Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/336 K.2025/424

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 07/05/2024 tarih ve 2023/1129 E - 2024/441 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Kayseri 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/202 E. Sayılı dosyası ile görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davası dosyasında davacı ...'in vekili olarak bulunduğunu, Kayseri 3.SHM'nin 2019/202 E. Sayılı dosyasında açılmış olan ortaklığın giderilmesi dosyasının 10/11/2020 tarihli duruşma tutanağı gereğince davalı ... Yardımlaşma kooperatifine kayyım atatmak için taraflarına yetki verilmiş olduğunu, kesin süre içerisinde ara karar gereği dava açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, bu sebeplerle Kayseri 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/202 E. Sayılı dosyasından verilen yetkiye istinaden davalı ... Yardımlaşma Kooperatifine kayyım atanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkeme kararında; "...İhya kararının kesinleşmesi sonrasında hayatiyet kazanacak olan kooperatifi temsil edecek olanlar, atanmışsa tasfiye memuru ya da memurları; atanmamışsa en son görevde olan yönetim kurulu olup, hakkında henüz ihyaya ilişkin karar dahi verilmeyen,

sicilden terkin edildiği çekişmesiz ve dosya kapsamı ile sabit olan kooperatife kayyım atanmasının yasal hiçbir dayanağı bulunmamaktadır.( Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2014/1762 E. 2014/5710 K. Sayılı ilamı aynı yöndedir.) Nitekim işbu kayyım atanması davasını bekletici sorun yapan Kayseri 3 Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2019/202 Esas sayılı dosyasında davalı kooperatifin ihyası davası için davacı vekiline süre verilip,

ihyanın sağlanması halinde tasfiye haline dönen kooperatifi 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 98. maddesi yollamasıyla 6102 sayılı TTK'nın 539/3. maddesi uyarınca davalarda temsil yetkisi tasfiye memurlarına ait olacağı gözetilerek, o davada taraf teşkilinin sağlanabileceği gözetilerek işbu davanın reddine karar verilmiştir. Davanın reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Kayseri 3.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/202 E. Sayılı dosyası ile görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davası dosyasında davacı ...'in vekili olarak bulunduklarını, Kayseri 3.SHM'nin 2019/202 E. Sayılı dosyasında açılmış olan ortaklığın giderilmesi dosyasının 10/11/2020 tarihli duruşma tutanağı gereğince davalı ...

Yardımlaşma kooperatifine kayyım atatmak için taraflarına yetki verildiğini ve verilen yetkiye istinaden davalı ... Yardımlaşma Kooperatifine kayyım atanmasını talep ve dava edildiğini, fakat ilgili kayyım atanması taleplerinin red olduğunu, Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 2022/742E. 2023/159K.

Sayılı ilamında "...Görevli mahkemece öncelikle ilgili tapu müdürlüğünden tescile esas teşkil eden evrak getirtilerek kooperatifin açık ve tam isminin tespit edilmesi, tam ismi tespit edilen kooperatifin Kayseri Ticaret Sicil Memurluğundan ayrıntılı bir şekilde araştırılması, adı geçen kooperatifin mevcut olup olmadığı ya da ticaret sicilinden terkin edilip edilmediğinin belirlenmesi, Kayseri Ticaret Sicil Memurluğunda kaydı bulunamaz ise bulunması muhtemel diğer illerdeki Ticaret Sicil Memurluklarından ya da Ticaret Bakanlığı ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından sorulması,

kooperatifin terkin edildiğinin anlaşılması halinde, bu kez terkin edilmiş olan kooperatife bir kayyım atanıp atanmadığının araştırılması ve hasıl olacak sonuca göre kooperatife kayyım atanması koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilip, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir..." denildiğini, fakat yerel mahkemece yalnız Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ilgili kooperatif hakkında bilgi bulunmadığı yazısına dayalı olarak karar verildiğini, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü 12/02/2024 tarihli cevabi yazısıyla "...

Mensupları Yapı Kooperatifi'nin 22/03/1982 tarihli terkin tescili ile ticaret sicil kaydının kapanmış olduğu ancak tasfiye tesciline rastlanmadığı şeklinde cevap verdiğinin görüldüğünü, Ticaret Sicil Müdürlüğü 02/05/2024 tarihli cevabi yazısında "... Personeli Yardımlaşma Evler Kooperatifi" ve "... Yardımlaşma Kooperatifi" ne ait kayıtlarına rastlanmadığı yalnız ...

Mensupları Yapı Kooperatifi" kayıtlarının bulunduğuna dair cevap verildiğini, mahkeme tarafından daha önceki BAM kaldırma kararının gereklerine de uyarak ilgili kooperatif hakkında araştırma yapılması için diğer illerdeki Ticaret Sicil Memurluklarından ya da Ticaret Bakanlığı ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınada müzekkere yazılması gerekirken bu husus hakkında tek bir araştırma dahi yapılmadığını, eksik inceleme sonucunda verilen kararın kabulünün mümkün olmadığını, yerel mahkeme tarafından gerekli araştırma dahi yapılmadan ...

Mensupları Yapı Kooperatifi'nin ihya edilmesi gerektiği şeklindeki kararının kabulünün mümkün olmadığını, Hakimin davayı aydınlatma ve hukuku uygulama yükümlülüğü yok sayılarak karar verildiğini, Kayseri Ticaret Sicil Müdürlüğü 12/02/2024 tarihli ...

Mensupları Yapı Kooperatifi'nin 22/03/1982 tarihli terkin tescili ile ticaret sicil kaydının kapanmış olduğu ancak tasfiye tesciline rastlanmadığı şeklinde ki cevabi yazısına dayalı olarak karar verildiğini, fakat ilgili kayıtların celbinin dahi gerçekleştirilmediğini, gerekçeli kararda "...Ticaret ortaklıkları gibi, kooperatifin de tüzel kişiliği bulunmaktadır. Kooperatifin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer.

Tüzel kişiliğin sona ermesi için de, tasfiye işlemlerinin eksiksiz tamamlanması gerekir.

Şayet, tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmışsa, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile, kooperatifin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır..." denildiğini, fakat ilgili BAM kaldırma kararında " kooperatifin terkin edildiğinin anlaşılması halinde, bu kez terkin edilmiş olan kooperatife bir kayyım atanıp atanmadığının araştırılması ve hasıl olacak sonuca göre kooperatife kayyım atanması" gerektiğinin belirtildiğini,

terkin edildiği belirtilen kooperatifin dava konusu kooperatif ile aynı kooperatif olduğu hususu hakkında dahi yeterli araştırma yapılmamışken davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf taleplerinin kabulüne, Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1129 E. 2024/441K. Sayılı ilamının kaldırılmasına, davanın kabulüne,yargılama masraf ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükeltilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: H.M.K 355. Maddesi gereğince inceleme Kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı vekili, Kayseri 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 209/202 Esas sayılı dava dosyasında Kayseri ili ... ilçesi ... mahallesi ... ada ... numaralı taşınmazda ortaklığın giderilmesi davası açtığını mahkemece almış olduğu yetki belgesine istinaden taşınmazın maliklerinden olan D.D. Yolları Yardımlaşma Kooperatifine kayyım atanması davası açmak üzere kendilerine yetki ve süre verildiğini, bu nedenle Kooperatifi temsil etmesi için Defterdarının 3561 sayılı Yasa'nın 2. maddesi gereğince kayyım olarak atanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili kayyım atanmasının koşulları oluşmadığını Kooperatifin gaip olmadığını belirterek davanın reddini istemişlerdir.

Davacının Kayseri 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2019/202 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesi incelendiğinde; Kayseri ili ...ilçesi ... Mahallesi ... ada ... numaralı taşınmazda ortaklığın giderilmesini talep ettiği görülmüştür.

Kayseri ili ...ilçesi ... Mahallesi ... ada 18-19 numaralı parselde bulunan taşınmazın 30.03.2000 Tarihli tesis kadastrosu sonrası, ... ada ... numaralı parselde bulunan taşınmazın ise 19.07.2013 tarihli İmar ve birleşme işlemi sonucu "D D. Yolları Yardımlaşma Kooperatifi adına tescil edildiği görülmüştür.

Ticaret Sicil Müdürlüğünce mahkemeye hitaben yazılan 12/02/2024 tarihli yazı incelendiğinde; "... Mensupları Yapı Kooperatifi'nin 22/03/1982 tarihli terkin tescili ile ticaret sicil kaydının kapanmış olduğu ancak tasfiye tesciline rastlanmadığı şeklinde cevap verdiği görülmüştür.

Ticaret Sicil Müdürlüğü 02/05/2024 tarihli cevabi yazısı incelendiğinde: "... Personeli Yardımlaşma Evler Kooperatifi" ve "... Yardımlaşma Kooperatifi" ne ait kayıtlarına rastlanmadığı yalnız ... Mensupları Yapı Kooperatifi" kayıtlarının bulunduğuna dair cevap verildiği görülmüştür.

Mahkemece iddia, savunma, deliller ve tüm dosya kapsamından; kooperatifin ihya edilmesi gerektiği ihyaya ilişkin kararın verilmediğini sicilden terkin edilen kooperatife kayyım atanmasının yasal olarak mümkün olmadığı eldeki davada kooperatif tasfiye memurlarının taraf olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna baş vurmuştur.

1163 sayılı Kooperatifler Yasası'nın 98. maddesinde "Bu kanunda aksine açıklama olmayan hususlarda Türk Ticaret Kanunu'ndaki anonim şirketlere ait hükümler uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Yasası'nın 4 ve 5. maddeleri uyarınca da bu davalar mutlak ticari dava sayılır. Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre, Anonim Şirketlere kayyım tayini davaları, Sulh Hukuk Mahkemesi'nde değil müstakil Ticaret Mahkemesi olan yerlerde bu mahkemelerde, olmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemeleri'nde Ticaret Mahkemesi sıfatı ile ve kooperatifin de hasım gösterilmesi suretiyle görülüp sonuçlandırılması gerekir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2014/10295 Esas 2015/6872 Karar 26.10.2015 tarih- 2012/4000 Esas 2012/6197 Karar 19.10.2012 tarih)

Eldeki davada Kooperatifin yasal hasım olarak gösterilmediği, Kooperatifin ihyasının da talep edilmediği sabittir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı vekilinin yukarıda yazılı istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2016/8390 Esas 2019/3182 Karar 03.07.2019 tarih) Bu nedenlerle de istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.