigorta poliçesi ve zeyilnameleri ile sigortalı bulunduğunu, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirketin sorumluluğunun işveren mali mesuliyet teminatı kapsamında poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu, işveren mali mesuliyet sigorta poliçesi ile işverenin işçilere karşı hukuki sorumluluğu teminat altına alındığından öncelikle;

davacının sigortalısına göre bordrolu ve sigortalı çalışan işçi olduklarının belirlenmesi gerektiğini, sigortalısının iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının getirdiği tedbirleri almadığı davacının da kabulünde olduğunu, bu nedenle poliçe özel şartlarında yer alan ''sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir.'' klozu gereğince davacının taleplerinin reddi gerektiğini,

davacının maluliyeti ile kaza arasında illiyet bağının tespitini ve maluliyet oranının tespiti mevzuata göre maluliyet raporu tanzime tek yetkili İstanbul Adli Tıp Kurumu Üçüncü İhtisas Kuruluna sevk edilerek maluliyet raporu alınmasını talep ettiklerini, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla; sigorta poliçesinde yazılı teminat tutarı, maluliyet halinde doğrudan doğruya hak sahiplerine ödenemeyeceğini, davacıların mali ve içtimai durum araştırması yapılmasını, maluliyet sebebiyle uğranılan zarar talebinde;

öncelikle davacının bu kaza nedeni ile malul kaldığını, bu maluliyet sebebiyle meslekte kazanma güç kaybını ve bu kayıp nedeni ile uğradığı zararı ispat etmesi gerektiğini, bunun için davacının mesleği, maluliyetten önceki ve sonraki gelir durumu ve tazminata etki edecek diğer faktörler tespit edilerek bilirkişi raporu alınmasını, davacı tarafın, sigortalısının kusurunu ve zararını usulen ispat etmesini, sigortalısının kusuru konusunda ceza davası bekletici mesele yapılmasını, poliçede yazılı teminat tutarının doğrudan davacıya ödenmeyeceğini, davacıların kaza sebebiyle uğradıkları gerçek zararın tespiti gerektiğini,

davacı tarafın zararını ispat etmesini, ayrıca sigortalısının kaza sebebiyle kusuru tespit edilmesini, ceza davasının sonucu bekletici mesele yapılmasını, kusur ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılmasını ve bilirkişi raporlarının taraflarına tebliğini talep ettiklerini, müvekkili şirketin sorumluluğu poliçede yazılı şartlarda ve limitle sınırlı olduğunu, ayrıca var ise Sgk’nın ödemiş olduğu tüm giderlerin, tazminattan düşülmesi gerektiğini, sigortalısının kaza sebebiyle kusurunun tespit edilmesini, varsa ceza davasının sonucu bekletici mesele yapılmasını,

kusur ve davacının zararı konularında bilirkişi tetkikatı yapılmasını ve bilirkişi raporlarının tebliğini talep ettiklerini, ayrıca bu dava neticesinde davacının sigortalı davalından zararını tahsil edip etmediği ve mükerrer olarak talepte bulunup bulunmadığı bilinmediğini, bu sebeple diğer davalı sigortalının tazminatı ödeyip ödemediğini bilinmesi zaruriyeti bulunduğunu, davacı tarafın iş kazasını, iş kazası sebebi ile meydana gelen zararı ve zarar tutarının, bu zarardan müvekkilinin düzenlediği poliçe sebebi ile sorumlu olduğunu, zararının işverence karşılanmadığını, ispat etmesi gerektiğini, davanın kabülü anlamına gelmemekle birlikte,

davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatların mahsubu gerektiğini, davacıların bağlı bulunduğu sosyal güvenlik kurumunun tespit edilerek, mükerrer ödemeyi ve haksız zenginleşmeyi önlemek için kurum tarafından davacıya ödenen geçici iş göremezlik ödeneği ile maluliyet nedeni ile bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin sorulmasını, müvekkili şirketin ihbar edilen olup, davalı taraf olmadığından haklarında doğrudan hüküm kurulmamasına " yargılama giderleri ile karşı vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonucunda "...Sigorta poliçesinin incelenmesinde 03/07/2018 - 03/07/2019 tarihleri arasında 59947936 /0 sayılı Geniş Kapsamlı Yangın Katılım Sigorta Poliçesi ile dava dışı ... A.Ş sigortalı olduğu görülmüştür. Anılan poliçede İşveren Mali Mesuliyet limitinin şahıs başı 200.000,00 TL ve olay başı 600.000,00 TL olarak belirlendiği görülmüştür.

Poliçenin 30. ve 31 sayfasından yazılı '' İşveren Mali Mesuliyet Sigortası Teminat Kapsamı, Özel Şartları ve Muafiyetleri'' başlıklı maddesinde, ''sigortalının faaliyetleri esnasında iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının gerektirdiği önlemlerinin alınması şartıyla teminat geçerlidir.'' şartının bulunduğu, Kayseri 2. İş Mahkemesi'nin 2019/286 Esas sayılı dosyasının gerekçeli kararı ve bilirkişi raporunda sigortalı ...A.Ş'nin iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının getirmiş olduğu önlemleri almadığından davacının talepleri teminat dışı olması sebebi ile davanın reddine..." dair karar verilmiştir.

İş bu kararı davacı vekili süresinde istinaf etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinden özetle; yerel mahkemece karara çıkan işveren mali sorumluluk sigortasına davayı açmış oldukları davanın reddine karar verildiğini, meydana gelen zararla zarara neden olan olay veya davranış arasındaki sebep - sonuç ilişkisine illiyet bağı denildiğini, somut olayda müvekkilinin sigortalı çalıştığını, dava konusu iş kazasını geçirdiği iş yeri olan dava dışı ... isimli işveren açısından illiyet bağını kesen sebeplerin mevcut olduğunu,

genel işlem koşulları sözleşme taraflarından birinin ileride kuracağı sözleşmelerde karşı akidine değiştirmeden kabul edilmek üzere sunma niyetiyle önceden tek yanlı olarak saptadığı sözleşme koşulları olduğunu, bir sözleşme hükmünün genel işlem koşulu niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde genel işlem koşullarının üç aşamalı denetime tabi tutulması gerektiğini, sigorta genel şartları genel işlem şartı olduğunu, yasalara aykırı hükümlerin geçersiz olduğunu,

tüm bu nedenlerle müvekkili davalının ... tarihinde dava dışı iş yerinde meydana gelen kaza sebebiyle ... poliçe numaralı geniş kapsamlı yangın paket katılım sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğunu, yerel mahkemenin davanın reddi gerekçesi olarak tespit ettiği poliçe hükümlerinin genel işlem koşulu nedeniyle yasalara aykırı olduğundan yazılmadığını, sözleşme hükmünün kesin hükümsüz sayılması gerektiğini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılarak esastan hüküm kurulmasını, haklı davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, yangın paket katılım sigorta poliçesinden kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

Dosyada mevcut bilgi ve belgelerden; İlk derece mahkemesince, dosya kapsamındaki deliller ile poliçe hükümlerine göre, dava konusu poliçeye poliçede işveren mali mesuliyet sigortası teminat kapsamı, özel şartları ve muafiyetleri kısmında açıkça muafiyet klozları konulduğu ve poliçede yer alan klozun somut olayda uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

Davanın sağlıklı sonuca ulaşabilmesi açısından yanlar arasındaki sözleşmenin doğru bir şekilde yorumlanıp uygulanmayla mümkündür. Bu nedenle mahkemece, olayda taraflar arasındaki sigorta poliçesi özel hükümlerinin (muafiyet koşulunun/ klozunun) gerçekleşip gerçekleşmediği, davacı yanca tazminat talep edilip edilemeyeceği, talep edebilecekse miktarının ne kadar olduğu hususlarında içerisinde (2 ) iş güvenliği uzmanı (1 ) nitelikli hesaplamalarda uzman bilirkişinin yer aldığı heyetten tarafların iddia ve savunmalarını karşılar nitelikte, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Sonuç itibariyle, istinaf eden davacı taraf vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülerek (istinaf eden tarafın sair istinaf nedenleri belirtilen gerekçeyle bu aşamada incelenmemiş ve değerlendirilmemiştir) HMK 353/1-a-6 uyarınca ilgili kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine geri gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.