Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/664 K.2026/828

KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 13/02/2026 tarih ve 2026/142 E - 2026/166 K kararına karşı süresi içinde davacı şirket yetkilisince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde özetle; ...'ne ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... seri numaralı olan çek defterlerinin kaybettiğini, seri numaralı belirtilen çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; "... TTK.'nun 818/1-s maddesinin yollaması ile aynı kanunun 757/1 maddesine göre, çek iptali davası açma hakkının yetkili hamile ait olduğu, davacının, davaya konu davacı ...'ne ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... sıralı seri nolu çeklerin iptalini istediği çeklerin hamili olmadığı, davacının dava dilekçesinde dava konusu zayi olduğu iddia olunan çeklerin keşidecisi olduğu, HMK'nın 114/1-d maddesi uyarınca davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davacının davasının usulden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. 1-Davanın HMK'nın 114/1-d. ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,..." şeklinde karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı şirket yetkilisince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket yetkilisi tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 11/02/2026 tarihinde çantayla birlikte kaybetmiş olduğu boş 9 adet çek koçanının iptali ile işlemlerinin durdurulması talebine karşılık 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin red kararının, açılmış olan hasımsız davanın usul yönünden red kararının kaldırılmasına, çek koçanlarının iptal edilmesini ve işlemlerin durdurulmasını talep etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

HMK'nın 355. maddesine göre "İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Dava, hasımsız çek zayi nedeniyle iptali talebine ilişkindir.

Davaya konu çeklerin/çek defterlerinin TTK 781/1. maddesinde belirtilen ibareleri içermediği dava dilekçesi kapsamından anlaşılmış olup boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliği bulunmadığından haklarında zayi sebebiyle iptal davası açılamaz. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/1654 Esas, 2017/4534 Karar- 2016/1259 Esas, 2017/1116 Karar- 2015/3702 Esas, 2015/10367 Karar sayılı ilamları)

TTK'nın 651/2 ve 818/1-s bendi yollamasıyla aynı yasanın 757 ve devamı maddelerine göre, kıymetli evrak sayılan çekin zayi olması halinde zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda çek (senet) üzerinde hak sahibi yani lehdar ya da hamil olan kişiler ancak iş bu çekin (senedin) iptaline karar verilmesini talep edebilir. Çekte lehdar ya da hamil olmayan kişilerin işbu iptal davasını açma hakları yoktur, keşideci olan davacının bu düzenlemeler gereği dava açma hakkı olmadığı anlaşılmıştır.

Nitekim Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2016/8102 E. 2018/1789 K sayılı emsal kararında da; "...Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, iptali istenen çeklerin keşidecisinin davacı olduğu, çek iptali davası açma hakkının hamile tanındığı, keşideci tarafından çekin kaybı nedeniyle çek iptali davası açılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir. Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı, davacı vekilinin bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün onanmasına," şeklinde karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle,dosya kapsamında toplanan deliller, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, keşideci/çek defteri yönünden hesap sahibi olduğunu beyan eden davacının işbu çek zayi nedeniyle iptal davası açma ehliyetinin bulunmadığının tespiti ile davanın usulden reddine ilişkin verilen kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacı şirket yetkilisinin yukarıda yazılı istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1. maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.