Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/368 K.2024/670

Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

03.10.2010 günü sürücü .....'in idaresindeki..... plaka sayılı traktöre ait patates yüklü römorku, trafik güvenliğini tehlikeye düşürecek şekilde herhangi bir uyarı ve ikaz işaret levhası koymadan Hatunsaray Beldesi-Kayadibi Köyü Karayolu'nun 1,3 KM'sine ve gidiş istikametine göre yolun sağ tarafına uygunsuz şekilde park etmesi sonucu sürücü .....'ın, yönetimindeki ..... plaka sayılı otomobili ile uygunsuz ve güvenlik önlemi alınmadan park edilmiş olan traktör römorkuna kısmi kusurlu olarak çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında, sürücü .....'ın vefat ettiğini, Konya ..

Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas ve ...

Karar sayılı dosyasında açılan kamu davası sonucu sürücü .....'in asli kusurlu, müteveffa sürücü .....'ın ise tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, ATK raporu hükme esas alınarak karar verildiğini, kararın temyiz kanun yolundan geçerek kesinleştiğini, kazaya karışan ve siğortalı araç sürücüsü ..... adına kayıtlı olan... plaka sayılı otomobilin, 12.04.2010-12.04.2011 vadeli ve ..... nolu Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalandığından, teselsül hükümlerine göre sigortacı sıfatı ile davalının sorumluluğuna gidildiğini, müvekkili.....'nin, müteveffa .....in annesi olduğunu,.

Müvekkilenin, oğlu ....'in vefatı nedeni ile onun desteğinden yoksun kaldığını, uğranılan destekten yoksun kalma zararının tazmini için eldeki davanın açılması gerektiğini, davalı sigortacının, müteveffa Bilal'in vefatı nedeni ile destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatı ile dava açan müvekkillenin, sürücü ....'in tali orandaki kusuruna isabet eden destekten yoksun kalma zararı ile teselsül hükümlerine göre sürücü .....'in asli orandaki kusuruna isabet eden destekten yoksun kalma zararını tazmin etme sorumluluğu olduğunu,

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile,

destekten yoksun kalan davacıların da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunması nedeniyle, davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağına göre davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA....oybirliği ile karar verildi.” denilmek sureti ile kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sorumluluğun kapsam ve sınırı ayrıntılı olarak belirlendiğini, müteveffa destek .....'ın,

19.04.1976 doğumlu olup vefat tarihinde Konya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği temizlik işlerini ihale ile alan....Taahhüt A.Ş.'nde çalıştığını ve asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğini, Desteğin annesi ....'ın, 12.04.1944 doğumlu olup ev hanımı olduğunu, sigortalı araç sürücüsü .....'ın tali oranındaki kusuru ile sürücü .....'in asli oranındaki kusuru olmak üzere toplam %100 oranındaki kusura isabet eden destekten yoksun kalma zararının, davalıdan müteselsilen tahsili için açılan davanın kabulünü talep ettikleri görülmüştür.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunu, genel şartlarda açıkça belirtildiği üzere destek şahsın kusuruna denk gelen tazminat taleplerinin ZMMS teminatları dışında olduğunu, destekten yoksunluk zararının da oluşmadığını, davanın reddinin gerektiğini, aynı zamanda SGK ödemelerinin teşviki için ilgili kuruma müzekkere yazılarak ödeme miktarının sorulması gerektiğini, aynı zamanda ödemelerin de tenzil edilmesi gerektiğini, davacıların zararınını, destek ölmeseydi bulunacakları ekonomik, sosyal durum ile desteğin ölümünden sonra bulundukları durum arasındaki farktan ibaret olacağını, açılan davanın reddini talep ettikleri görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesinin kararı ile. "Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297.

Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının davasının kabulü ile. 91.980,61 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 01/10/2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine davacı yanın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Davacının davasının KABULÜ İLE; 91.980,61 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 01/10/2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, Davacı yanın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına" şeklinde hükmün kurulduğu anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili sunduğu istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taleplerin teminat dışı olduğunu, mahkeme kanalıyla alınan 05/09/2023 tarihli hesap bilirkişi raporunun ve bu doğrultuda tesis edilen ilk derece mahkemesi hükmünün taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacı yanın destekten yoksun kalma taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu, %1,8 teknik faiz, ax,n formulü ile hesaplama yapılması gerekirken PMF Yaşam Tablosu ve Progresif Rant yöntemi ile hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu,

sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusuru kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketin ancak sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olacağını, dosyada mübrez 06/05/2021 tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporunda sigortalı araç sürücüsüne isnat edilen %30 kusur oranını kabul etmediklerini ve rapor içeriğinde aleyhe olabilecek diğer hususlara da itiraz ettiklerini, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasına, davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.

İlk derece mahkemesince verilen ilk karara ilişkin olarak Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile; KONYA .. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 03/11/2021.. ...

sayılı dosyasında verilen kararının eksik araştırma nedeniyle HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dava; ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminat istemine ilişkindir.

1-Teminat kapsamına ilişkin itirazın incelenmesinde:

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 91 ila 101. Maddeler arasında düzenlenmiştir. Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracın işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitlere kadar karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.

Sigorta şirketlerinin sigorta sözleşmeleri kapsamındaki sorumlulukları sigorta poliçelerinin ayrılmaz parçası olan genel şartlarda düzenlenmiştir.Yeni Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Genel şartlar C.10. maddesi ile 12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır.

Yeni genel şartlar C.11 maddesine göre genel şartlar yürürlük tarihi olan 01.06.2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır. Bunun doğal sonucu olarak artık eski genel şartların, yeni genel şartların yürürlük tarihinden sonra düzenlenen poliçelerde uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Karayolları Trafik Kanununun 93. maddesi gereği zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır. Böylece Hazine Müsteşarlığı kanundan aldığı yetki ile zorunlu sigorta genel şartlarını belirler.

ZMMS Genel Şartları'nın teminat dışında kalan haller başlıklı A.6. Maddesinde

c-) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

d-) Destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan destek tazminatı talepleri ile destekten yoksun kalan hak sahibinin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı talepleri, teminat dışında sayılmıştır.

2918 sayılı KTKnın 92. maddesinde

a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,

b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,

c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler,

d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,

e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar,

f) Manevi tazminata ilişkin talepler” teminat kapsamında olmadığı belirlenmiş,

26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı kanun ile 92. Maddeye

g) (Ek: 14/4/2016-6704/4 md.) Hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminat talepleri,

h) (Ek: 14/4/2016-6704/4 md.) İlgililerin, sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmayan tazminat talepleri,

i) (Ek: 14/4/2016-6704/4 md.) Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.” eklenmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 92. maddesinin (a) ve (c) bentleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartları A.1. maddesi, A.3. maddesi, A.5. maddesinin (ç) bendi, yine A.6. maddesinin (c) ve (d) bentleri birlikte değerlendirildiğinde bir motorlu aracın işletilmesi sırasında destekten yoksun kalınan zararın, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kapsamında olması için şu şartların gerçekleşmesi gerektiği söylenebilir.

a) Talep edilen destek tazminatı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk ve sorumluluk riski çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin olmalıdır. Sigortalının hukuki sorumluluğu olmayan veya sigortalının sorumluluk riski içinde bulunmayan tazminat taleplerinden sigortacının sorumluluğu bulunmayacaktır.

b) Motorlu aracın işletilmesinden dolayı ölen kişinin üçüncü kişi olması gerekir. İşleten ve işletenin sorumlu olduğu şahısların dışında bir üçüncü kişinin ölümü neticesi, destek zararlarından sigortacının sorumluluğu bulunmaktadır. Bunun sonucu olarak, poliçede taraf olan işleten (sigortalı) ya da işletenin eylemlerinden sorumlu bulunduğu kişilerin ölmesi durumunda, ölen kişi üçüncü kişi sayılmayacağı için desteğinden yoksun kalanların zararından sigortacı sorumlu olmayacaktır.

c) Sigortalının sorumluluk riski kapsamında olmakla beraber destek şahsının kusuruna denk gelen destek tazminatı taleplerinden sigortacının sorumluluğu bulunmamaktadır. Bir başka anlatımla desteğin kendi kusurundan kaynaklanan destek zararlarından sigortacının sorumluluğu bulunmamaktadır. (YARGITAY 17.HUKUK DAİRESİ ESAS NO : 2016/8399 KARAR NO : 2017/7030)

Somut dosyamızda 03/10/2010 tarihinde meydana gelen davacılnın desteğinin işleteni ve sürücüsü olduğu araç ile karıştığı kaza sonucu zarar gören üçüncü kişi sıfatıyla dava açan desteğin annesinin HGK'nun 2011/17-787 Esas 2012/92 Karar sayılı kararında da belirtildiği üzere davacıların salt ölenin mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan 3.kişi sıfatıyla dava açtıkları, ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı, dolayısıyla %30 kusurlu müteveffa şoförünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun,

işletenin desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceği, 2918 Sayılı Yasa ve ZMSS Genel Şartlarına göre aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı, işletenin 3.kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve davacılar da 3.kişi konumunda bulunduğuna göre sigorta şirketinin oluşan zarardan sorumlu olduğu, kazanın 6704 sayılı Yasanın yürürlüğünden ve ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları'nın 01/06/2015 tarihinde değiştirilmesinden önce gerçekleşmiş olmasına göre aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısından tazminat talep edebileceklerinden itirazın reddi gerekmiştir.

2- Hesap raporuna ilişkin yapılan incelemede:

DAİREMİZ KALDIRMA KARARI SONRASI ; Yargıtay içtihatları çerçevesinde kaza tarihi itibariyle uygulanması gerekli PMF 1931 Yaşam Tablosu dikkate alınarak davacının talep edebileceği tazminatın davacının ödeme tarihi itibari ile zarar görenin uğradığı gerçek zarar miktarının ayrıntılı, denetime açık, doyurucu şekilde yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde belirlenmesi, destekten yoksun kalma tazminatı talep edecek kişilerin payları belirlenerek poliçe limitine göre karar verilmesi nedeni ile itirazın reddi gerekmiştir.

Bu karara karşı davalı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmediğinden başvurunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.