Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2020/1083 K.2020/1114

T.C. KONYA BAM .. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: T.C.

KONYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

.. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

KARAR NO

KARAR TARİHİ : 24/11/2020

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN

ÜYE

ÜYE

KATİP

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 05/09/2019

NUMARASI Esas Karar

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

DAVA

Mülkiyet (Tespit İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 24/11/2020

İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 24/11/2020

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece davanın reddine dair verilen karara ilişkin davacı vekilinin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili ... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle.

Dava konusu 2005 model Volvo marka ... tipi ... seri numaralı paletli ekskavatörü müvekkil dravalıdan 20/02/2019 tarihinde fatura ile satın aldığını, müvekkilinin bu satım ile ilgili olarak davacıya borcu kalmadığını, söz konusu iş makinasının tescil işleminin henüz yapılmadığını, ancak müvekkilin ekte sunulan muhasebe kayıtlarında görüleceği üzere resmi olarak çalıştığını, tescil işleminin yapılabilmesi için TOBB ile Maliye Bakanlığı arasında imzalanan 06/08/1985 tarihli protokole göre çıkarılan iş makinelerinin tescili ile ilgili esasların 9/b maddesi gereğince sahiplik belgesi talep edildiğinden işbu davayı açtıklarını,

bu nedenlerle 2005 model Volvo marka ... tipi ... seri numaralı paletli ekskavatörün mülkiyetinin müvekkile ait olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirkete dava dilekçesi ile birlikte duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilmiş, davaya cevap verilmediği ve duruşmaya katılmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile; "Davacı vekili, davacı şirketin zilyetliğinde bulunan ancak trafikte kaydı bulunmayan 2005 model ... marka ... tipi ... seri numaralı paletli ekskavatörü müvekkil davalıdan 20/02/2019 tarihinde fatura ile satın aldığını, iş makinesinin mülkiyetinin davacı şirkete ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2013/14761 Esas 2014/9081 Karar sayılı içtihadında ; "Görev sorununun öncelikle irdelenmesi gerekir.Araçların trafik kayıtlarının tutulması idarenin yetkisinde olup; bunlara ilişkin istemlerin de, idari makamlar tarafından değerlendirilmesi ve işlemlere karşı idari yargı yoluna başvurulması gerekir. Şu durumda, anılan davalı yönünden yargı yolu bakımından görevsizlik kararı verilmesi gerekir." şeklinde karar verilmiştir. Bu ilamda da açıkça vurgulandığı üzere, iş bu dava da yargı yolu dava şartının eksik olduğu anlaşılmış, HMK 115/2. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " şeklinde davacının davasının reddine dair hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Yerel Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel Mahkemenin eldeki davayı yanlış değerlendirdiğini, müvekkili şirkete ait iş makinesini tescil ettirmek için müvekkili şirketin dava konusu iş makinesi üzerindeki mülkiyetinin tespitinin talep ve dava edildiğini, davaya konu iş makinesinin tescil işleminin yapılabilmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Maliye Bakanlığı arasında imzalanan 06/08/1985 tarihli protokole göre çıkartılan iş makinelerinin tescili ile ilgili esasların 9/b maddesi gereğince sahiplik belgesi talep edildiğini,

iş makinesinin tescil edilmesi istenen belgeler başlıklı kısımda geçen iş makinesi sahiplik belgesine ikame etmek üzere eldeki davaya konu iş makinesinin mülkiyetinin müvekkili şirkete ait olduğunun mahkeme tarafından tespitinin bir zorunluluk arz ettiğini beyan ederek Yerel Mahkemece verilen kararın ortadan kaldırılması ile davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

Dava, davalıdan satın alındığı ileri sürülen iş makinesi niteliğindeki aracın mülkiyetinin tespiti ile sahiplik belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacının, dava konusu iş makinesini davalıdan fatura karşılığı satın aldığını ileri sürdüğü hususu uyuşmazlık konusu değildir.

Mahkemece, yazılı gerekçeyle yargı yolu bakımından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. Anılan karar, davacı tarafça istinafa konu edilmiştir

Davacının işbu davayla talep ettiği husus, satın aldığı iş makinesinin kendisine ait olduğunun tespiti ile adına sahiplik belgesi verilmesine ilişkindir. İstemin dayanağı, T.C Maliye Bakanlığı ile TOBB arasında düzenlenen 06/08/1985 tarihli protokoldür. Anılan protokolün 9/B bendinde iş makinalarının tescili için sahiplik belgesinin istenen belgeler arasında sayıldığı görülmüştür. O halde, davacının bu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmelidir.

Davada Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2013/6249 Esas-9353 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, mahkemece yönetmelik hükümlerinin diğer koşullarının oluşup oluşmadığı hususunda gerekli bir araştırma yapılması zorunludur. Taraflar tacir olup uyuşmazlık, özel hukuk sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davada idare taraf olmadığı gibi, idari işlemden kaynaklı çekişme de yoktur.

O halde, mahkemece, yargı yolu bakımından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi doğru değildir. Bu bakımdan davacı vekilinin istinaf istemi yerinde görülmüştür

Sonuç olarak, istemin araç sahiplik belgesi verilmesini de kapsadığı, T.C Maliye Bakanlığı ile TOBB arasında düzenlenen 06/08/1985 tarihli protokole dayandığı, tarafların tacir bulunduğu, uyuşmazlığın özel hukuk sözleşmesi kapsamında kaldığı, davanın adli yargı yerinde görülmesi gerektiği, mahkemenin ticaret mahkemesi sıfatıyla görevli bulunduğu dikkate alınıp, taraf delillerinin toplanması, protokol şartlarının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, hiç bir delil toplanmadan ve protokol hükümleri tartışılmadan yazılı gerekçe ile karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılmasına dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.